حدود · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 4361

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حدود
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبَّادُ بْنُ مُوسَى الْخُتَّلِيُّآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَدَنِيُّ
  3. 3إِسْرَائِيلَ
  4. 4عُثْمَانَ الشَّحَّامِ
  5. 5عِكْرِمَةَ
  6. 6ابْنُ عَبَّاسٍ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى الْخُتَّلِيُّ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَدَنِيُّ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ عُثْمَانَ الشَّحَّامِ، عَنْ عِكْرِمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ، أَنَّ أَعْمَى، كَانَتْ لَهُ أُمُّ وَلَدٍ تَشْتُمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَتَقَعُ فِيهِ فَيَنْهَاهَا فَلاَ تَنْتَهِي وَيَزْجُرُهَا فَلاَ تَنْزَجِرُ - قَالَ - فَلَمَّا كَانَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ جَعَلَتْ تَقَعُ فِي النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَتَشْتِمُهُ فَأَخَذَ الْمِغْوَلَ فَوَضَعَهُ فِي بَطْنِهَا وَاتَّكَأَ عَلَيْهَا فَقَتَلَهَا فَوَقَعَ بَيْنَ رِجْلَيْهَا طِفْلٌ فَلَطَخَتْ مَا هُنَاكَ بِالدَّمِ فَلَمَّا أَصْبَحَ ذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ ‏"‏ أَنْشُدُ اللَّهَ رَجُلاً فَعَلَ مَا فَعَلَ لِي عَلَيْهِ حَقٌّ إِلاَّ قَامَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ الأَعْمَى يَتَخَطَّى النَّاسَ وَهُوَ يَتَزَلْزَلُ حَتَّى قَعَدَ بَيْنَ يَدَىِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا صَاحِبُهَا كَانَتْ تَشْتِمُكَ وَتَقَعُ فِيكَ فَأَنْهَاهَا فَلاَ تَنْتَهِي وَأَزْجُرُهَا فَلاَ تَنْزَجِرُ وَلِي مِنْهَا ابْنَانِ مِثْلُ اللُّؤْلُؤَتَيْنِ وَكَانَتْ بِي رَفِيقَةً فَلَمَّا كَانَتِ الْبَارِحَةَ جَعَلَتْ تَشْتِمُكَ وَتَقَعُ فِيكَ فَأَخَذْتُ الْمِغْوَلَ فَوَضَعْتُهُ فِي بَطْنِهَا وَاتَّكَأْتُ عَلَيْهَا حَتَّى قَتَلْتُهَا ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَلاَ اشْهَدُوا أَنَّ دَمَهَا هَدَرٌ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

عباد بن موسی ختلی برای ما حدیث کرد، اسماعیل بن جعفر مدنی به ما خبر داد، از اسرائیل، از عثمان شحام، از عکرمه، که گفت: ابن عباس برای ما روایت کرد که مردی نابینا کنیزی داشت که پیامبر ﷺ را دشنام می‌داد و بدگویی می‌کرد. او را نهی می‌کرد اما دست برنمی‌داشت، و سرزنشش می‌کرد اما باز نمی‌ایستاد. راوی گفت: شبی آن زن دوباره شروع به بدگویی و دشنام دادن به پیامبر ﷺ کرد. مرد خنجری برداشت، آن را بر شکم زن نهاد و با فشار دادن آن، او را کشت. در آن هنگام کودکی میان پاهای زن بود که به خون آغشته شد. چون بامداد فرا رسید، این ماجرا به رسول الله ﷺ گزارش شد. ایشان مردم را گرد آوردند و فرمودند:

«به خدا سوگند می‌دهم مردی را که این کار را کرده است، و به حقی که من بر او دارم سوگند می‌دهم که برخیزد.» پس آن مرد نابینا در حالی که می‌لرزید از روی گردن مردم گذشت تا اینکه در برابر پیامبر ﷺ نشست و عرض کرد: «ای رسول خدا! من صاحب او هستم. او شما را دشنام می‌داد و بدگویی می‌کرد. من او را نهی می‌کردم اما گوش نمی‌داد، و سرزنشش می‌کردم اما دست برنمی‌داشت. از او دو پسر همچون دو مروارید دارم و او با من مهربان بود. اما دیشب شروع به دشنام و بدگویی نسبت به شما کرد. لذا خنجر را برداشتم، بر شکمش نهادم و چنان فشار دادم تا او را کشتم.» پیامبر ﷺ فرمودند: «آگاه باشید، گواهی دهید که خون او هدر است (قصاص و دیه‌ای ندارد).»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ فرمودند که برای این زن قصاصی واجب نیست.

پیشینه و سبب بیان

طبق متن، زنی بارها به پیامبر ﷺ توهین می‌کرد، با آنکه ارباب نابینایش به او هشدار داده بود. پس از آنکه او را کشت، خود نزد پیامبر ﷺ آمد و ماجرا را گزارش کرد؛ پیامبر ﷺ فرمودند که بابت خون او قصاصی واجب نیست.

توضیح واژه‌های دشوار
امّ‌ولد

کنیزی که از ارباب خود فرزندی به دنیا آورده باشد.

مِخْوَل

سلاحی کوچک و نوک‌تیز که در اینجا «خنجر» ترجمه شده است.

هَدَر

در این گفته: بابت خون، قصاصی واجب نیست.

برداشت‌های عالمان

عالمان این روایت را در چارچوب احکام حدود و توهین به پیامبر ﷺ بررسی می‌کنند. آنان از آن نتیجه نمی‌گیرند که افراد می‌توانند خودسرانه مجازات کنند یا بکشند؛ صدور و اجرای احکام کیفری در صلاحیت مقامات مسئول و روند قضایی است. کاربرد دقیق حقوقی این روایت و شرایط آن میان فقیهان محل اختلاف است؛ بنابراین نباید متن را جدا از قواعد گسترده‌تر حقوقی به کار برد.

درس‌هایی برای امروز
  1. توهین و درگیری را از راه مراجع قانونی و دارای صلاحیت پیگیری کنید؛ هرگز خودسرانه اقدام نکنید.
  2. پیش از به‌کاربستن یک حکم دینی، زمینه و شرایط حقوقی آن را بررسی کنید.
  3. در برابر سخنان توهین‌آمیز خویشتن‌دار باشید و از افراد مورد اعتماد و دارای صلاحیت راهنمایی و حمایت بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.