Sunan Abi Dawud، حدیث 4659
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از أبو داود تا پیامبر ﷺ
- 1أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَآن را به أبو داود روایت کرد
- 2زَائِدَةُ بْنُ قُدَامَةَ الثَّقَفِيُّ
- 3عُمَرُ بْنُ قَيْسٍ الْمَاصِرُ
- 4عَمْرِو بْنِ أَبِي قُرَّةَ
- 5رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ بْنُ قُدَامَةَ الثَّقَفِيُّ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ قَيْسٍ الْمَاصِرُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قُرَّةَ، قَالَ كَانَ حُذَيْفَةُ بِالْمَدَائِنِ فَكَانَ يَذْكُرُ أَشْيَاءَ قَالَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأُنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فِي الْغَضَبِ فَيَنْطَلِقُ نَاسٌ مِمَّنْ سَمِعَ ذَلِكَ مِنْ حُذَيْفَةَ فَيَأْتُونَ سَلْمَانَ فَيَذْكُرُونَ لَهُ قَوْلَ حُذَيْفَةَ فَيَقُولُ سَلْمَانُ حُذَيْفَةُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُ فَيَرْجِعُونَ إِلَى حُذَيْفَةَ فَيَقُولُونَ لَهُ قَدْ ذَكَرْنَا قَوْلَكَ لِسَلْمَانَ فَمَا صَدَّقَكَ وَلاَ كَذَّبَكَ . فَأَتَى حُذَيْفَةُ سَلْمَانَ وَهُوَ فِي مَبْقَلَةٍ فَقَالَ يَا سَلْمَانُ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُصَدِّقَنِي بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ سَلْمَانُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَغْضَبُ فَيَقُولُ فِي الْغَضَبِ لِنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ وَيَرْضَى فَيَقُولُ فِي الرِّضَا لِنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ أَمَا تَنْتَهِي حَتَّى تُوَرِّثَ رِجَالاً حُبَّ رِجَالٍ وَرِجَالاً بُغْضَ رِجَالٍ وَحَتَّى تُوقِعَ اخْتِلاَفًا وَفُرْقَةً وَلَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ فَقَالَ " أَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ أُمَّتِي سَبَبْتُهُ سَبَّةً أَوْ لَعَنْتُهُ لَعْنَةً فِي غَضَبِي - فَإِنَّمَا أَنَا مِنْ وَلَدِ آدَمَ أَغْضَبُ كَمَا يَغْضَبُونَ وَإِنَّمَا بَعَثَنِي رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ - فَاجْعَلْهَا عَلَيْهِمْ صَلاَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . وَاللَّهِ لَتَنْتَهِيَنَّ أَوْ لأَكْتُبَنَّ إِلَى عُمَرَ .
احمد بن یونس برای ما حدیث کرد، زائدة بن قدامه ثقفی برای ما حدیث کرد، عمر بن قیس ماصر برای ما حدیث کرد، از عمرو بن ابی قرّه که گفت: حذیفه در مدائن بود و سخنانی را ذکر میکرد که رسول الله ﷺ در هنگام خشم به برخی از یارانش فرموده بود. کسانی که این سخنان را از حذیفه میشنیدند، نزد سلمان میرفتند و گفتههای حذیفه را برای او بازگو میکردند. سلمان میگفت:
«حذیفه بهتر میداند چه میگوید.» سپس آنان نزد حذیفه بازمیگشتند و میگفتند: «سخنانت را برای سلمان نقل کردیم، اما او نه تو را تصدیق کرد و نه تکذیب.» آنگاه حذیفه نزد سلمان آمد در حالی که او در مزرعه سبزیجاتش بود و گفت: «ای سلمان! چه چیزی مانع میشود که مرا در آنچه از رسول الله ﷺ شنیدهام تصدیق کنی؟» سلمان پاسخ داد: «رسول الله ﷺ گاهی خشمگین میشد و در خشم به برخی از یارانش سخنی میگفت، و گاهی خشنود میشد و در رضایت به برخی از یارانش سخنی میگفت. آیا دست برنمیداری تا اینکه محبت عدهای را در دل عدهای دیگر و دشمنی عدهای را در دل عدهای دیگر بیندازی و باعث اختلاف و تفرقه شوی؟ آیا نمیدانی که رسول الله ﷺ خطبه خواند و فرمود: "هر مردی از امتم را که در هنگام خشمم دشنام دهم یا لعنت کنم — همانا من فرزندی از فرزندان آدم هستم؛ همچنان که آنان خشمگین میشوند من نیز خشمگین میشوم، و مرا جز رحمتی برای جهانیان نفرستاده است — پس ای خداوند! آن را در روز قیامت برای آنان نماز و رحمت قرار ده." به خدا سوگند! یا باید دست برداری یا به عمر نامه خواهم نوشت.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
سلمان هشدار میدهد که نقل سخنان از روی خشم میتواند بذر تفرقه بکارد.
شهری در عراق که حذیفه در آن حضور داشت.
توصیفی از رسالت مهربانانهای که خداوند پیامبر ﷺ را با آن فرستاد.
دعایی که در آن خواسته میشود سخنان یادشده در روز قیامت برای شخص مورد نظر مایهٔ خیر باشد.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که سخنانی که از روی خشم گفته شدهاند باید با دقت و در بافت خود فهمیده شوند. سلمان انتشار چنین سخنانی را هنگامی نکوهش میکند که موجب برانگیختن محبت به برخی و نفرت از دیگران یا ایجاد تفرقه شود. این روایت همچنین میآموزد که نباید سخنان پیامبر ﷺ را جدا از منش مهربانانهٔ ایشان و توضیحی که خود دربارهٔ چنین سخنانی دادهاند در نظر گرفت.
- سخنان را جدا از بافتشان نقل نکنید، اگر ممکن است مردم را در برابر یکدیگر قرار دهد.
- وقتی خشمگین هستید، گفتوگو یا فرستادن پیام را تا زمانی که آرام شوید و بتوانید سنجیده سخن بگویید به تعویق بیندازید.
- هنگام اختلاف، در پی توضیحی باشید که وحدت را حفظ کند، نه اینکه میان گروهها محبت و نفرت برانگیزد.
این روایت بیاحترامی به یاران پیامبر ﷺ را منع میکند و از این جهت با دعوت سلمان به پرهیز از دامنزدن به دشمنی همسو است.
Sunan Abi Dawud · #4657 (Sahih)این روایت صحیح نیز دربارهٔ سخنانی از پیامبر ﷺ است که از روی خشم گفته شدهاند و به فهم موضوع مهربانی و توجه به بافت کمک میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.