Sunan Abi Dawud، حدیث 4084
روایتشده توسط Jabir ibn Sulaym. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Jabir ibn Sulaym
روایت
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ أَبِي غِفَارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيُّ، - وَأَبُو تَمِيمَةَ اسْمُهُ طَرِيفُ بْنُ مُجَالِدٍ - عَنْ أَبِي جُرَىٍّ، جَابِرِ بْنِ سُلَيْمٍ قَالَ رَأَيْتُ رَجُلاً يَصْدُرُ النَّاسُ عَنْ رَأْيِهِ، لاَ يَقُولُ شَيْئًا إِلاَّ صَدَرُوا عَنْهُ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قُلْتُ عَلَيْكَ السَّلاَمُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَرَّتَيْنِ . قَالَ " لاَ تَقُلْ عَلَيْكَ السَّلاَمُ . فَإِنَّ عَلَيْكَ السَّلاَمُ تَحِيَّةُ الْمَيِّتِ قُلِ السَّلاَمُ عَلَيْكَ " . قَالَ قُلْتُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَنَا رَسُولُ اللَّهِ الَّذِي إِذَا أَصَابَكَ ضُرٌّ فَدَعَوْتَهُ كَشَفَهُ عَنْكَ وَإِنْ أَصَابَكَ عَامُ سَنَةٍ فَدَعَوْتَهُ أَنْبَتَهَا لَكَ وَإِذَا كُنْتَ بِأَرْضٍ قَفْرَاءَ أَوْ فَلاَةٍ فَضَلَّتْ رَاحِلَتُكَ فَدَعَوْتَهُ رَدَّهَا عَلَيْكَ " . قُلْتُ اعْهَدْ إِلَىَّ . قَالَ " لاَ تَسُبَّنَّ أَحَدًا " . قَالَ فَمَا سَبَبْتُ بَعْدَهُ حُرًّا وَلاَ عَبْدًا وَلاَ بَعِيرًا وَلاَ شَاةً . قَالَ " وَلاَ تَحْقِرَنَّ شَيْئًا مِنَ الْمَعْرُوفِ وَأَنْ تُكَلِّمَ أَخَاكَ وَأَنْتَ مُنْبَسِطٌ إِلَيْهِ وَجْهُكَ إِنَّ ذَلِكَ مِنَ الْمَعْرُوفِ وَارْفَعْ إِزَارَكَ إِلَى نِصْفِ السَّاقِ فَإِنْ أَبَيْتَ فَإِلَى الْكَعْبَيْنِ وَإِيَّاكَ وَإِسْبَالَ الإِزَارِ فَإِنَّهَا مِنَ الْمَخِيلَةِ وَإِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْمَخِيلَةَ وَإِنِ امْرُؤٌ شَتَمَكَ وَعَيَّرَكَ بِمَا يَعْلَمُ فِيكَ فَلاَ تُعَيِّرْهُ بِمَا تَعْلَمُ فِيهِ فَإِنَّمَا وَبَالُ ذَلِكَ عَلَيْهِ " .
مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، یحیی از ابوغِفار برای ما حدیث کرد، ابوتَمیمهٔ هُجَیمی — که نامش طَریف بن مُجالِد است — از ابوجُرَیّ جابِر بن سُلَیم روایت کرد که گفت: مردی را دیدم که مردم به رأی او رجوع میکردند و هر چه میگفت، از آن پیروی مینمودند. پرسیدم:
«این کیست؟» گفتند: «این رسول خدا ﷺ است.» دو بار گفتم: «عَلَیکَ السَّلام یا رَسولَ الله.» فرمود: «نگو عَلَیکَ السَّلام، زیرا عَلَیکَ السَّلام تحیّتِ مرده است؛ بگو السَّلامُ عَلَیک.» گفت: پرسیدم: «آیا تو رسول خدا ﷺ هستی؟» فرمود: «من رسول خدایی هستم که چون گرفتاری به شما رسد و او را بخوانید، آن را از شما برطرف سازد؛ و چون دچار خشکسالی شوید و او را بخوانید، برایتان گیاه برویاند؛ و چون در سرزمینی بیآبوعلف یا بیابانی باشی و مرکبت گم شود، اگر او را بخوانی، آن را به تو بازگرداند.» گفتم: «به من وصیتی کن.» فرمود: «هرگز کسی را دشنام مده.» گفت: پس از آن هرگز نه آزادهای را دشنام دادم، نه بندهای را، نه شتری را و نه گوسفندی را. فرمود: «هیچ کار نیکی را کوچک مشمار و با چهرهای گشاده با برادرت سخن بگو، که این نیز از کارهای نیک است. جامهات را تا نیمهٔ ساق بالا ببر، و اگر نخواستی تا مچ پا؛ و از بلند کردن جامه (اسبال) بپرهیز که از تکبّر است و خدا تکبّر را دوست ندارد. و اگر کسی تو را به چیزی که در تو میداند دشنام داد یا سرزنش کرد، تو او را به چیزی که در او میدانی سرزنش مکن، که وبال آن تنها بر خود اوست.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
النبي ﷺ میآموزد که فروتن و مهربان باشیم و از توهین کردن بپرهیزیم.
درودی که جابر به کار برد؛ پیامبر ﷺ عبارت رایج «السَّلامُ عَلَیکَ» را به او آموخت.
لباس را آنقدر بلند پوشیدن که روی زمین کشیده شود.
کار نیک یا رفتار مهربانانهای که در اسلام پسندیده شمرده میشود.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که مسلمانان نباید به دیگران توهین کنند و نباید هیچ کار نیکی را کوچک بشمارند. چهرهای گشاده و سخن گفتنی دلپذیر نیز از رفتار نیک است. توصیه درباره بلندی لباس، پوشش را با فروتنی پیوند میدهد و از تکبر برحذر میدارد. فقیهان احادیث مربوط به لباسِ پایینتر از مچ پا را با توجه به نیت و زمینه در کنار یکدیگر بررسی میکنند؛ در این میان، هشدار درباره خودنمایی و تکبر اهمیت محوری دارد. پایان روایت نیز میآموزد که انسان نباید در پاسخ، عیب شخصی طرف مقابل را به رخ او بکشد.
- با دیگران مهربانانه سخن بگویید و با چهرهتان نشان دهید که برایشان احترام قائلید.
- نگذارید توهینها شدت بگیرند؛ در پاسخ به سخنان آزاردهنده، سرزنش شخصی نکنید.
- لباسی دور از خودنمایی انتخاب کنید و با هیچکس از روی تحقیر رفتار نکنید.
این روایت صحیح از همان کتابِ مربوط به پوشاک، آنهم درباره پوشیدن لباس پایینتر از مچ پا است و هشدار درباره تکبر را تکمیل میکند.
Sunan Abi Dawud · #4085 (Sahih)این روایت صحیح از همان باب، آن نیز درباره پوشاک است و به قرار دادن رهنمودهای پوشش در زمینهای گستردهتر کمک میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.