منصب القضاء · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3607

روایت‌شده توسط Khuzaymah ibn Thabit. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: منصب القضاء
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Khuzaymah ibn Thabit

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، أَنَّ الْحَكَمَ بْنَ نَافِعٍ، حَدَّثَهُمْ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ، أَنَّ عَمَّهُ، حَدَّثَهُ وَهُوَ، مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ابْتَاعَ فَرَسًا مِنْ أَعْرَابِيٍّ فَاسْتَتْبَعَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِيَقْضِيَهُ ثَمَنَ فَرَسِهِ فَأَسْرَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَشْىَ وَأَبْطَأَ الأَعْرَابِيُّ فَطَفِقَ رِجَالٌ يَعْتَرِضُونَ الأَعْرَابِيَّ فَيُسَاوِمُونَهُ بِالْفَرَسِ وَلاَ يَشْعُرُونَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ابْتَاعَهُ فَنَادَى الأَعْرَابِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنْ كُنْتَ مُبْتَاعًا هَذَا الْفَرَسَ وَإِلاَّ بِعْتُهُ ‏.‏ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حِينَ سَمِعَ نِدَاءَ الأَعْرَابِيِّ فَقَالَ ‏"‏ أَوَلَيْسَ قَدِ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الأَعْرَابِيُّ لاَ وَاللَّهِ مَا بِعْتُكَهُ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ بَلَى قَدِ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ ‏"‏ ‏.‏ فَطَفِقَ الأَعْرَابِيُّ يَقُولُ هَلُمَّ شَهِيدًا ‏.‏ فَقَالَ خُزَيْمَةُ بْنُ ثَابِتٍ أَنَا أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَايَعْتَهُ ‏.‏ فَأَقْبَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى خُزَيْمَةَ فَقَالَ ‏"‏ بِمَ تَشْهَدُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ بِتَصْدِيقِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَهَادَةَ خُزَيْمَةَ بِشَهَادَةِ رَجُلَيْنِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن یحیی بن فارس برای ما حدیث کرد که حکم بن نافع به آنان خبر داد، شعیب ما را آگاه ساخت، از زهری، از عماره بن خزیمه، که عمویش برایش نقل کرده است — و او از اصحاب پیامبر ﷺ بود — که پیامبر ﷺ اسبی از یک بادیه‌نشین خرید. سپس پیامبر ﷺ او را با خود برد تا قیمت اسبش را بپردازد. رسول خدا ﷺ تند راه می‌رفت و بادیه‌نشین کند پیش می‌آمد. مردانی سر راه بادیه‌نشین قرار گرفتند و بدون آنکه بدانند پیامبر ﷺ اسب را خریده است، با او بر سر قیمت چانه زدند. بادیه‌نشین رسول خدا ﷺ را صدا زد و گفت:

«اگر این اسب را می‌خری، بخر؛ وگرنه آن را خواهم فروخت.» پیامبر ﷺ چون صدای بادیه‌نشین را شنید ایستاد و فرمود: «آیا من آن را از تو نخریدم؟» بادیه‌نشین گفت: «نه، به خدا سوگند! آن را به تو نفروختم.» پیامبر ﷺ فرمود: «چرا، من آن را از تو خریدم.» بادیه‌نشین شروع به گفتن کرد: «گواه بیاور.» سپس خزیمه بن ثابت گفت: «من گواهی می‌دهم که تو آن را خریده‌ای.» رسول خدا ﷺ رو به خزیمه کرد و پرسید: «بر چه اساسی گواهی می‌دهی؟» او پاسخ داد: «بر اساس تصدیق و اعتماد کامل به شما، ای رسول خدا ﷺ!» آنگاه رسول خدا ﷺ شهادت خزیمه را معادل شهادت دو مرد قرار داد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خُزَیمه به‌سبب اعتمادش به پیامبر ﷺ، در حکم دو شاهد به شمار آمد.

توضیح واژه‌های دشوار
بادیه‌نشین

عربی که به‌طور سنتی بیرون از شهرها و در بیابان زندگی می‌کرد.

شهادت

گواهی درباره آنچه شخص می‌داند که می‌تواند در دادگاه به‌عنوان مدرک به کار رود.

راست‌گویی

ویژگیِ گفتن حقیقت و قابل اعتماد بودن.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که شهادت در دعاوی حقوقی معمولاً باید بر آگاهی از موضوع استوار باشد. خُزَیمه اظهار کرد که شهادتش از اعتماد راسخش به راست‌گویی پیامبر ﷺ سرچشمه می‌گرفت؛ اعطای ویژه پیامبر ﷺ باعث شد شهادت او در این مورد برابر با شهادت دو مرد باشد. فقیهان این امر را فضیلتی ویژه برای خُزَیمه می‌دانند، نه قاعده‌ای کلی که به هرکس اجازه دهد بدون آگاهی شهادت بدهد. ازاین‌رو، مذاهب فقهی بر قواعد معمولِ ادله و شهادت پایبندند.

درس‌هایی برای امروز
  1. فقط درباره اموری شهادت بده که خودت از آنها آگاهی داری و حقیقت را دقیق بیان کن.
  2. به توافق‌ها پایبند باش: پیامبر ﷺ فروشنده را همراه برد تا بهای مورد توافق را بپردازد.
  3. در اختلاف، به هر دو طرف فرصت بده دیدگاهشان را بیان کنند و در پی مدرکی منصفانه باش.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.