الجزية والغنائم والإمارة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2986

روایت‌شده توسط Ali ibn Abi Talib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الجزية والغنائم والإمارة
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا حُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2عَنْبَسَةُ بْنُ خَالِدٍ
  3. 3يُونُسُ
  4. 4ابْنِ شِهَابٍ
  5. 5عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ
  6. 6حُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، أَنَّ حُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَالَ كَانَتْ لِي شَارِفٌ مِنْ نَصِيبِي مِنَ الْمَغْنَمِ يَوْمَ بَدْرٍ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَانِي شَارِفًا مِنَ الْخُمُسِ يَوْمَئِذٍ فَلَمَّا أَرَدْتُ أَنْ أَبْنِيَ بِفَاطِمَةَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاعَدْتُ رَجُلاً صَوَّاغًا مِنْ بَنِي قَيْنُقَاعَ أَنْ يَرْتَحِلَ مَعِي فَنَأْتِيَ بِإِذْخِرٍ أَرَدْتُ أَنْ أَبِيعَهُ مِنَ الصَّوَّاغِينَ فَأَسْتَعِينَ بِهِ فِي وَلِيمَةِ عُرْسِي فَبَيْنَا أَنَا أَجْمَعُ لِشَارِفَىَّ مَتَاعًا مِنَ الأَقْتَابِ وَالْغَرَائِرِ وَالْحِبَالِ - وَشَارِفَاىَ مُنَاخَانِ إِلَى جَنْبِ حُجْرَةِ رَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ - أَقْبَلْتُ حِينَ جَمَعْتُ مَا جَمَعْتُ فَإِذَا بِشَارِفَىَّ قَدِ اجْتُبَّتْ أَسْنِمَتُهُمَا وَبُقِرَتْ خَوَاصِرُهُمَا وَأُخِذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا فَلَمْ أَمْلِكْ عَيْنَىَّ حِينَ رَأَيْتُ ذَلِكَ الْمَنْظَرَ فَقُلْتُ مَنْ فَعَلَ هَذَا قَالُوا فَعَلَهُ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَهُوَ فِي هَذَا الْبَيْتِ فِي شَرْبٍ مِنَ الأَنْصَارِ غَنَّتْهُ قَيْنَةٌ وَأَصْحَابَهُ فَقَالَتْ فِي غِنَائِهَا أَلاَ يَا حَمْزُ لِلشُّرُفِ النِّوَاءِ فَوَثَبَ إِلَى السَّيْفِ فَاجْتَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا وَأَخَذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا ‏.‏ قَالَ عَلِيٌّ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ قَالَ فَعَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الَّذِي لَقِيتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَا لَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ عَدَا حَمْزَةُ عَلَى نَاقَتَىَّ فَاجْتَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا وَهَا هُوَ ذَا فِي بَيْتٍ مَعَهُ شَرْبٌ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرِدَائِهِ فَارْتَدَاهُ ثُمَّ انْطَلَقَ يَمْشِي وَاتَّبَعْتُهُ أَنَا وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ حَتَّى جَاءَ الْبَيْتَ الَّذِي فِيهِ حَمْزَةُ فَاسْتَأْذَنَ فَأُذِنَ لَهُ فَإِذَا هُمْ شَرْبٌ فَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَلُومُ حَمْزَةَ فِيمَا فَعَلَ فَإِذَا حَمْزَةُ ثَمِلٌ مُحْمَرَّةٌ عَيْنَاهُ فَنَظَرَ حَمْزَةُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى سُرَّتِهِ ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ حَمْزَةُ وَهَلْ أَنْتُمْ إِلاَّ عَبِيدٌ لأَبِي فَعَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ ثَمِلٌ فَنَكَصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَقِبَيْهِ الْقَهْقَرَى فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ ‏.‏

ترجمه

احمد بن صالح برای ما حدیث کرد، عنبسه بن خالد برای ما حدیث کرد، یونس برای ما حدیث کرد، از ابن شهاب، علی بن حسین به من خبر داد که حسین بن علی به او خبر داده است که علی بن ابی‌طالب گفت:

«من یک شتر ماده پیر داشتم که سهم من از غنایم جنگ بدر بود و رسول خدا ﷺ نیز در آن روز یک شتر ماده پیر از خُمس (یک‌پنجم) به من داده بودند. هنگامی که قصد ازدواج با فاطمه دختر رسول خدا ﷺ را کردم، با مردی زرگر از بنی‌قینقاع قرار گذاشتم تا با من بیاید و علف اذخر بیاوریم. می‌خواستم آن را به زرگران بفروشم و هزینه ولیمه عروسی‌ام را تأمین کنم. وقتی داشتم برای دو شترم زین، کیسه و طناب جمع می‌کردم — در حالی که دو شترم کنار اتاق مردی از انصار خوابیده بودند — پس از جمع‌آوری وسایل بازگشتم و ناگهان دیدم که کوهان هر دو شترم بریده شده، پهلوهایشان شکافته شده و جگرهایشان بیرون کشیده شده است. با دیدن این منظره نتوانستم جلوی اشکم را بگیرم. پرسیدم: چه کسی این کار را کرده است؟ گفتند: حمزه بن عبدالمطلب این کار را کرده است. او در این خانه با گروهی از انصار در حال نوشیدن شراب است و خواننده‌ای زن برای او و یارانش آواز می‌خواند. آن زن در آوازش گفته بود: ای حمزه! به سوی این شتران پیر و فربه خیز! پس او شمشیر برداشت و جهید، کوهان هر دو شتر را برید، پهلوهایشان را شکافت و جگرهایشان را بیرون آورد.» علی گفت: «رفتم تا خدمت رسول خدا ﷺ برسم، در حالی که زید بن حارثه نزد ایشان بود. رسول خدا ﷺ متوجه شدند که چه بلایی سرم آمده است. فرمودند: تو را چه شده است؟ عرض کردم: یا رسول‌الله! هرگز مانند امروز ندیده بودم. حمزه به دو شتر من تعدی کرد، کوهانشان را برید و پهلوهایشان را شکافت و اکنون در خانه‌ای با جمعی شراب‌خوار است. رسول خدا ﷺ ردای خود را طلبیدند و آن را پوشیدند و راه افتادند. من و زید بن حارثه به دنبال ایشان رفتیم تا به خانه‌ای رسیدیم که حمزه در آن بود. اجازه ورود خواستند و به ایشان اجازه داده شد. دیدند که آنان در حال نوشیدن شراب هستند. رسول خدا ﷺ شروع به سرزنش حمزه کردند بابت کاری که انجام داده بود. حمزه مست بود و چشمانش سرخ شده بود. حمزه به رسول خدا ﷺ نگاه کرد، سپس نگاهش را بالا برد و به زانوهای ایشان نگریست، دوباره نگاهش را بالا برد و به ناف ایشان نگریست، و بار دیگر نگاهش را بالا برد و به چهره ایشان نگریست. سپس حمزه گفت: آیا شما جز بردگان پدر من هستید؟ آنگاه رسول خدا ﷺ دریافتند که او مست است. لذا رسول خدا ﷺ عقب‌عقب برگشتند و خارج شدند و ما نیز همراه ایشان بیرون آمدیم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ هنگامی که حمزه در حالت مستی به شترهای علی آسیب زد، با خویشتن‌داری رفتار کرد.

پیشینه و سبب بیان

علی روایت می‌کند که می‌خواست از شترها برای آوردن گیاه اِذخِر استفاده کند و آن را بفروشد تا هزینه‌های جشن ازدواجش با فاطمه را فراهم کند. حمزه در یک مجلس باده‌نوشی به شترها آسیب زد. پیامبر ﷺ او را سرزنش کرد، اما وقتی متوجه شد حمزه مست است، از آنجا دور شد.

توضیح واژه‌های دشوار
اِذخِر

نوعی گیاه خوش‌بو که در مکه استفاده و خریدوفروش می‌شد.

یک‌پنجم

بخشی از غنیمت جنگی که طبق احکام اسلامی جداگانه اختصاص می‌یافت.

مجلس باده‌نوشی

گروهی از افراد که با هم مشروبات الکلی می‌نوشیدند.

برداشت‌های عالمان

عالمان اشاره می‌کنند که پیامبر ﷺ شکایت علی را جدی گرفت و حمزه را به‌خاطر خسارت سرزنش کرد. وقتی روشن شد که حمزه تحت تأثیر الکل است و گفت‌وگو نمی‌تواند نتیجه‌بخش باشد، پیامبر ﷺ تصمیم گرفت آنجا را ترک کند. این رفتار نشان‌دهندهٔ خویشتن‌داری و خردمندی در برخورد با کسی است که موقتاً قدرت داوری خود را از دست داده است. این روایت رفتار حمزه را در آن موقعیت نقل می‌کند؛ نه مصرف الکل را تأیید می‌کند و نه آسیب‌زدن به دارایی دیگران را.

درس‌هایی برای امروز
  1. فرد را بابت خسارت مشخص بازخواست کنید و سپس زمانی آرام برای حل اختلاف بجویید.
  2. اگر طرف مقابل تحت تأثیر مواد مست‌کننده است و گفت‌وگو فایده‌ای ندارد، از رویارویی کنار بکشید.
  3. از دارایی دیگران محافظت کنید و اگر به آن خسارت زدید، برای جبران آن اقدام کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.