منصب القضاء · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3606

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: منصب القضاء
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي الْقَاسِمِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ خَرَجَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَهْمٍ مَعَ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ وَعَدِيِّ بْنِ بَدَّاءَ فَمَاتَ السَّهْمِيُّ بِأَرْضٍ لَيْسَ بِهَا مُسْلِمٌ فَلَمَّا قَدِمَا بِتَرِكَتِهِ فَقَدُوا جَامَ فِضَّةٍ مُخَوَّصًا بِالذَّهَبِ فَأَحْلَفَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وُجِدَ الْجَامُ بِمَكَّةَ فَقَالُوا اشْتَرَيْنَاهُ مِنْ تَمِيمٍ وَعَدِيٍّ فَقَامَ رَجُلاَنِ مِنْ أَوْلِيَاءِ السَّهْمِيِّ فَحَلَفَا لَشَهَادَتُنَا أَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا وَإِنَّ الْجَامَ لِصَاحِبِهِمْ ‏.‏ قَالَ فَنَزَلَتْ فِيهِمْ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ ‏}‏ الآيَةَ ‏.‏

ترجمه

حسن بن علی به ما حدیث کرد، یحیی بن آدم به ما حدیث کرد، ابن ابی زائده از محمد بن ابی‌القاسم، او از عبدالملک بن سعید بن جبیر، او از پدرش و او از ابن عباس روایت کرد که گفت: مردی از بنی‌سهم همراه با تمیم داری و عدی بن بداء به سفر رفت. سپس آن مرد سهمی در سرزمینی که هیچ مسلمانی در آن نبود، از دنیا رفت. هنگامی که آن دو میراث او را آوردند، وارثان جام نقره‌ای که با طلا نقش‌بندی شده بود را نیافتند. پس رسول الله ﷺ آن دو را سوگند داد. سپس آن جام در مکه پیدا شد و مردم گفتند:

«ما آن را از تمیم و عدی خریده‌ایم.» آنگاه دو مرد از اولیای دمِ آن شخص سهمی برخاستند و سوگند یاد کردند که: «شهادت ما سزاوارتر از شهادت آن دو است و این جام متعلق به companion (یار) ماست.» ابن عباس گفت: سپس این آیه درباره آنان نازل شد: {ای کسانی که ایمان آورده‌اید! گواهی میان شما هنگامی که مرگ به یکی از شما فرا رسد...} (مائده: ۱۰۶).

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در دعوای مربوط به میراث، اگر مدرکی در دست نباشد، قاضی درخواست سوگند می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

ابن‌عباس نقل می‌کند که این واقعه سبب نزول آیهٔ ۱۰۶ سورهٔ مائده شد؛ آیه‌ای دربارهٔ گواهی‌دادن هنگام نزدیک‌شدن مرگ و ثبت وصیت.

توضیح واژه‌های دشوار
بنو سَهم

قبیله‌ای عرب که مسافرِ درگذشته به آن تعلق داشت.

میراث

دارایی‌هایی که شخص پس از مرگ از خود به‌جا می‌گذارد.

سوگند

اظهاری رسمی که در آن شخص خدا را گواه می‌گیرد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این واقعه چنین برداشت می‌کنند که گواهی و سوگند جایگاهی تثبیت‌شده در دادرسی دارند، از جمله در اختلاف‌های مربوط به میراث. آیهٔ ۱۰۶ سورهٔ مائده دربارهٔ گواهانی است که شخص هنگام نزدیک‌شدن مرگ در سفر تعیین می‌کند؛ این روایت نشان می‌دهد وقتی در آغاز گواه مسلمان دیگری وجود ندارد، چگونه می‌توان به یک اختلاف رسیدگی کرد. کاربرد دقیق سوگندها و قواعد اثبات، بسته به نوع دعوا متفاوت است و فقیهان آن را در چارچوب قواعد گسترده‌ترِ اثبات بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در سفر، دارایی‌های مهم و خواسته‌های مربوط به وصیت را با دقت ثبت کنید و آن‌ها را به گواهان امین اطلاع دهید.
  2. در اختلاف بر سر میراث، افراد درگیر باید مدارک را صادقانه نگه دارند و بگذارند موضوع طبق روندی عادلانه بررسی شود.
  3. دربارهٔ چیزی که از آن اطمینان ندارید سوگند نخورید؛ سوگند در برابر خدا مسئولیتی سنگین است.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.