Sahih al-Bukhari، حدیث 1191
روایتشده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا نَافِعٍ
- 1يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَآن را به البخاري روایت کرد
- 2ابْنُ عُلَيَّةَ
- 3أَيُّوبُ
- 4نَافِعٍ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ـ هُوَ الدَّوْرَقِيُّ ـ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ لاَ يُصَلِّي مِنَ الضُّحَى إِلاَّ فِي يَوْمَيْنِ يَوْمَ يَقْدَمُ بِمَكَّةَ، فَإِنَّهُ كَانَ يَقْدَمُهَا ضُحًى، فَيَطُوفُ بِالْبَيْتِ، ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ خَلْفَ الْمَقَامِ، وَيَوْمَ يَأْتِي مَسْجِدَ قُبَاءٍ، فَإِنَّهُ كَانَ يَأْتِيهِ كُلَّ سَبْتٍ، فَإِذَا دَخَلَ الْمَسْجِدَ كَرِهَ أَنْ يَخْرُجَ مِنْهُ حَتَّى يُصَلِّيَ فِيهِ. قَالَ وَكَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَزُورُهُ رَاكِبًا وَمَاشِيًا. قَالَ وَكَانَ يَقُولُ إِنَّمَا أَصْنَعُ كَمَا رَأَيْتُ أَصْحَابِي يَصْنَعُونَ، وَلاَ أَمْنَعُ أَحَدًا أَنْ يُصَلِّيَ فِي أَىِّ سَاعَةٍ شَاءَ مِنْ لَيْلٍ أَوْ نَهَارٍ، غَيْرَ أَنْ لاَ تَتَحَرَّوْا طُلُوعَ الشَّمْسِ وَلاَ غُرُوبَهَا.
یعقوب بن ابراهیم — که همان دورقی است — به ما حدیث نقل کرد، گفت: ابن عُلیّه به ما حدیث نقل کرد، ایّوب به ما خبر داد، از نافع که ابن عمر رضی الله عنهما جز در دو روز نماز ضحی نمیخواند: روزی که به مکه میرسید، زیرا او معمولاً هنگام ضحی به مکه میرسید، سپس خانه خدا را طواف میکرد و آنگاه دو رکعت پشت مقام ابراهیم نماز میگزارد؛ و روزی که به مسجد قبا میرفت، زیرا او هر شنبه به آنجا میرفت. هنگامی که وارد مسجد میشد، دوست نداشت بدون خواندن نماز از آن خارج شود. او گفت: و روایت میکرد که رسول الله ﷺ سوار بر مرکب و پیاده به زیارت مسجد قبا میرفتند. او همچنین میگفت: من تنها کاری را انجام میدهم که یارانم را دیدم انجام میدادند و هیچکس را از نماز خواندن در هر ساعتی از شب یا روز که بخواهد منع نمیکنم، مگر اینکه عمداً هنگام طلوع خورشید و غروب آن نماز نخوانید.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابن عمر هنگام ورود به مکه و نیز در مسجد قبا نماز گزارد، اما از نماز خواندن هنگام طلوع و غروب خورشید پرهیز میکرد.
نمازی مستحب در پیش از ظهر که پس از بالاتر آمدن خورشید در آسمان خوانده میشود.
جایگاهی کنار کعبه که با پیامبر ابراهیم پیوند دارد؛ پس از طواف، دو رکعت نماز در آنجا خوانده میشود.
مسجدی در مدینه که پیامبر ﷺ به آن سر میزدند.
عالمان از این روایت برداشت کردهاند که ابن عمر نمازهای مستحبِ پس از طواف و در مسجد قبا را به پیروی از پیامبر ﷺ و یاران ایشان بهجا میآورد. عبارت مربوط به طلوع و غروب خورشید هشدار میدهد که این زمانها را عمداً برای نماز برنگزینند. مذاهب فقهی بر پایه روایات دیگر، استثناها و محدوده دقیق زمانهای ممنوع برای نماز را بررسی میکنند؛ این متن بهتنهایی همه جزئیات فقهی را بیان نمیکند.
- پس از طواف، دو رکعت نماز مقرر را در مکان تعیینشده بهجا آورید و به احکام مربوط به اوقات نماز توجه کنید.
- با نیتی خالص به مسجد بروید و در زمان مناسب در آن نماز بخوانید، اما یک کار مستحب را برای دیگران واجب جلوه ندهید.
- نمازهای مستحب را عمداً به هنگام طلوع یا غروب خورشید موکول نکنید.
این روایت همچنین از رفتن پیامبر ﷺ به مسجد قبا سخن میگوید و با پیروی ابن عمر از ایشان ارتباط دارد.
Sahih al-Bukhari · #1192 (Sahih)این روایت نزدیک در همان مجموعه، به رفتار ابن عمر درباره نماز ضحی میپردازد.
Sahih al-Bukhari · #432 (Sahih)این روایت رهنمودی از پیامبر ﷺ درباره نماز هنگام طلوع خورشید دارد و هشدار این متن را تأیید میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.