الجزية والغنائم والإمارة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3063

روایت‌شده توسط Amr ibn Awf al-Muzani. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: الجزية والغنائم والإمارة
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Amr ibn Awf al-Muzani

Hasan (خوب)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ النَّضْرِ، قَالَ سَمِعْتُ الْحُنَيْنِيَّ، قَالَ قَرَأْتُهُ غَيْرَ مَرَّةٍ يَعْنِي كِتَابَ قَطِيعَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَحَدَّثَنَا غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حُسَيْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا أَبُو أُوَيْسٍ حَدَّثَنِي كَثِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَقْطَعَ بِلاَلَ بْنَ الْحَارِثِ الْمُزَنِيَّ مَعَادِنَ الْقَبَلِيَّةِ جَلْسِيَّهَا وَغَوْرِيَّهَا - قَالَ ابْنُ النَّضْرِ وَجَرْسَهَا وَذَاتَ النُّصُبِ ثُمَّ اتَّفَقَا - وَحَيْثُ يَصْلُحُ الزَّرْعُ مِنْ قُدْسٍ ‏.‏ وَلَمْ يُعْطِ بِلاَلَ بْنَ الْحَارِثِ حَقَّ مُسْلِمٍ وَكَتَبَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ هَذَا مَا أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِلاَلَ بْنَ الْحَارِثِ الْمُزَنِيَّ أَعْطَاهُ مَعَادِنَ الْقَبَلِيَّةِ جَلْسَهَا وَغَوْرَهَا وَحَيْثُ يَصْلُحُ الزَّرْعُ مِنْ قُدْسٍ وَلَمْ يُعْطِهِ حَقَّ مُسْلِمٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو أُوَيْسٍ حَدَّثَنِي ثَوْرُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ زَادَ ابْنُ النَّضْرِ وَكَتَبَ أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ ‏.‏

ترجمه

محمد بن نضر برای ما حدیث کرد و گفت: از حُنَینی شنیدم که گفت: آن را چندین بار خواندم، یعنی سندِ اقطاعِ پیامبر ﷺ را. ابوداود گفت: و بیش از یک نفر از حسین بن محمد برای ما روایت کردند، ابواویس به ما خبر داد، کثیر بن عبدالله از پدرش و او از جدّش برایم روایت کرد که پیامبر ﷺ معادن قَبَلِیّه را شامل بخش بالایی و پایینی آن به بلال بن حارث مُزَنی اقطاع داد. ابن نضر گفت:

«و جَرس و ذات النُّصُب.» سپس هر دو راوی توافق کردند: «و زمینی از قُدس که برای زراعت مناسب است.» و حق هیچ مسلمانی را به بلال بن حارث نداد. پیامبر ﷺ سندی برای او نوشت: «این چیزی است که رسول خدا ﷺ به بلال بن حارث مزنی داده است؛ معادن قَبَلِیّه، بخش بالا و پایین آن، و زمین‌های قابل کشت در قُدس را به او داد و حق هیچ مسلمانی را به او نداد.» ابواویس گفت: ثور بن زید از عکرمه، او از ابن عباس و او از پیامبر ﷺ حدیثی مشابه برایم روایت کرد. ابن نضر افزود: و أُبَیّ بن کعب آن را نوشت.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ زمینی به بلال واگذار کرد، بی‌آنکه حق دیگری را پایمال کند.

توضیح واژه‌های دشوار
اقطاع (واگذاری زمین)

قطعه‌ای زمین یا منبع طبیعی که حاکم واگذار می‌کند.

معادن قبلیه

معدن‌هایی که در روایت، واقع در بلندی‌ها و پستی‌ها توصیف شده‌اند.

قدس

نام مکانی که زمین مناسب کشاورزی در آن واگذار شد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که حاکمِ دارای صلاحیت می‌تواند زمین یا منابع بلااستفاده را واگذار کند، به شرط آنکه حقوق موجود دیگران را رعایت کند. ثبت کتبی واگذاری، حدود آن را روشن می‌کند و به پیشگیری از اختلاف کمک می‌رساند. تصریح به اینکه حق هیچ مسلمانی گرفته نشد، نشان می‌دهد که حکومت‌داری و مالکیت باید بر پایه عدالت باشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. توافق‌های مربوط به زمین و مالکیت را با حدود و شروط روشن، کتبی ثبت کنید.
  2. هیچ ملک یا منبعی را به بهای پایمال‌کردن حقوق موجود دیگران واگذار نکنید.
  3. کسی که قدرت اداری دارد باید عادلانه تصمیم بگیرد و پاسخ‌گو باشد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.