أنواع الدية · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 4505

روایت‌شده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: أنواع الدية
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Hurairah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ، أَخْبَرَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي يَحْيَى، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنِي أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا فُتِحَتْ مَكَّةُ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُودَى أَوْ يُقَادَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ يُقَالُ لَهُ أَبُو شَاهٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اكْتُبْ لِي - قَالَ الْعَبَّاسُ اكْتُبُوا لِي - فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اكْتُبُوا لأَبِي شَاهٍ ‏"‏ ‏.‏ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ أَحْمَدَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ اكْتُبُوا لِي يَعْنِي خُطْبَةَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

عباس بن ولید بن مزید برای ما حدیث کرد، پدرم به ما خبر داد، اوزاعی برای ما حدیث کرد، یحیی برایم حدیث کرد؛ و (در سندی دیگر) احمد بن ابراهیم برای ما حدیث کرد، ابوداود برایم حدیث کرد، حرب بن شداد برای ما حدیث کرد، یحیی بن ابی‌کثیر برای ما حدیث کرد، ابوسلمه بن عبدالرحمن برایم حدیث کرد، ابوهُریره برای ما حدیث کرد و گفت: هنگامی که مکه فتح شد، رسول الله ﷺ برخاستند و فرمودند:

«هر کس یکی از بستگانش کشته شود، میان دو امر مخیر است: یا دیه را بپذیرد یا قصاص کند.» مردی از اهل یمن که او را ابوشاه می‌خواندند برخاست و عرض کرد: «ای رسول خدا! برای من بنویسید.» عباس گفت: «برای من نیز بنویسید.» سپس رسول الله ﷺ فرمودند: «برای ابوشاه بنویسید.» این لفظ حدیث احمد است. ابوداود گفت: «برای من بنویسید»، یعنی خطبهٔ پیامبر ﷺ را.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در صورت وقوع قتل، میان دریافت خون‌بها و اجرای قصاص شرعی حق انتخاب وجود دارد.

پیشینه و سبب بیان

طبق روایت ابوهریره، پیامبر ﷺ هنگام فتح مکه این سخنان را بیان کردند. ابوشاه از ایشان خواست خطبه را مکتوب کنند و پیامبر ﷺ نیز دستور دادند که چنین کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
خون‌بها

جبران مالی‌ای که طبق احکام اسلامی به صاحبان حقِ قربانی پرداخت می‌شود.

قصاص

مجازات قانونیِ مقرر برای قتل عمد؛ این حکم اجازه اقدام خودسرانه نیست.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت برداشت کرده‌اند که صاحبان حقِ قربانیِ قتل می‌توانند میان قصاص مقرر و پذیرفتن خون‌بها انتخاب کنند. احکام و شرایط بسته به اوضاع‌واحوال و مذهب فقهی تفاوت دارد؛ تصمیم‌گیری به انتقام فردی واگذار نمی‌شود، بلکه بر عهده مرجع قضایی صلاحیت‌دار است. درخواست ابوشاه همچنین نشان می‌دهد که می‌توان دانش را بنا به درخواست مکتوب و حفظ کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. رسیدگی به پرونده قتل را به مراجع قضایی صلاحیت‌دار بسپارید و هرگز شخصاً انتقام نگیرید.
  2. در اختلاف‌ها راه‌حلی مشروع بجویید و حقوق بازماندگان را محترم بشمارید.
  3. دانش ارزشمند را با دقت ثبت کنید تا بتوان آن را به‌درستی منتقل کرد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.