اعمال نماز · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1218

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اعمال نماز
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl ibn Sa'd

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَلَغَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ بِقُبَاءٍ كَانَ بَيْنَهُمْ شَىْءٌ، فَخَرَجَ يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ فِي أُنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ، فَحُبِسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَانَتِ الصَّلاَةُ، فَجَاءَ بِلاَلٌ إِلَى أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ حُبِسَ وَقَدْ حَانَتِ الصَّلاَةُ، فَهَلْ لَكَ أَنْ تَؤُمَّ النَّاسَ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ‏.‏ فَأَقَامَ بِلاَلٌ الصَّلاَةَ، وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَكَبَّرَ لِلنَّاسِ، وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي فِي الصُّفُوفِ يَشُقُّهَا شَقًّا، حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ، فَأَخَذَ النَّاسُ فِي التَّصْفِيحِ‏.‏ قَالَ سَهْلٌ التَّصْفِيحُ هُوَ التَّصْفِيقُ‏.‏ قَالَ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ لاَ يَلْتَفِتُ فِي صَلاَتِهِ، فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ الْتَفَتَ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ إِلَيْهِ، يَأْمُرُهُ أَنْ يُصَلِّيَ، فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ يَدَهُ، فَحَمِدَ اللَّهَ، ثُمَّ رَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ، وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى لِلنَّاسِ، فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ ‏"‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَا لَكُمْ حِينَ نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي الصَّلاَةِ أَخَذْتُمْ بِالتَّصْفِيحِ إِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ، مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ، مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ لِلنَّاسِ حِينَ أَشَرْتُ إِلَيْكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ يَنْبَغِي لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث نقل کرد، عبدالعزیز برای ما روایت کرد، از ابوحازم، از سهل بن سعد رضی الله عنه که گفت: خبر اختلاف میان مردم بنی‌عمرو بن عوف در قبا به رسول خدا ﷺ رسید، لذا ایشان همراه با گروهی از یارانشان برای ایجاد صلح و آشتی میان آنان خارج شدند. رسول خدا ﷺ در آنجا معطل شدند و وقت نماز فرارسید. بلال نزد ابوبکر رضی الله عنهما آمد و گفت:

«ای ابوبکر! رسول خدا ﷺ معطل شده‌اند و وقت نماز رسیده است؛ آیا مایل هستی که پیشوای نماز مردم شوی؟» او پاسخ داد: «بله، اگر بخواهی.» سپس بلال اقامه گفت و ابوبکر رضی الله عنه پیش رفت و برای مردم تکبیر گفت. در همین حال رسول خدا ﷺ آمدند و صف‌ها را شکافتند تا اینکه در صف اول ایستادند. مردم شروع به تصفیق کردند. سهل می‌گوید: تصفیق همان دست زدن است. او افزود: ابوبکر رضی الله عنه در نمازش به اطراف نگاه نمی‌کرد، اما وقتی صدای دست زدن مردم زیاد شد، برگشت و دید که رسول خدا ﷺ هستند. پیامبر ﷺ به او اشاره کردند که نماز را ادامه دهد. ابوبکر رضی الله عنه دستش را بلند کرد، خداوند را ستایش نمود و سپس عقب‌عقب رفت تا در صف ایستاد. آنگاه رسول خدا ﷺ پیش آمدند و برای مردم نماز خواندند. چون نماز تمام شد، رو به مردم کردند و فرمودند: «ای مردم! چرا وقتی در نماز اتفاقی برایتان رخ داد، دست زدید؟ دست زدن مخصوص زنان است. هر کس در نمازش با مسئله‌ای مواجه شد، باید بگوید: سبحان الله.» سپس به ابوبکر رضی الله عنه نگریستند و پرسیدند: «ای ابوبکر! چه چیزی مانع تو شد که وقتی به تو اشاره کردم، برای مردم نماز بخوانی؟» ابوبکر عرض کرد: «شایسته نیست پسر ابی‌قحافه در پیشگاه رسول خدا ﷺ نماز بخواند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام نماز، در موقعیتی خاص به‌جای دست زدن «سبحان الله» می‌گویند.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ برای حل اختلافی میان بنی‌عمرو بن عوف به قبا رفت. وقتی در آنجا ماند و وقت نماز فرا رسید، ابوبکر نماز را امامت کرد تا پیامبر ﷺ رسید.

توضیح واژه‌های دشوار
اقامه

ندایی که اعلام می‌کند نماز واجب بلافاصله آغاز می‌شود.

تصفیق

دست زدن برای جلب توجه به اتفاقی که هنگام نماز رخ داده است.

سبحان الله

ذکری در ستایش خداوند، به معنای پاک و برتر بودن الله از هر نقص.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که مردان هنگام نماز برای آگاه کردن امام از چیزی «سبحان الله» می‌گویند، در حالی که زنان در چنین موقعیتی برای این کار دست می‌زنند. حدیث همچنین نشان می‌دهد اگر امام به تأخیر بیفتد، شخص دیگری می‌تواند امامت جماعت را بر عهده بگیرد و پیامبر ﷺ پس از رسیدن، امامت نماز را به دست گرفت. خویشتن‌داری ابوبکر نشان‌دهنده احترام او به پیامبر ﷺ است؛ اشاره و عقب‌رفتن او بدون آنکه نماز را با سخن گفتن قطع کند انجام شد.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای آگاه کردن امام از موقعیتی خاص هنگام نماز، از ذکر یا عملی که مقرر شده استفاده کنید و گفت‌وگو را آغاز نکنید.
  2. اگر امام به تأخیر افتاد و وقت نماز رسید، فرد مناسبی از حاضران می‌تواند امامت جماعت را بر عهده بگیرد.
  3. برای آشتی دادن مردم بکوشید، اما وقت نماز را نیز در نظر داشته باشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.