فرائض · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2915

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فرائض
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ قُرِئَ عَلَى مَالِكٍ وَأَنَا حَاضِرٌ، قَالَ مَالِكٌ عَرَضَ عَلَىَّ نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ عَائِشَةَ، رضى الله عنها أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ جَارِيَةً تَعْتِقُهَا فَقَالَ أَهْلُهَا نَبِيعُكِهَا عَلَى أَنَّ وَلاَءَهَا لَنَا ‏.‏ فَذَكَرَتْ عَائِشَةُ ذَاكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ لاَ يَمْنَعُكِ ذَلِكَ فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید به ما حدیث کرد و گفت: بر مالک خوانده شد در حالی که من حاضر بودم. مالک گفت: نافع از ابن عمر برایم نقل کرد که عایشه رضی الله عنها ام‌المؤمنین قصد داشت کنیزی بخرد تا او را آزاد کند. پس خانواده‌اش گفتند: او را به تو می‌فروشیم به این شرط که ولای او برای ما باشد. عایشه رضی الله عنها این موضوع را با رسول الله ﷺ در میان گذاشت. ایشان فرمودند:

«این امر مانع تو نشود، زیرا ولا تنها متعلق به کسی است که آزاد می‌کند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

حقِ وَلاء به کسی تعلق دارد که برده‌ای را آزاد می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

عایشه می‌خواست کنیزی را بخرد و آزاد کند. خانوادهٔ آن کنیز شرط کردند که حقِ وَلاء به آنان تعلق بگیرد؛ عایشه دربارهٔ این موضوع از پیامبر ﷺ راهنمایی خواست.

توضیح واژه‌های دشوار
وَلاء

پیوندی ویژه که با آزاد کردن برده پدید می‌آید و در برخی موارد حق ارث به همراه دارد.

آزاد کردن

به بردهٔ مرد یا زن آزادی بخشیدن.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که حقِ وَلاء به کسی تعلق دارد که آزادی را می‌بخشد، نه به فروشنده یا خانوادهٔ او. شرطی که خانوادهٔ آن کنیز گذاشته بودند نمی‌توانست این حق را به آنان منتقل کند. بنابراین، این روایت تأکید می‌کند که شروط قراردادیِ مغایر با حکمی ثابت در شریعت اسلامی الزام‌آور نیستند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اجازه نده شرطی نامعتبر تو را از انجام کار نیک بازدارد؛ اگر ابهامی هست، از فردی آگاه راهنمایی بگیر.
  2. توافق‌های خرید را روشن و دقیق ثبت کن و بررسی کن که شروط با احکام اسلامی سازگار باشند.
  3. حق را برای کسی به رسمیت بشناس که شریعت آن را به او اختصاص داده است، حتی اگر دیگران بخواهند با قرارداد آن حق را از آنِ خود کنند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.