نماز · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 395

روایت‌شده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُسَدَّدٌآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ
  3. 3بَدْرُ بْنُ عُثْمَانَ
  4. 4أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي مُوسَى
  5. 5أَبِي مُوسَى
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، حَدَّثَنَا بَدْرُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِي مُوسَى، أَنَّ سَائِلاً، سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ شَيْئًا حَتَّى أَمَرَ بِلاَلاً فَأَقَامَ لِلْفَجْرِ حِينَ انْشَقَّ الْفَجْرُ فَصَلَّى حِينَ كَانَ الرَّجُلُ لاَ يَعْرِفُ وَجْهَ صَاحِبِهِ أَوْ إِنَّ الرَّجُلَ لاَ يَعْرِفُ مَنْ إِلَى جَنْبِهِ ثُمَّ أَمَرَ بِلاَلاً فَأَقَامَ الظُّهْرَ حِينَ زَالَتِ الشَّمْسُ حَتَّى قَالَ الْقَائِلُ انْتَصَفَ النَّهَارُ ‏.‏ وَهُوَ أَعْلَمُ ثُمَّ أَمَرَ بِلاَلاً فَأَقَامَ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ وَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَقَامَ الْمَغْرِبَ حِينَ غَابَتِ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَقَامَ الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ صَلَّى الْفَجْرَ وَانْصَرَفَ فَقُلْنَا أَطَلَعَتِ الشَّمْسُ فَأَقَامَ الظُّهْرَ فِي وَقْتِ الْعَصْرِ الَّذِي كَانَ قَبْلَهُ وَصَلَّى الْعَصْرَ وَقَدِ اصْفَرَّتِ الشَّمْسُ - أَوْ قَالَ أَمْسَى - وَصَلَّى الْمَغْرِبَ قَبْلَ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ وَصَلَّى الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ وَقْتِ الصَّلاَةِ الْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَغْرِبِ بِنَحْوِ هَذَا قَالَ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ قَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى شَطْرِهِ ‏.‏ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ ابْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، عبدالله بن داوود برای ما حدیث کرد، بَدْر بن عثمان برای ما حدیث کرد، ابوبکر بن ابی‌موسی برای ما حدیث کرد، از ابوموسی که مردی از پیامبر ﷺ درباره اوقات نماز پرسید، اما ایشان پاسخی کلامی به او ندادند. سپس به بلال دستور دادند و هنگامی که سپیده دمید، اقامه صبح گفته شد. پیامبر ﷺ در تاریکی چنان غلیظی نماز خواندند که شخص نمی‌توانست چهره همراهش را تشخیص دهد یا بداند چه کسی در کنارش ایستاده است. سپس به بلال دستور دادند و وقتی خورشید از نیمه آسمان گذشت، اقامه ظهر گفته شد، تا جایی که کسی گفت:

«آیا روز به نیمه رسیده است؟» در حالی که ایشان خود بهتر می‌دانستند. آنگاه به بلال دستور دادند و زمانی که خورشید سفید و بالا بود، اقامه عصر گفته شد. هنگام غروب خورشید دستور به اقامه مغرب دادند و پس از ناپدید شدن شفق، دستور به اقامه عشا دادند. فردای آن روز، نماز صبح را خواندند و بازگشتند؛ ما گفتیم: «خورشید طلوع کرده است؟» سپس نماز ظهر را در همان وقتی که روز قبل عصر خوانده بودند، گزاردند و نماز عصر را زمانی خواندند که خورشید زرد شده بود — یا فرمودند «شب فرا رسیده بود». نماز مغرب را پیش از ناپدید شدن شفق خواندند و نماز عشا را تا یک‌سوم شب به جا آوردند. سپس فرمودند: «پرسشگر درباره وقت نماز کجاست؟ وقت نماز میان این دو حدّ است.» ابوداود گفت: سلیمان بن موسی از عطاء، او از جابر و او از پیامبر ﷺ درباره مغرب به همین مضمون روایت کرده است. او گفته است: «سپس نماز عشا را خواندند.» برخی راویان گفته‌اند تا یک‌سوم شب و برخی گفته‌اند تا نیمه شب. همچنین ابن بُریده از پدرش و او از پیامبر ﷺ به همین صورت نقل کرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

اوقات نماز دارای مرزهایی هستند و در میان این مرزها فرصت وجود دارد.

توضیح واژه‌های دشوار
اقامه

ندایی که آغاز نماز جماعت را اعلام می‌کند.

سپیده‌دم

نخستین روشنایی صبح که پدیدار می‌شود و آغاز وقت نماز فجر را مشخص می‌کند.

شفق

روشنایی‌ای که پس از غروب خورشید در آسمان باقی می‌ماند؛ بنا بر این توصیف، با ناپدیدشدن آن وقت نماز عشا آغاز می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که اوقات نماز آغاز و پایانی دارند و در میان این مرزها فرصت وجود دارد. روز نخست زمان‌های زودتر و روز دوم زمان‌های دیرتر را نشان می‌دهد؛ پیامبر ﷺ در پاسخ به پرسش، بازه میان این مرزها را بیان می‌کند. این به معنای آن نیست که همه زمان‌ها به یک اندازه فضیلت دارند: روایات دیگر، زمان‌های برتر و اهمیت خواندن نماز در وقت خود را روشن می‌کنند. مذاهب فقهی، با استناد به مجموعه ادله، درباره مرزهای دقیق و برخی جزئیات، مانند وقت عشا، بحث کرده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. آغاز و پایان وقت هر نماز را برای محل و فصل خود بیاموزید تا نماز را در وقت مقرر بخوانید.
  2. از فرصت موجود در وقت نماز به‌درستی استفاده کنید؛ اگر می‌توانید نماز را زودتر بخوانید، بی‌دلیل آن را به تأخیر نیندازید.
  3. اگر درباره زمانی تردید دارید، می‌توانید به تقویم معتبر نماز یا امامی آگاه مراجعه کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.