طهارت · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 334

روایت‌شده توسط Amr ibn al-As. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: طهارت
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Amr ibn al-As

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، أَخْبَرَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَيُّوبَ، يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ الْمِصْرِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ احْتَلَمْتُ فِي لَيْلَةٍ بَارِدَةٍ فِي غَزْوَةِ ذَاتِ السَّلاَسِلِ فَأَشْفَقْتُ إِنِ اغْتَسَلْتُ أَنْ أَهْلِكَ فَتَيَمَّمْتُ ثُمَّ صَلَّيْتُ بِأَصْحَابِي الصُّبْحَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ يَا عَمْرُو صَلَّيْتَ بِأَصْحَابِكَ وَأَنْتَ جُنُبٌ ‏"‏ ‏.‏ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي مَنَعَنِي مِنَ الاِغْتِسَالِ وَقُلْتُ إِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ يَقُولُ ‏{‏ وَلاَ تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا ‏}‏ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرٍ مِصْرِيٌّ مَوْلَى خَارِجَةَ بْنِ حُذَافَةَ وَلَيْسَ هُوَ ابْنَ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ ‏.‏

ترجمه

ابن مثَنّی برای ما حدیث کرد، وهب بن جریر به ما خبر داد، پدرم به ما خبر داد و گفت: شنیدم یحیی بن ایوب از یزید بن ابی حبیب، او از عمران بن ابی انس، او از عبدالرحمن بن جبیر مصری، و او از عمرو بن عاص روایت می‌کند که گفت:

«در شبی سرد در غزوه ذات‌السلاسل محتلم شدم. ترسیدم که اگر غسل کنم هلاک شوم، لذا تیمم کردم و همراهانم را در نماز صبح امامت نمودم.» این ماجرا را برای پیامبر ﷺ ذکر کردند. ایشان فرمودند: «ای عمرو! آیا در حالی که جنب بودی همراهانت را نماز دادی؟» من علتی را که مانع غسل کردنم شد به ایشان اطلاع دادم و گفتم: «من شنیده‌ام که خداوند می‌فرماید: {و خودتان را نکشید؛ همانا خداوند نسبت به شما مهربان است}.» پس رسول الله ﷺ خندیدند و چیزی نفرمودند. ابوداوود گفت: عبدالرحمن بن جبیر، مصری و مولای خارجة بن حذافة است و او پسر جبیر بن نفیر نیست.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام خطر جانی، تیمم جای غسل واجب را می‌گیرد.

پیشینه و سبب بیان

عمرو بن عاص روایت کرد که در شب سردی طی غزوهٔ ذات‌السلاسل محتلم شد و ترسید اگر غسل کند جانش را از دست بدهد. او تیمم کرد و نماز صبح را امامت داد؛ پیامبر ﷺ پس از شنیدن توضیحش خندید و اعتراضی نکرد.

توضیح واژه‌های دشوار
غسل

شست‌وشوی کامل آیینی که پس از برخی حالت‌های جنابت واجب است.

تیمم

پاکیزگی آیینی با خاک پاک، هنگامی که آب در دسترس نیست یا استفاده از آن زیان‌بار است.

ذات‌السلاسل

نام غزوه‌ای که عمرو بن عاص این رویداد را در آن تجربه کرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که وقتی استفاده از آب موجب آسیب جدی یا خطر جانی شود، تیمم جایز است. هر چهار مذهب فقهی اهل‌سنت این رخصت را می‌پذیرند؛ کسی که بتواند با ایمنی از آب استفاده کند، غسل می‌کند. واکنش پیامبر ﷺ تأیید داوری عمرو در آن وضعیت اضطراری دانسته می‌شود، نه معافیتی همگانی از غسل.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر بیم دارید استفاده از آب آسیب جدی به شما برساند، از رخصت جایز تیمم استفاده کنید.
  2. وضعیت اضطراری را با دقت بسنجید و اگر شرایط روشن نیست، از فرد آگاه و متخصص دینی راهنمایی بخواهید.
  3. انتخاب خود را آرام توضیح دهید و احکام را با توجه هم‌زمان به عبادت و حفظ جان رعایت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.