الجزية والغنائم والإمارة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2970

روایت‌شده توسط Aisha bint Abu Bakr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الجزية والغنائم والإمارة
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا عُرْوَةُ

Sahih (معتبر)
  1. 1حَجَّاجُ بْنُ أَبِي يَعْقُوبَآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ
  3. 3أَبِي
  4. 4صَالِحٍ
  5. 5ابْنِ شِهَابٍ
  6. 6عُرْوَةُ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ أَبِي يَعْقُوبَ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّ عَائِشَةَ، رضى الله عنها أَخْبَرَتْهُ بِهَذَا الْحَدِيثِ، قَالَ فِيهِ فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه عَلَيْهَا ذَلِكَ وَقَالَ لَسْتُ تَارِكًا شَيْئًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْمَلُ بِهِ إِلاَّ عَمِلْتُ بِهِ إِنِّي أَخْشَى إِنْ تَرَكْتُ شَيْئًا مِنْ أَمْرِهِ أَنْ أَزِيغَ فَأَمَّا صَدَقَتُهُ بِالْمَدِينَةِ فَدَفَعَهَا عُمَرُ إِلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ رضى الله عنهم فَغَلَبَهُ عَلِيٌّ عَلَيْهَا وَأَمَّا خَيْبَرُ وَفَدَكُ فَأَمْسَكَهُمَا عُمَرُ وَقَالَ هُمَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَتَا لِحُقُوقِهِ الَّتِي تَعْرُوهُ وَنَوَائِبِهِ وَأَمْرُهُمَا إِلَى مَنْ وَلِيَ الأَمْرَ ‏.‏ قَالَ فَهُمَا عَلَى ذَلِكَ إِلَى الْيَوْمِ ‏.‏

ترجمه

حجاج بن ابی یعقوب برای ما حدیث کرد، یعقوب بن ابراهیم بن سعد برای ما حدیث کرد، پدرم از صالح، از ابن شهاب برای ما حدیث کرد؛ او گفت: عروه به من خبر داد که عایشه رضی الله عنها این حدیث را به او خبر داده است. در آن آمده است: ابوبکر رضی الله عنه درخواست او را نپذیرفت و فرمود:

«هیچ کاری را که رسول الله ﷺ انجام می‌دادند رها نخواهم کرد، بلکه حتماً آن را انجام خواهم داد. بیم آن دارم که اگر چیزی از دستور یا عمل ایشان را ترک کنم، از راه راست منحرف شوم.» اما صدقه (اموال) ایشان در مدینه، عمر رضی الله عنه آن را به علی و عباس رضی الله عنهما واگذار کرد و علی رضی الله عنه بر آن تسلط یافت. و اما خیبر و فدک، عمر رضی الله عنه آن دو را نزد خود نگه داشت و گفت: «این دو صدقهٔ رسول الله ﷺ هستند که مخصوص نیازهای پیش‌رو و مواقع اضطراری ایشان محفوظ بوده‌اند و ادارهٔ آن‌ها بر عهدهٔ کسی است که زمام امور را در دست دارد.» او گفت: «این دو تا امروز بر همین وضعیت باقی مانده‌اند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوبکر از رویهٔ پیامبر ﷺ پیروی کرد و ادارهٔ صدقهٔ ایشان را به‌عنوان مسئولیتی عمومی حفظ نمود.

توضیح واژه‌های دشوار
صدقه

در اینجا: اموالی که پیامبر ﷺ برای هزینه‌های معین و نیازهای عمومی اختصاص داده بود.

فدک

ملکی که طبق این روایت، درآمد آن زیر نظر مقام مسئول اداره می‌شد.

متصدی امر حکومت

حاکمی که مسئول ادارهٔ امور عمومی است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که ابوبکر با دقت به رویهٔ شناخته‌شدهٔ پیامبر ﷺ پایبند بود و در تغییر آن احتیاط می‌کرد. با این اموال همچون دارایی شخصی حاکم رفتار نمی‌شد، بلکه برای هزینه‌ها و نیازهای تعیین‌شده اداره می‌شدند. این تعبیر، ادارهٔ اموال را به اقتدار عمومی پیوند می‌دهد و مجوزی برای مصرف دلخواهانهٔ منابع عمومی نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. در تصمیم‌های مسئولانه، از پیشینه‌های معتبر پیروی کنید و بی‌دلیل از آن‌ها فاصله نگیرید.
  2. اموال عمومی را امانتی بدانید و فقط در راه‌های مجاز مصرف کنید.
  3. مشخص کنید چه کسی اموال عمومی را اداره می‌کند و درآمد آن برای چه نیازهایی اختصاص یافته است.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.