Sunan Abi Dawud، حدیث 2946
روایتشده توسط Abu Humaid al-Sa'idi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Humaid al-Sa'idi
روایت
حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ، وَابْنُ أَبِي خَلَفٍ، - لَفْظُهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اسْتَعْمَلَ رَجُلاً مِنَ الأَزْدِ يُقَالُ لَهُ ابْنُ اللُّتْبِيَّةِ - قَالَ ابْنُ السَّرْحِ ابْنُ الأُتْبِيَّةِ - عَلَى الصَّدَقَةِ فَجَاءَ فَقَالَ هَذَا لَكُمْ وَهَذَا أُهْدِيَ لِي . فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ " مَا بَالُ الْعَامِلِ نَبْعَثُهُ فَيَجِيءُ فَيَقُولُ هَذَا لَكُمْ وَهَذَا أُهْدِيَ لِي . أَلاَّ جَلَسَ فِي بَيْتِ أُمِّهِ أَوْ أَبِيهِ فَيَنْظُرَ أَيُهْدَى لَهُ أَمْ لاَ لاَ يَأْتِي أَحَدٌ مِنْكُمْ بِشَىْءٍ مِنْ ذَلِكَ إِلاَّ جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنْ كَانَ بَعِيرًا فَلَهُ رُغَاءٌ أَوْ بَقَرَةً فَلَهَا خُوَارٌ أَوْ شَاةً تَيْعَرُ " . ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْنَا عُفْرَةَ إِبْطَيْهِ ثُمَّ قَالَ " اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ " .
ابن سَرَح و ابن ابیخَلَف برای ما حدیث کردند — این لفظ اوست — هر دو گفتند: سفیان برای ما از زُهری، او از عُروه، و او از ابوحُمَید ساعدی روایت کرد که پیامبر ﷺ مردی از قبیله اَزْد به نام ابن لُتْبِیّه — ابن سَرَح گفته است: ابن اُتْبِیّه — را مأمور جمعآوری صدقات نمود. چون بازگشت، گفت:
«اینها برای شماست و اینها نیز به من هدیه داده شده است.» آنگاه پیامبر ﷺ بر منبر ایستاد، خداوند را ستایش و ثنا گفت و فرمود: «چه شده است آن کارگزاری را که برای جمعآوری صدقه میفرستیم و چون بازمیگردد میگوید: اینها برای شماست و اینها به من هدیه شده است؟ آیا بهتر نبود در خانه مادر یا پدرش مینشست تا ببیند آیا به او هدیه داده میشود یا خیر؟ هر کس از شما چیزی از آن را بیاورد، قطعاً روز قیامت آن را با خود خواهد آورد؛ اگر شتر باشد با نعرهاش، اگر گاو باشد با بانگش، و اگر گوسفند باشد با بعبع کردنش ظاهر خواهد شد.» سپس دستان مبارکش را چنان بالا برد که موهای زیر بغلش را دیدیم، آنگاه فرمود: «بارالها، آیا رساندم؟ بارالها، آیا رساندم؟»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
کارگزار نباید از مقام خود برای دریافت هدایای شخصی استفاده کند.
صدقه واجبی که از جمله بهصورت زکات جمعآوری و توزیع میشود.
کسی که از سوی حکومت مسئولیتی به او سپرده میشود، مانند جمعآوری صدقه.
جایگاهی بلند یا سکویی در مسجد که سخنران از آن با مردم سخن میگوید.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که کارمند یا نماینده نباید هدایایی را که بهواسطه مسئولیتش دریافت میکند، ملک شخصی خود بداند. این پرسش که آیا همان هدیه را در خانه نیز دریافت میکرد، روشن میسازد که علت دریافت آن مقام و منصب او بوده است؛ بنابراین، هدیه به مسئولیت عمومی مربوط میشود. این روایت همچنین بر لزوم پاسخگویی و ممنوعیت خیانت در مسئولیتی که به امانت سپرده شده تأکید میکند.
- هدایایی را که بهسبب کار یا مقامتان دریافت میکنید گزارش دهید و از مقررات سازمان خود پیروی کنید.
- با پول و اموالی که به شما سپرده شده چنان رفتار کنید که گویی شخصاً باید درباره آن پاسخگو باشید.
- اگر تردید دارید، از پیش اجازه بگیرید و پس از دریافت، امتیازی را هدیه شخصی ننامید.
این روایت صحیح همچنین درباره دستمزد و درآمدهای حاکم سخن میگوید و روشن میکند که باید با اموال عمومی با دقت و عدالت رفتار شود.
Sunan Abi Dawud · #2928 (Sahih)این روایت صحیح هر انسانی را در برابر آنچه به او سپرده شده مسئول میداند؛ این اصل بر تأکید این روایت بر پاسخگویی صحه میگذارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.