معاملات · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3372

روایت‌شده توسط Zayd ibn Thabit. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: معاملات
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Zayd ibn Thabit

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنِي يُونُسُ، قَالَ سَأَلْتُ أَبَا الزِّنَادِ عَنْ بَيْعِ الثَّمَرِ، قَبْلَ أَنْ يَبْدُوَ، صَلاَحُهُ وَمَا ذُكِرَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ كَانَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ كَانَ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ الثِّمَارَ قَبْلَ أَنْ يَبْدُوَ صَلاَحُهَا فَإِذَا جَدَّ النَّاسُ وَحَضَرَ تَقَاضِيهِمْ قَالَ الْمُبْتَاعُ قَدْ أَصَابَ الثَّمَرَ الدُّمَانُ وَأَصَابَهُ قُشَامٌ وَأَصَابَهُ مُرَاضٌ عَاهَاتٌ يَحْتَجُّونَ بِهَا فَلَمَّا كَثُرَتْ خُصُومَتُهُمْ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَالْمَشُورَةِ يُشِيرُ بِهَا ‏ "‏ فَإِمَّا لاَ فَلاَ تَتَبَايَعُوا الثَّمَرَةَ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهَا ‏"‏ ‏.‏ لِكَثْرَةِ خُصُومَتِهِمْ وَاخْتِلاَفِهِمْ ‏.‏

ترجمه

احمد بن صالح برای ما حدیث کرد، عنبسه بن خالد برای ما حدیث کرد، یونس برایم حدیث کرد و گفت: از ابوالزناد درباره فروش میوه پیش از آنکه رسیدن و سلامت آن آشکار شود و آنچه در این باره گفته شده است، پرسیدم. او پاسخ داد: عروه بن زبیر از سهل بن ابی‌حثمه، و او از زید بن ثابت روایت می‌کند که گفت: مردم پیش از آنکه رسیدن میوه‌ها آشکار شود، آنها را خرید و فروش می‌کردند. هنگامی که مردم میوه‌ها را می‌چیدند و زمان پرداخت فرا می‌رسید، خریدار می‌گفت: میوه‌ها دچار بیماری‌های دُمان، قُشام و مُراض شده‌اند؛ این‌ها آفاتی بودند که بهانه اختلاف قرار می‌گرفتند. وقتی اختلافات آنان نزد پیامبر ﷺ زیاد شد، رسول الله ﷺ به عنوان پند و اندرز فرمودند:

«پس اگر چنین نیست، تا زمانی که رسیدن و سلامت میوه آشکار نشود، آن را خرید و فروش نکنید.» این دستور به دلیل کثرت اختلافات و نزاع‌های آنان بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

فروش میوه را تا زمانی که سالم بودن محصول آشکار شود به تأخیر بیندازید.

پیشینه و سبب بیان

در روایت صریحاً آمده است که خریداران پس از برداشت محصول، بیماری یا خسارت را بهانه می‌کردند تا درباره پرداخت اختلاف کنند. هنگامی که این اختلاف‌ها نزد پیامبر ﷺ افزایش یافت، ایشان توصیه کرد فروش تا روشن شدن سالم بودن میوه به تأخیر بیفتد.

توضیح واژه‌های دشوار
آشکار شدن سالم بودن محصول

مرحله‌ای که رشد مناسب میوه آشکار شده و وضعیت محصول دیگر مانند گذشته نامطمئن نیست.

دومان، قُشام و مُراد

نام آفت‌ها یا بیماری‌هایی که در روایت به‌عنوان علت آسیب دیدن میوه ذکر شده‌اند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که باید از فروش میوه پیش از آشکار شدن رسیدگی آن پرهیز کرد، زیرا نتیجه نامطمئن است و می‌تواند زمینه‌ساز اختلاف شود. روایت هم بر پیشگیری از غرر (ابهام اساسی در معامله) و هم بر حمایت از خریدار و فروشنده تأکید می‌کند. مذاهب فقهی با توجه به دیگر روایت‌های مربوط به آشکار شدن رسیدگی، احکام دقیق و استثناهای آن را بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام فروش محصول، دقیقاً روشن کنید چه چیزی فروخته می‌شود و در صورت آسیب دیدن میوه، مسئولیت بر عهده چه کسی است.
  2. اگر وضعیت یا امکان تحویل کالا هنوز به‌طور اساسی نامطمئن است، معامله را به تأخیر بیندازید.
  3. برای جلوگیری از سوءتفاهم و اختلاف، شرایط پرداخت، زمان برداشت و مسئولیت خسارت را از پیش مشخص کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.