نماز · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 874

روایت‌شده توسط Hudhayfah ibn al-Yaman. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Hudhayfah ibn al-Yaman

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، وَعَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، مَوْلَى الأَنْصَارِ عَنْ رَجُلٍ، مِنْ بَنِي عَبْسٍ عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ فَكَانَ يَقُولُ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ - ثَلاَثًا - ذُو الْمَلَكُوتِ وَالْجَبَرُوتِ وَالْكِبْرِيَاءِ وَالْعَظَمَةِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ اسْتَفْتَحَ فَقَرَأَ الْبَقَرَةَ ثُمَّ رَكَعَ فَكَانَ رُكُوعُهُ نَحْوًا مِنْ قِيَامِهِ وَكَانَ يَقُولُ فِي رُكُوعِهِ ‏"‏ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ فَكَانَ قِيَامُهُ نَحْوًا مِنْ رُكُوعِهِ يَقُولُ ‏"‏ لِرَبِّيَ الْحَمْدُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ سَجَدَ فَكَانَ سُجُودُهُ نَحْوًا مِنْ قِيَامِهِ فَكَانَ يَقُولُ فِي سُجُودِهِ ‏"‏ سُبْحَانَ رَبِّيَ الأَعْلَى ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ السُّجُودِ وَكَانَ يَقْعُدُ فِيمَا بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ نَحْوًا مِنْ سُجُودِهِ وَكَانَ يَقُولُ ‏"‏ رَبِّ اغْفِرْ لِي رَبِّ اغْفِرْ لِي ‏"‏ ‏.‏ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فَقَرَأَ فِيهِنَّ الْبَقَرَةَ وَآلَ عِمْرَانَ وَالنِّسَاءَ وَالْمَائِدَةَ أَوِ الأَنْعَامَ شَكَّ شُعْبَةُ ‏.‏

ترجمه

ابوالولید طیالسی و علی بن جعد به ما حدیث کردند، هر دو گفتند: شعبه برای ما حدیث کرد، از عمرو بن مرّه، او از ابوحَمزه (مولای انصار)، او از مردی از بنی عَبْس، و او از حذیفه روایت کرد که رسول خدا ﷺ را دید که در شب نماز می‌خواندند. ایشان می‌فرمودند:

«اللهُ أَکْبَر» سه بار، سپس «ذُو الْمَلَکُوتِ وَالْجَبَرُوتِ وَالْکِبْرِیَاءِ وَالْعَظَمَةِ» (صاحب فرمانروایی، قدرت، بزرگی و عظمت). سپس نماز را آغاز کردند و سوره بقره را خواندند؛ آنگاه به رکوع رفتند و مدت رکوعشان تقریباً به اندازه قیامشان بود و در رکوع می‌فرمودند: «سُبْحَانَ رَبِّیَ الْعَظِیمِ، سُبْحَانَ رَبِّیَ الْعَظِیمِ». سپس سر از رکوع برداشتند و تقریباً به اندازه رکوع ایستادند و فرمودند: «لِرَبِّیَ الْحَمْدُ». سپس به سجده رفتند و مدت سجده‌شان تقریباً به اندازه قیامشان بود و در سجده می‌فرمودند: «سُبْحَانَ رَبِّیَ الْأَعْلَى». سپس سر از سجده برداشتند و میان دو سجده تقریباً به اندازه سجده نشستند و فرمودند: «رَبِّ اغْفِرْ لِی، رَبِّ اغْفِرْ لِی». بدین ترتیب چهار رکعت نماز خواندند و در آن‌ها سوره بقره، آل عمران، نساء، مائده یا انعام را تلاوت کردند — شعبه در این باره تردید داشت.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ شب‌ها نماز را طولانی و با آرامش در هر حالت نماز به‌جا می‌آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
ذُو الْمَلَکُوتِ وَالْجَبَرُوت

ذکری در ستایش خداوند که او را مالک فرمانروایی و توانایی مطلق می‌داند.

سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيم

منزه است پروردگار بزرگ من؛ ذکری برای ستایش در رکوع.

سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى

منزه است پروردگار والای من؛ ذکری برای ستایش در سجده.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که شایسته است نماز شب با ستایش‌های مناسب آغاز شود و در رکوع و سجده تسبیح گفته شود. روایت همچنین نشان می‌دهد که پیامبر ﷺ قیام، رکوع، برخاستن از رکوع، سجده و نشستن را با توجه و آرامش انجام می‌داد. قرائت طولانی ایشان الگویی از بندگی است، نه مدت ثابتی که هر نمازگزاری باید رعایت کند. تردید شُعبه دربارهٔ آخرین سوره‌هایی که قرائت شده‌اند در متن روایت باقی است و نباید دربارهٔ آن با قطعیت یکی را برگزید.

درس‌هایی برای امروز
  1. در نماز شب برای قرائت وقت بگذار و هر حالت نماز را با آرامش انجام بده.
  2. ذکرهای رکوع و سجده را بیاموز و با توجه بر زبان بیاور.
  3. مدتی را برای نماز انتخاب کن که بتوانی بر آن مداومت کنی؛ قرائت طولانی را برای همه واجب ندان.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.