نماز شب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1129

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز شب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2مَالِكٌ
  3. 3ابْنِ شِهَابٍ
  4. 4عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
  5. 5عَائِشَةَام‌المؤمنین
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى ذَاتَ لَيْلَةٍ فِي الْمَسْجِدِ فَصَلَّى بِصَلاَتِهِ نَاسٌ، ثُمَّ صَلَّى مِنَ الْقَابِلَةِ فَكَثُرَ النَّاسُ، ثُمَّ اجْتَمَعُوا مِنَ اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ، فَلَمْ يَخْرُجْ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ ‏ "‏ قَدْ رَأَيْتُ الَّذِي صَنَعْتُمْ وَلَمْ يَمْنَعْنِي مِنَ الْخُرُوجِ إِلَيْكُمْ إِلاَّ أَنِّي خَشِيتُ أَنْ تُفْرَضَ عَلَيْكُمْ ‏"‏، وَذَلِكَ فِي رَمَضَانَ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن یوسف برای ما حدیث کرد و گفت: مالک به ما خبر داد، از ابن شهاب، از عروه بن زبیر، از عایشه ام‌المؤمنین رضی الله عنها که رسول الله ﷺ یک شب در مسجد نماز خواندند و مردم نیز پشت سر ایشان نماز گزاردند. سپس شب بعد نیز نماز خواندند و جمعیت زیادی گرد آمدند. آنگاه در شب سوم یا چهارم مردم دوباره جمع شدند، اما رسول الله ﷺ نزد آنان بیرون نیامدند. چون صبح شد فرمودند:

«آنچه را که انجام دادید دیدم و تنها چیزی که مرا از بیرون آمدن نزد شما بازداشت، این ترس بود که مبادا بر شما واجب گردد.» و این ماجرا در ماه رمضان رخ داد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از برگزاری نماز شب به‌صورت جماعت خودداری کرد، زیرا بیم داشت که این نماز واجب شود.

پیشینه و سبب بیان

این ماجرا در ماه رمضان رخ داد. پس از آن‌که پیامبر ﷺ چند شب در مسجد نماز گزارد و مردم نیز به او اقتدا کردند، از حضور در مسجد خودداری کرد؛ زیرا بیم داشت نماز شب واجب شود.

توضیح واژه‌های دشوار
رمضان

ماه روزهٔ اسلامی.

واجب شدن

از سوی خداوند به‌عنوان تکلیفی دینی و الزام‌آور مقرر شدن.

نماز جماعت

نمازی که در آن افراد پشت سر یک پیش‌نماز با هم نماز می‌خوانند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که نماز شب در رمضان مستحب است و خواندن آن به جماعت جایز است. پیامبر ﷺ نماز را به این دلیل ترک نکرد که آن را ناپسند می‌دانست، بلکه نگران بود خداوند آن را واجب کند. با پایان یافتن وحی، این نگرانی خاص برطرف شد؛ سپس عمر بن خطاب مردم را پشت سر یک پیش‌نماز گرد آورد. مذاهب فقهی بر فضیلت نماز شب رمضان تأکید دارند و دربارهٔ شیوه و تعداد رکعت‌های آن بر پایهٔ روایات گوناگون بحث می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در رمضان برای نماز شب، چه به‌تنهایی و چه با دیگران، زمانی اختصاص دهید؛ اما آن را واجب ندانید.
  2. رهبران و پیش‌نمازان باید توان و شرایط جامعه را در نظر بگیرند.
  3. از سنت پیامبر ﷺ پیروی کنید و نگذارید عبادتی مستحب به‌اشتباه تکلیفی الزام‌آور معرفی شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.