طهارت · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 333

روایت‌شده توسط Abu Dharr al-Ghifari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: طهارت
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Dharr al-Ghifari

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ بَنِي عَامِرٍ قَالَ دَخَلْتُ فِي الإِسْلاَمِ فَأَهَمَّنِي دِينِي فَأَتَيْتُ أَبَا ذَرٍّ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ إِنِّي اجْتَوَيْتُ الْمَدِينَةَ فَأَمَرَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِذَوْدٍ وَبِغَنَمٍ فَقَالَ لِي ‏"‏ اشْرَبْ مِنْ أَلْبَانِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ حَمَّادٌ وَأَشُكُّ فِي ‏"‏ أَبْوَالِهَا ‏"‏ ‏.‏ هَذَا قَوْلُ حَمَّادٍ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ فَكُنْتُ أَعْزُبُ عَنِ الْمَاءِ وَمَعِي أَهْلِي فَتُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ فَأُصَلِّي بِغَيْرِ طُهُورٍ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنِصْفِ النَّهَارِ وَهُوَ فِي رَهْطٍ مِنْ أَصْحَابِهِ وَهُوَ فِي ظِلِّ الْمَسْجِدِ فَقَالَ ‏"‏ أَبُو ذَرٍّ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ هَلَكْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَمَا أَهْلَكَكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ إِنِّي كُنْتُ أَعْزُبُ عَنِ الْمَاءِ وَمَعِي أَهْلِي فَتُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ فَأُصَلِّي بِغَيْرِ طُهُورٍ فَأَمَرَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَاءٍ فَجَاءَتْ بِهِ جَارِيَةٌ سَوْدَاءُ بِعُسٍّ يَتَخَضْخَضُ مَا هُوَ بِمَلآنَ فَتَسَتَّرْتُ إِلَى بَعِيرِي فَاغْتَسَلْتُ ثُمَّ جِئْتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ طَهُورٌ وَإِنْ لَمْ تَجِدِ الْمَاءَ إِلَى عَشْرِ سِنِينَ فَإِذَا وَجَدْتَ الْمَاءَ فَأَمِسَّهُ جِلْدَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ لَمْ يَذْكُرْ ‏"‏ أَبْوَالَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ وَلَيْسَ فِي أَبْوَالِهَا إِلاَّ حَدِيثُ أَنَسٍ تَفَرَّدَ بِهِ أَهْلُ الْبَصْرَةِ ‏.‏

ترجمه

موسی بن اسماعیل برای ما حدیث کرد، حماد به ما خبر داد، از ایوب، از ابوقلابه، از مردی از بنی‌عامر که گفت: اسلام آوردم و نادانی‌ام نسبت به دین مرا نگران کرد، پس نزد ابوذر رفتم. ابوذر گفت: هوای مدینه با من سازگار نبود، لذا رسول خدا ﷺ دستور دادند تا چند شتر و گوسفند به من بدهند و فرمودند:

«از شیر آن‌ها بنوش.» حماد می‌گوید: شک دارم که آیا پیامبر ﷺ فرمودند «و از ادرار آن‌ها» یا خیر. این سخن حماد است. ابوذر گفت: من همراه خانواده‌ام از آب دور بودم، دچار جنابت شدم و بدون طهارت نماز خواندم. سپس نیمروز نزد رسول خدا ﷺ آمدم در حالی که ایشان در سایه مسجد با گروهی از یارانشان نشسته بودند. فرمودند: «ای ابوذر!» گفتم: بله، ای رسول خدا! هلاک شدم. فرمودند: «چه چیزی تو را هلاک کرد؟» گفتم: من همراه خانواده‌ام از آب دور بودم، دچار جنابت شدم و بدون طهارت نماز خواندم. آنگاه رسول خدا ﷺ دستور دادند برایم آب بیاورند. کنیزی سیاه‌چهره ظرف آبی آورد که پر نبود و تکان می‌خورد. من پشت شترم پنهان شدم و غسل کردم، سپس بازگشتم. رسول خدا ﷺ فرمودند: «ای ابوذر! همانا خاک پاکیزه وسیله طهارت است، حتی اگر ده سال آب نیابی. اما چون آب یافتی، آن را به پوست خود برسان.» ابوداوود گوید: حماد بن زید این حدیث را از ایوب روایت کرده ولی ذکر «ادرار» را نیاورده است. ابوداوود گوید: این روایت صحیح نیست و حدیث مربوط به ادرار تنها در روایت انس آمده که فقط مردم بصره آن را نقل کرده‌اند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

تیمم در نبود آب جایگزین آن است؛ به‌محض یافتن آب، از آن استفاده کنید.

توضیح واژه‌های دشوار
جنابت

حالت ناپاکی بزرگ شرعی که پس از آمیزش یا خروج منی پدید می‌آید و غسل را واجب می‌کند.

تیمم

پاکیزگی شرعی با خاک پاک، هنگامی که آب در دسترس نیست یا نمی‌توان از آن استفاده کرد.

غسل

شست‌وشوی کامل شرعی که در آن آب به سراسر بدن می‌رسد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که وقتی آب در دسترس نیست، تیمم جایگزینی معتبر برای طهارت شرعی است، حتی در حالت جنابت. ذکر ده سال تأکید می‌کند که این جایگزینی تا زمانی معتبر است که آب وجود نداشته باشد؛ به‌محض یافتن آب، شخص باید برای غسل واجب از آن استفاده کند. مذاهب فقهی دربارهٔ شرایط بیشتر تیمم و نمازهایی که با آن خوانده شده‌اند، بحث کرده‌اند. ابوداوود همچنین هشدار می‌دهد که نمی‌توان به افزودهٔ مورد اختلاف دربارهٔ ادرار بر اساس این روایت استناد کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر آب در دسترس نیست، طبق احکام مربوط تیمم کنید و نماز را ترک نکنید.
  2. به‌محض فراهم شدن آب، برای غسل شرعیِ موردنیاز خود از آن استفاده کنید.
  3. اگر دربارهٔ طهارت تردید دارید، دانش و راهنمایی بجویید تا از روی ناآگاهی به عمل نادرست ادامه ندهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.