Sahih al-Bukhari، حدیث 1246
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو مَعْمَرٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2عَبْدُ الْوَارِثِ
- 3أَيُّوبُ
- 4حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ
- 5أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَخَذَ الرَّايَةَ زَيْدٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا جَعْفَرٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَأُصِيبَ ـ وَإِنَّ عَيْنَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَتَذْرِفَانِ ـ ثُمَّ أَخَذَهَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ مِنْ غَيْرِ إِمْرَةٍ فَفُتِحَ لَهُ "
ابو معمر برای ما حدیث کرد، عبدالوارث برای ما حدیث کرد، ایوب برای ما حدیث کرد، از حمید بن هلال، از انس بن مالک رضی الله عنه که گفت: پیامبر ﷺ فرمودند:
«زید پرچم را بر دست گرفت و شهید شد، سپس جعفر آن را بر دست گرفت و او نیز شهید شد، آنگاه عبدالله بن رواحه آن را بر دست گرفت و او هم شهید شد — در حالی که چشمان رسول خدا ﷺ سرشار از اشک بود — سپس خالد بن ولید بدون اینکه از پیش منصوب شده باشد، پرچم را بر دست گرفت و الله به دست او پیروزی را نصیب مسلمانان گرداند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ برای فرماندهان شهیدش سوگواری کرد و عملکرد خالد را ستود.
این روایت رویدادهای غزوهٔ مؤته را شرح میدهد: زید، جعفر و عبدالله بن رواحه، در حالی که پرچم را در دست داشتند، یکی پس از دیگری به شهادت رسیدند. سپس خالد بن ولید پرچم را به دست گرفت و پیروزی را رقم زد.
نشانهای که گروهی از سپاه با خود حمل میکرد و فرماندهی یا جایگاه نیروها را نشان میداد.
خالد پیش از آن بهعنوان جانشین پرچمداران پیشین تعیین نشده بود.
در نبرد کشته شد؛ سه صحابیِ یادشده در مؤته جان باختند.
عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه میگیرند که گریستن هنگام اندوه جایز است: پیامبر ﷺ گریست، بیآنکه این کار با شکیبایی او یا پذیرش تقدیر خداوند منافاتی داشته باشد. جانشینی پرچمداران اهمیت رهبری و ادامهدادن کار هنگام از دست رفتن پیشینیان را نشان میدهد. رفتار خالد نشان میدهد که فردی در وضعیت اضطراری میتواند بدون انتصاب قبلی مسئولیت بپذیرد، بهشرط آنکه شایسته عمل کند و در خدمت مصلحت همگانی باشد. این روایت غزوه را توصیف میکند و بهتنهایی قاعدهای کلی دربارهٔ تعیین رهبران وضع نمیکند.
- اندوهِ از دست دادن را بپذیرید و همدلی نشان دهید، در حالی که شکیبایی میکنید و تقدیر خداوند را میپذیرید.
- اگر فردی مسئول از میدان خارج شد، برای ادامهٔ کار با دقت و شایستگی کمک کنید.
- رهبرانی را ارج نهید که در شرایط دشوار مسئولیت میپذیرند و در خدمت خیر جامعهاند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.