کتاب آزادسازی بردگان · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3930

روایت‌شده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب آزادسازی بردگان
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aishah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ جَاءَتْ بَرِيرَةُ لِتَسْتَعِينَ فِي كِتَابَتِهَا فَقَالَتْ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ أُوقِيَّةٌ فَأَعِينِينِي ‏.‏ فَقَالَتْ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا عَدَّةً وَاحِدَةً وَأُعْتِقَكِ وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ ‏.‏ فَذَهَبَتْ إِلَى أَهْلِهَا وَسَاقَ الْحَدِيثَ نَحْوَ الزُّهْرِيِّ زَادَ فِي كَلاَمِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي آخِرِهِ ‏ "‏ مَا بَالُ رِجَالٍ يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَعْتِقْ يَا فُلاَنُ وَالْوَلاَءُ لِي إِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

موسی بن اسماعیل برای ما حدیث کرد، وهیب برای ما حدیث کرد، از هشام بن عروه، از پدرش، از عایشه - رضی الله عنها - که فرمود: بریره برای کمک در پرداخت اقساط آزادی‌اش نزد من آمد و گفت:

«من با صاحبانم توافق کرده‌ام که خود را به نه اوقیه آزاد کنم و هر سال یک اوقیه بپردازم، پس مرا یاری کن.» عایشه فرمود: «اگر صاحبانت راضی شوند که من تمام مبلغ را یکجا بپردازم و تو را آزاد کنم و حق ولایت (ارث بردن از تو) متعلق به من باشد، این کار را خواهم کرد.» سپس بریره نزد صاحبانش رفت. راوی ادامهٔ حدیث را مانند روایت زهری نقل کرد و در پایان، این بخش را به سخنان پیامبر ﷺ افزود: «چرا برخی مردم می‌گویند: ای فلانی! آزاد کن، اما ولایت مال من باشد؟ حال آنکه ولایت تنها از آنِ کسی است که آزاد می‌کند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هرکس برده‌ای را آزاد کند، حقّ ولاء و ارثِ مربوط به آن برای اوست.

توضیح واژه‌های دشوار
مکاتبه

قراردادی که بر اساس آن برده مبلغی توافق‌شده می‌پردازد تا آزاد شود.

اُقیّه

واحد تاریخی وزن برای نقره؛ در اینجا منظور مبلغ پرداختیِ توافق‌شده است.

ولاء

پیوندی حقوقی که بر اثر آزادکردن برده پدید می‌آید و از جمله بر ارث اثر می‌گذارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که ولاء به آزادسازیِ واقعی وابسته است: کسی که آزادی را می‌بخشد، حقّ ولاء را به دست می‌آورد و این حق را نمی‌توان با قرارداد به دیگری واگذار کرد. روایت همچنین نشان می‌دهد که کمک در مکاتبه جایز است. مکاتب فقهی آثار حقوقی دقیق ولاء و شرایط چنین قراردادهایی را بیشتر شرح داده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام کمک مالی، توافق‌ها را روشن کنید و حقوقی را که بر اساس شریعت اسلامی از یک عمل پدید می‌آیند رعایت کنید.
  2. برای رسیدن دیگران به آزادی و استقلال، پشتیبانی عملی فراهم کنید.
  3. ادعای حقی حقوقی را که طبق سخن پیامبر ﷺ به دیگری تعلق دارد، نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.