علم · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 114

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: علم
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا اشْتَدَّ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَجَعُهُ قَالَ ‏"‏ ائْتُونِي بِكِتَابٍ أَكْتُبُ لَكُمْ كِتَابًا لاَ تَضِلُّوا بَعْدَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَعِنْدَنَا كِتَابُ اللَّهِ حَسْبُنَا فَاخْتَلَفُوا وَكَثُرَ اللَّغَطُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ قُومُوا عَنِّي، وَلاَ يَنْبَغِي عِنْدِي التَّنَازُعُ ‏"‏‏.‏ فَخَرَجَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَيْنَ كِتَابِهِ‏.‏

ترجمه

یحیی بن سلیمان به ما حدیث کرد و گفت: ابن وهب برایم حدیث کرد و گفت: یونس مرا خبر داد، از ابن شهاب، از عبیدالله بن عبدالله، از ابن عباس رضی الله عنهما که فرمود: چون درد پیامبر ﷺ شدید شد، فرمودند:

«کاغذ و قلمی بیاورید تا نوشته‌ای برایتان بنویسم که پس از آن هرگز گمراه نشوید.» عمر رضی الله عنه گفت: «درد بر پیامبر ﷺ غلبه کرده است و کتاب خدا نزد ماست که برایمان بسنده است.» سپس اختلاف پیش آمد و سروصدا بالا گرفت. پیامبر ﷺ فرمودند: «از نزد من برخیزید، زیرا سزاوار نیست در حضور من نزاع کنید.» آنگاه ابن عباس بیرون آمد و می‌گفت: «بزرگ‌ترین مصیبت همان بود که میان رسول خدا ﷺ و نوشتن آن سند فاصله انداخت.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ در واپسین بیماری خود خواست چیزی برای جامعه‌اش نوشته شود.

پیشینه و سبب بیان

این رویداد زمانی رخ داد که بیماری پیامبر ﷺ، چنان‌که خود روایت بیان می‌کند، شدت یافته بود. سخن ابن‌عباس دربارهٔ مصیبت بزرگ، به‌عنوان اظهار نظر او نقل شده است؛ بنا بر توضیح ترجمهٔ انگلیسی، او شاهد عینی این رویداد نبود.

توضیح واژه‌های دشوار
نوشت‌افزار

چیزی که می‌شد بر آن نوشت تا پیامبر ﷺ مطلبی را ثبت کند.

گمراه شدن

از هدایت درست منحرف شدن.

هیاهو

آشفتگی و گفت‌وگویی که با اختلاف نظر حاضران پدید آمد.

برداشت‌های عالمان

عالمان این روایت را درسی مهم دربارهٔ حفظ احترام و آرامش در حضور پیامبر ﷺ می‌دانند. ابن حجر در توضیحات خود یادآور می‌شود که ابن‌عباس شخصاً در این رویداد حاضر نبود، بلکه هنگام نقل آن این سخن را بیان کرد. متن مشخص نمی‌کند که قرار بود در نوشتهٔ مورد درخواست دقیقاً چه چیزی بیاید؛ بنابراین نباید دربارهٔ آن ادعاهای قطعی مطرح کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام بروز اختلاف نظر در جامعه، آرامش و احترام را حفظ کنید.
  2. دانش مهم را با دقت ثبت و به‌طور قابل اعتماد منتقل کنید.
  3. دربارهٔ محتوایی که منبع ذکر نکرده است، ادعای قطعی نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.