سوگندها و نذرها · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3254

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: سوگندها و نذرها
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ الشَّامِيُّ، حَدَّثَنَا حَسَّانُ، - يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، - يَعْنِي الصَّائِغَ - عَنْ عَطَاءٍ، فِي اللَّغْوِ فِي الْيَمِينِ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ هُوَ كَلاَمُ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ كَلاَّ وَاللَّهِ وَبَلَى وَاللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ كَانَ إِبْرَاهِيمُ الصَّائِغُ رَجُلاً صَالِحًا قَتَلَهُ أَبُو مُسْلِمٍ بِعَرَنْدَسَ قَالَ وَكَانَ إِذَا رَفَعَ الْمَطْرَقَةَ فَسَمِعَ النِّدَاءَ سَيَّبَهَا ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ دَاوُدُ بْنُ أَبِي الْفُرَاتِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ الصَّائِغِ مَوْقُوفًا عَلَى عَائِشَةَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَمَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ وَكُلُّهُمْ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ مَوْقُوفًا ‏.‏

ترجمه

حمید بن مسعده شامی به ما حدیث نقل کرد، حسان — یعنی ابن ابراهیم — به ما حدیث نقل کرد، ابراهیم — یعنی صائغ — از عطاء درباره لغو در سوگند برایمان حدیث گفت. او گفت: عایشه رضی الله عنها فرمود که رسول الله ﷺ فرمودند:

«آن سخنی است که مرد در خانه‌اش می‌گوید مانند: نه به خدا قسم و آری به خدا قسم.» ابوداود گفت: ابراهیم صائغ، راوی این حدیث، مردی صالح بود. ابومسلم او را در ارندس کشت. گفته شده است که هرگاه چکش خود را بلند می‌کرد و صدای اذان را می‌شنید، آن را زمین می‌گذاشت. ابوداود گفت: داوود بن ابی‌الفُرات این حدیث را از ابراهیم صائغ به صورت موقوف بر عایشه روایت کرده است. همچنین زهری، عبدالملک بن ابی‌سلیمان و مالک بن مغول نیز آن را روایت کرده‌اند؛ همگی آنان از عطاء، از عایشه به صورت موقوف آن را نقل کرده‌اند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سوگندِ سهوی و ناخواسته در گفتار روزمره کفاره ندارد.

توضیح واژه‌های دشوار
سوگند ناخواسته

عبارتی دارای صیغه سوگند که شخص معمولاً بدون قصد آگاهانه برای بستن سوگندی الزام‌آور بر زبان می‌آورد.

نه، به خدا؛ آری، به خدا

نمونه‌هایی از واکنش‌های روزمره که در آن‌ها شخص نام خدا را می‌برد، بی‌آنکه قصد ادای عهدی رسمی داشته باشد.

برداشت‌های عالمان

عالمان این روایت را با حکم قرآنی پیوند می‌دهند که خداوند بابت سوگندهای ناخواسته مؤاخذه نمی‌کند، اما سوگندی را که دل آگاهانه بر آن بسته است، مورد حساب قرار می‌دهد. ازاین‌رو، چهار مذهب فقهی اهل‌سنت عموماً میان صیغه سوگندی که از سر غفلت بر زبان می‌آید و سوگند عمدی تفاوت می‌گذارند؛ شکستن سوگند الزام‌آور، کفاره مقرر را در پی دارد. ابوداوود همچنین اشاره می‌کند که چند تن از راویان این گزارش را به‌عنوان سخن عایشه نقل کرده‌اند؛ بنابراین باید در تمایز میان انتساب آن به پیامبر ﷺ و توضیح خود عایشه دقت کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. نام خدا را بی‌فکر و به‌عنوان تکیه‌کلام به کار نبرید؛ با توجه و احترام سخن بگویید.
  2. اگر صیغه سوگند را از روی عادت بر زبان آوردید، پیش از پرداخت کفاره صادقانه بررسی کنید که آیا واقعاً قصد بستن سوگندی الزام‌آور داشته‌اید یا نه.
  3. در سوگند عمدی، میان عهدی که به آن وفا می‌کنید و سوگندی که می‌شکنید تفاوت بگذارید؛ اگر تردید دارید، از عالمی مورد اعتماد راهنمایی بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.