الجزية والغنائم والإمارة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2968

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الجزية والغنائم والإمارة
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عُقَيْلِ بْنِ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رضى الله عنه تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكَ وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ مِنْ هَذَا الْمَالِ ‏"‏ ‏.‏ وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُغَيِّرُ شَيئًا مِنْ صَدَقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ حَالِهَا الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه أَنْ يَدْفَعَ إِلَى فَاطِمَةَ عَلَيْهَا السَّلاَمُ مِنْهَا شَيْئًا ‏.‏

ترجمه

یزید بن خالد بن عبدالله بن موهب همدانی به ما حدیث کرد، لیث بن سعد به ما حدیث کرد، از عقیل بن خالد، از ابن شهاب، از عروة بن زبیر، از عایشه همسر پیامبر ﷺ که او را خبر داد که فاطمه دختر رسول خدا ﷺ نزد ابوبکر صدیق رضی الله عنه کسی فرستاد تا میراثش را از رسول خدا ﷺ مطالبه کند؛ یعنی آنچه خداوند در مدینه و فدک به ایشان بخشیده بود و باقیمانده‌ی خمس خیبر. ابوبکر گفت: همانا رسول خدا ﷺ فرمودند:

«ما ارث نمی‌بریم؛ آنچه از ما بماند صدقه است و خاندان محمد از این مال می‌خورند.» سوگند به خدا، من چیزی از صدقه‌ی رسول خدا ﷺ را از وضعیتی که در عهد رسول خدا ﷺ داشت تغییر نخواهم داد و قطعاً در آن همان‌گونه عمل خواهم کرد که رسول خدا ﷺ عمل کردند. بنابراین ابوبکر رضی الله عنه از دادن هر چیزی از آن به فاطمه علیها السلام امتناع ورزید.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوبکر میراث پیامبر ﷺ را به‌عنوان مالی برای امور خیریه اداره می‌کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
صدقه

مالی برای امور خیر و هدفی سودمند که مانند ارث معمولی میان وارثان تقسیم نمی‌شود.

فدک

مکانی که درآمدهایش در این روایت جزو اموال پیامبر ﷺ به‌شمار آمده است.

یک‌پنجمِ خیبر

سهم یک‌پنجم از غنایم جنگی که طبق احکام اسلامی جداگانه اداره می‌شد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که میراث پیامبران مانند ارث معمولی میان وارثان تقسیم نمی‌شود، بلکه به‌عنوان مالی برای امور خیریه اداره می‌شود. ابوبکر به شیوه‌ای پایبند ماند که پیامبر ﷺ این اموال را بر اساس آن اداره می‌کرد و آن‌ها را برای نیازهای خانوادهٔ ایشان به کار می‌برد. مذاهب فقهی دربارهٔ جزئیات احکام اداره و مصرف چنین درآمدهایی بحث کرده‌اند؛ این روایت یکی از مبانی مهم این بحث است.

درس‌هایی برای امروز
  1. اموال مشترک یا خیریه را طبق قواعد روشن اداره کنید و بر اساس سلیقهٔ شخصی، محل مصرف آن‌ها را تغییر ندهید.
  2. هنگام تصمیم‌گیری‌های مالی، حقوق، درآمدها و مسئولیت‌های مربوط را با دقت ثبت کنید.
  3. با اعضای خانواده با احترام رفتار کنید، حتی اگر حکمی عادلانه با درخواست آنان سازگار نباشد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.