Sunan Abi Dawud، حدیث 4539
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ - عَنْ عَمْرٍو، عَنْ طَاوُسٍ، قَالَ مَنْ قُتِلَ . وَقَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قُتِلَ فِي عِمِّيَّا فِي رَمْىٍ يَكُونُ بَيْنَهُمْ بِحِجَارَةٍ أَوْ ضَرْبٍ بِالسِّيَاطِ أَوْ ضَرْبٍ بِعَصًا فَهُوَ خَطَأٌ وَعَقْلُهُ عَقْلُ الْخَطَإِ وَمَنْ قُتِلَ عَمْدًا فَهُوَ قَوَدٌ " . وَقَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ " قَوَدُ يَدٍ " . ثُمَّ اتَّفَقَا " وَمَنْ حَالَ دُونَهُ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَغَضَبُهُ لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ " . وَحَدِيثُ سُفْيَانَ أَتَمُّ .
محمد بن عبید به ما حدیث نقل کرد، حماد به ما حدیث نقل کرد. و ابن سرح به ما حدیث نقل کرد، سفیان به ما حدیث نقل کرد — و این روایت اوست — از عمرو، از طاووس که گفت:
«هر کس کشته شود...» و ابن عبید گفت: رسول الله ﷺ فرمودند: «هر کس در اثر پرتاب سنگ میان مردم، یا ضربه تازیانه، یا ضربه چوب به اشتباه کشته شود، قتل خطا محسوب میشود و دیه آن، دیه قتل خطا است. اما هر کس عمداً کشته شود، حکمش قصاص است.» و ابن عبید گفت: «قصاص نفس.» سپس هر دو اتفاق نظر داشتند: «و هر کس مانع اجرای آن شود، لعنت و خشم خداوند بر او باد؛ نه عمل مستحبی از او پذیرفته میشود و نه عمل واجب.» و حدیث سفیان کاملتر است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
قتل غیرعمدی موجب پرداخت خونبهاست و قتل عمدی موجب قصاص میشود.
درگیری آشفتهای که در آن شرکتکنندگان به یکدیگر ضربه میزنند، بیآنکه همیشه روشن باشد چه کسی ضربهٔ مرگبار را وارد کرده است.
غرامت مالی به بازماندگان در قتلهایی که طبق مقررات، قصاص در آنها اجرا نمیشود.
کیفر قانونیِ قتل عمد که زیر نظر مرجع صلاحیتدار و با رعایت شرایط اجرا میشود.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که نوع قتل، پیامدهای شرعی و حقوقی آن را تعیین میکند: در رویارویی آشفتهای که قصد قبلی در آن ثابت نشده است، حکم قتل غیرعمدی جاری میشود؛ اما قتل عمدی تابع احکام قصاص است. تشخیص و اجرای این احکام بر عهدهٔ مراجع قضایی صلاحیتدار است، نه افراد. هشدار دربارهٔ کسی که برای جلوگیری از اجرای قصاصِ قانونی مداخله میکند، در چارچوب اقتدار مشروع و تشریفات معتبر فهمیده میشود و بههیچوجه مجوزِ اجرای خودسرانهٔ عدالت نیست.
- نگذارید درگیری به پرتاب اشیا یا ضربوشتم کشیده شود؛ از موقعیت دور شوید و کمک بخواهید.
- تشخیص تقصیر و قصاص احتمالی را به قضات صلاحیتدار بسپارید و هرگز خودسرانه اقدام نکنید.
- با بازماندگان با دلسوزی رفتار کنید و تشریفات قانونیِ جبران خسارت را رعایت کنید.
این روایت صحیح نیز به پیامدهای یک درگیری مرگبار میپردازد و به روشن شدن تفاوت میان قتل عمدی و غیرعمدی کمک میکند.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)این روایت صحیح تأکید میکند که جان انسانها حرمت دارد و ریختن خون تنها بر پایهٔ دلایل حقوقیِ دقیقاً تعریفشده مطرح میشود.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.