کتاب آزادسازی بردگان · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3931

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: کتاب آزادسازی بردگان
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Hasan (خوب)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى أَبُو الأَصْبَغِ الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ - عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ وَقَعَتْ جُوَيْرِيَةُ بِنْتُ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ فِي سَهْمِ ثَابِتِ بْنِ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ أَوِ ابْنِ عَمٍّ لَهُ فَكَاتَبَتْ عَلَى نَفْسِهَا وَكَانَتِ امْرَأَةً مَلاَّحَةً تَأْخُذُهَا الْعَيْنُ - قَالَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها - فَجَاءَتْ تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي كِتَابَتِهَا فَلَمَّا قَامَتْ عَلَى الْبَابِ فَرَأَيْتُهَا كَرِهْتُ مَكَانَهَا وَعَرَفْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَيَرَى مِنْهَا مِثْلَ الَّذِي رَأَيْتُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا جُوَيْرِيَةُ بِنْتُ الْحَارِثِ وَإِنَّمَا كَانَ مِنْ أَمْرِي مَا لاَ يَخْفَى عَلَيْكَ وَإِنِّي وَقَعْتُ فِي سَهْمِ ثَابِتِ بْنِ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ وَإِنِّي كَاتَبْتُ عَلَى نَفْسِي فَجِئْتُكَ أَسْأَلُكَ فِي كِتَابَتِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَهَلْ لَكِ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ وَمَا هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ أُؤَدِّي عَنْكِ كِتَابَتَكِ وَأَتَزَوَّجُكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ قَدْ فَعَلْتُ قَالَتْ فَتَسَامَعَ - تَعْنِي النَّاسَ - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ تَزَوَّجَ جُوَيْرِيَةَ فَأَرْسَلُوا مَا فِي أَيْدِيهِمْ مِنَ السَّبْىِ فَأَعْتَقُوهُمْ وَقَالُوا أَصْهَارُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَمَا رَأَيْنَا امْرَأَةً كَانَتْ أَعْظَمَ بَرَكَةً عَلَى قَوْمِهَا مِنْهَا أُعْتِقَ فِي سَبَبِهَا مِائَةُ أَهْلِ بَيْتٍ مِنْ بَنِي الْمُصْطَلِقِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا حُجَّةٌ فِي أَنَّ الْوَلِيَّ هُوَ يُزَوِّجُ نَفْسَهُ ‏.‏

ترجمه

عبدالعزيز بن يحيى ابوالاصبغ حرّانی به ما حدیث کرد، گفت: محمد —یعنی ابن سلمه— از ابن اسحاق، او از محمد بن جعفر بن زبیر، او از عروة بن زبیر و او از عایشه رضی الله عنها برایم حدیث کرد که فرمود: جویریه دختر حارث بن مصطلق در سهم ثابت بن قیس بن شماس یا پسرعمویش قرار گرفت. سپس برای آزادی خود قرارداد نوشت. او زنی بسیار زیبا و دلربا بود. عایشه رضی الله عنها می‌گوید: سپس او برای درخواست کمک در پرداخت مبلغ آزادی‌اش نزد رسول الله ﷺ آمد. وقتی دم در ایستاد، با دیدن ناخوشایندی به او نگریستم و دانستم که رسول الله ﷺ نیز همچون من تحت تأثیر زیبایی او قرار خواهد گرفت. او عرض کرد:

«ای رسول خدا! من جویریه دختر حارث هستم و آنچه بر سرم آمده بر شما پوشیده نیست. من در سهم ثابت بن قیس بن شماس قرار گرفتم و برای آزادی خود قرارداد بستم؛ اکنون نزد شما آمده‌ام تا در پرداخت مبلغ آزادی‌ام یاری طلب کنم.» رسول الله ﷺ فرمودند: «آیا مایل به چیزی بهتر از آن هستی؟» پرسید: «آن چیست ای رسول خدا؟» فرمودند: «من مبلغ آزادی تو را از طرف تو می‌پردازم و با تو ازدواج می‌کنم.» او گفت: «پذیرفتم.» عایشه رضی الله عنها می‌گوید: سپس مردم شنیدند که رسول الله ﷺ با جویریه ازدواج کرده است، پس اسیرانی را که در دست داشتند آزاد کردند و گفتند: «این‌ها خویشان رسول الله ﷺ هستند.» ما زنی پربرکت‌تر از جویریه برای قومش ندیدیم؛ به سبب او صد خانواده از بنی‌مصطلق آزاد شدند. ابوداوود می‌گوید: این حدیث دلیلی است بر اینکه ولی می‌تواند خودش ازدواج را انجام دهد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ازدواج جویریه به آزادی صد خانواده انجامید.

پیشینه و سبب بیان

جویریه بنت حارث از پیامبر ﷺ خواست برای پرداخت قرارداد آزادی‌اش به او کمک کند. ایشان بهای قرارداد را پرداخت و با او ازدواج کرد؛ پس از آن، مسلمانان اسیران قبیلهٔ او را آزاد کردند.

توضیح واژه‌های دشوار
قرارداد مکاتبه

توافقی که بر اساس آن برده یا کنیز مبلغی معین می‌پردازد تا آزاد شود.

نصیب کسی شدن

در بافت تاریخی اسارت، به‌عنوان دارایی به کسی واگذار شدن.

خویشاوندان سببی

پیوندهای خانوادگی که از راه ازدواج پدید می‌آیند.

برداشت‌های عالمان

ابوداوود یادآور می‌شود که این روایت بر جواز جاری کردن عقد ازدواج به‌وسیلهٔ ولی دلالت دارد. فقیهان با استناد به آن دربارهٔ اینکه چه کسی می‌تواند ازدواج کند یا عقد آن را جاری سازد و ولی چه نقشی دارد، بحث کرده‌اند؛ جزئیات احکام در مذاهب فقهی متفاوت است. این روایت همچنین بر فضیلت آزاد کردن اسیران و توجه به افراد آسیب‌پذیر تأکید می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. به کسانی که بدهی یا قرارداد راه را بر آنان بسته است کمک کنید و در پی راه‌حل‌های پایدار باشید.
  2. دلسوزی را بر دشمنی مقدم بدارید: آزادی می‌تواند جوامع را آشتی دهد.
  3. یک انتخاب شخصی می‌تواند به سود دیگران باشد؛ ازدواج جویریه زمینهٔ آزادی اسیران را فراهم کرد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.