نماز · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 847

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Sa'id al-Khudri

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، ح وَحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ بَكْرٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، كُلُّهُمْ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ عَطِيَّةَ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ قَزَعَةَ بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقُولُ حِينَ يَقُولُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ‏"‏ اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاءِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مُؤَمَّلٌ مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَمِلْءَ الأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَىْءٍ بَعْدُ أَهْلَ الثَّنَاءِ وَالْمَجْدِ أَحَقُّ مَا قَالَ الْعَبْدُ وَكُلُّنَا لَكَ عَبْدٌ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ ‏"‏ ‏.‏ زَادَ مَحْمُودٌ ‏"‏ وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ اتَّفَقُوا - ‏"‏ وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ بِشْرٌ ‏"‏ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ ‏"‏ ‏.‏ لَمْ يَقُلْ مَحْمُودٌ ‏"‏ اللَّهُمَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

مؤمل بن فضل حرانی به ما حدیث کرد، ولید به ما حدیث کرد؛ و محمود بن خالد به ما حدیث کرد، ابومسهر به ما حدیث کرد؛ و ابن سرح به ما حدیث کرد، بشر بن بکر به ما حدیث کرد؛ و محمد بن مصعب به ما حدیث کرد، عبدالله بن یوسف به ما حدیث کرد؛ همگی از سعید بن عبدالعزیز، او از عطیه بن قیس، او از قزعه بن یحیی، او از ابوسعید خدری رضی الله عنه روایت می‌کنند که رسول الله ﷺ هنگامی که

«سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ» می‌فرمودند، این دعا را می‌خواندند: «اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاءِ». مؤمل گفت: «مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَمِلْءَ الأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَىْءٍ بَعْدُ، أَهْلَ الثَّنَاءِ وَالْمَجْدِ، أَحَقُّ مَا قَالَ الْعَبْدُ، وَكُلُّنَا لَكَ عَبْدٌ، لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ». محمود افزود: «وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ». سپس همه اتفاق نظر داشتند بر: «وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ». بشر گفت: «رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ». محمود نگفت «اللَّهُمَّ»، بلکه گفت: «رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ».

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پس از ستایش خداوند، پیامبر ﷺ ستایشی را درخواست می‌کند که همه آفریدگان را دربرگیرد.

توضیح واژه‌های دشوار
سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ

خداوند ستایش کسی را که او را می‌ستاید می‌شنود و می‌پذیرد.

أَهْلُ الثَّنَاءِ وَالْمَجْدِ

آن‌که سزاوار همه ستایش‌ها و بزرگیِ والا است: خداوند.

صَاحِبُ الْجَدِّ

دارنده مال، جایگاه یا قدرت؛ چنین ثروتی انسان را از خداوند بی‌نیاز نمی‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت کرده‌اند که ستایش فراوان خداوند پس از برخاستن از رکوع مستحب است. روایت‌های گوناگون، تفاوت‌های اندکی در عبارت‌ها دارند، مانند «ای خدا» و «پروردگار ما»، و ستایشی را می‌افزایند که آسمان‌ها، زمین و هر آنچه خدا بخواهد را دربرمی‌گیرد. عبارت پایانی می‌آموزد که مال و جایگاه در برابر خداوند سودی ندارند؛ تنها لطف و پذیرش او تعیین‌کننده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از برخاستن از رکوع، آگاهانه زمانی را برای ستایش خداوند با حضور قلب اختصاص دهید.
  2. از دعاهای نقل‌شده استفاده کنید و به یاد داشته باشید که هیچ‌کس نمی‌تواند نعمت‌های خداوند را بازدارد.
  3. مال یا جایگاه را مایه تکبر قرار ندهید؛ با شکرگزاری و عبادت در پی لطف خداوند باشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.