منصب القضاء · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3582

روایت‌شده توسط Ali ibn Abi Talib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: منصب القضاء
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ali ibn Abi Talib

Hasan (خوب)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ حَنَشٍ، عَنْ عَلِيٍّ، عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْيَمَنِ قَاضِيًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُرْسِلُنِي وَأَنَا حَدِيثُ السِّنِّ وَلاَ عِلْمَ لِي بِالْقَضَاءِ فَقَالَ ‏ "‏ إِنَّ اللَّهَ سَيَهْدِي قَلْبَكَ وَيُثَبِّتُ لِسَانَكَ فَإِذَا جَلَسَ بَيْنَ يَدَيْكَ الْخَصْمَانِ فَلاَ تَقْضِيَنَّ حَتَّى تَسْمَعَ مِنَ الآخَرِ كَمَا سَمِعْتَ مِنَ الأَوَّلِ فَإِنَّهُ أَحْرَى أَنْ يَتَبَيَّنَ لَكَ الْقَضَاءُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَمَا زِلْتُ قَاضِيًا أَوْ مَا شَكَكْتُ فِي قَضَاءٍ بَعْدُ ‏.‏

ترجمه

عمرو بن عون برای ما حدیث کرد و گفت: شریک به ما خبر داد، از سِماک، از حَنَش، از علی علیه‌السلام که فرمود: رسول خدا ﷺ مرا به عنوان قاضی به یمن فرستادند. گفتم:

«ای رسول خدا! مرا می‌فرستید در حالی که من جوان هستم و دانشی از قضاوت ندارم.» ایشان فرمودند: «همانا الله دل تو را هدایت خواهد کرد و زبانت را استوار می‌گرداند. چون دو طرف دعوا در برابر تو نشستند، هرگز حکم مده تا اینکه سخن طرف دوم را همان‌گونه بشنوی که سخن طرف اول را شنیدی؛ زیرا این کار سزاوارتر است تا حکم صحیح برایت روشن گردد.» او فرمود: «پس از آن همواره قاضی بودم،» یا فرمود (راوی شک دارد): «پس از آن دیگر در هیچ حکمی دچار تردید نشدم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قاضی باید پیش از صدور حکم، سخنان هر دو طرف را به‌طور کامل بشنود.

توضیح واژه‌های دشوار
قاضی

کسی که اختلافی را بررسی می‌کند و دربارهٔ آن حکمی لازم‌الاجرا صادر می‌کند.

طرفین دعوا

دو شخص یا گروهی که در یک اختلاف در برابر یکدیگر قرار دارند.

استوار ساختن

کمک کردن به اینکه روشن و منصفانه سخن گفته شود و بر حقیقت پایبند بمانند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که قاضی باید پیش از داوری، سخنان هر دو طرف را بی‌طرفانه بشنود. حکم نباید تنها بر یک روایت تکیه کند؛ شنیدن دقیق به تشخیص واقعیت‌ها و شواهد کمک می‌کند. سفارش به شنیدن نخستِ هر دو طرف، اصلی بنیادین در دادرسی است، اما به‌تنهایی جایگزین همهٔ قواعد دیگرِ ادله و آیین دادرسی نمی‌شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. در اختلاف‌ها، پیش از شکل‌گیری داوری، با آرامش به همهٔ افراد درگیر گوش دهید.
  2. از هر دو طرف توضیح بخواهید و تصمیم خود را بر پایهٔ واقعیت‌ها بگیرید، نه برداشت نخست.
  3. کسی که مسئولیتی بر عهده دارد، شایسته است از خداوند راهنمایی بخواهد و سنجیده سخن بگوید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.