الجزية والغنائم والإمارة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2969

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الجزية والغنائم والإمارة
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ الْحِمْصِيُّآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2أَبِي
  3. 3شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ
  4. 4الزُّهْرِيِّ
  5. 5عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ الْحِمْصِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ وَفَاطِمَةُ عَلَيْهَا السَّلاَمُ حِينَئِذٍ تَطْلُبُ صَدَقَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الَّتِي بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكَ وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ وَإِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ ‏"‏ ‏.‏ يَعْنِي مَالَ اللَّهِ لَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَزِيدُوا عَلَى الْمَأْكَلِ ‏.‏

ترجمه

عمرو بن عثمان حِمصی به ما حدیث کرد، پدرم به ما حدیث کرد، شعیب بن ابی‌حمزه از زهری حدیث نمود، او گفت: عروه بن زبیر برایم روایت کرد که عایشه، همسر پیامبر ﷺ، این حدیث را به او خبر داد. گفت: در آن هنگام فاطمه علیهاالسلام صدقات رسول الله ﷺ را که در مدینه و فدک بود و نیز باقی‌ماندهٔ خُمس خیبر را مطالبه می‌کرد. عایشه رضی الله عنها گفت: ابوبکر رضی الله عنه فرمود: همانا رسول الله ﷺ فرمودند:

«ما ارث نمی‌گذاریم؛ آنچه از ما بماند صدقه است و خاندان محمد تنها از این مال می‌خورند.» یعنی این مالِ خداست و آنان حق ندارند بیش از خوردن (نیاز معاش) از آن بردارند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

میراث پیامبر ﷺ صدقه باقی ماند و برای تأمین هزینه‌های زندگی خانواده‌اش به کار می‌رفت.

توضیح واژه‌های دشوار
صدقه

بخشش یا مالی که برای هدفی دینی و عمومی اختصاص داده می‌شود؛ در اینجا منظور مالی است که مانند میراث معمولی میان وارثان تقسیم نمی‌شود.

یک‌پنجم خیبر

سهمی از غنایم جنگی که طبق احکام به پیامبر ﷺ تعلق می‌گرفت.

هزینهٔ زندگی

آنچه شخص برای مخارج معمول و نیازهای معیشتی خود لازم دارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که اموال مشخصی که پیامبر ﷺ بر جای گذاشت، مانند میراث معمولی میان وارثان تقسیم نمی‌شود، بلکه به‌عنوان صدقه اداره می‌شود. بنا بر روایت، خانوادهٔ ایشان می‌توانستند از این منابع برای تأمین هزینه‌های زندگی خود استفاده کنند، بی‌آنکه بیش از نیازشان از آن بردارند. فقیهان دربارهٔ چگونگی اجرای این حکم در چارچوب مقررات مربوط به اموال عمومی و دینی بحث کرده‌اند؛ این یک قاعدهٔ کلی نیست که مسلمانان عادی نتوانند اموال خود را به ارث بگذارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اموالی را که برای هدفی عمومی یا دینی اختصاص یافته‌اند با دقت اداره کنید و از دارایی خصوصی جدا نگه دارید.
  2. در اختلاف بر سر اموال، احکام مربوط و روایت‌های معتبر را روشن و دقیق بیان کنید.
  3. از اموال مشترک فقط برای هدفی که به آن اختصاص یافته‌اند استفاده کنید و بیش از هزینهٔ زندگیِ تعیین‌شده برندارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.