جنائز · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1313

روایت‌شده توسط Sahl bin Hunaif and Qais bin Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جنائز
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى

Sahih (معتبر)
  1. 1آدَمُآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2شُعْبَةُ
  3. 3عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ
  4. 4عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى، قَالَ كَانَ سَهْلُ بْنُ حُنَيْفٍ وَقَيْسُ بْنُ سَعْدٍ قَاعِدَيْنِ بِالْقَادِسِيَّةِ، فَمَرُّوا عَلَيْهِمَا بِجَنَازَةٍ فَقَامَا‏.‏ فَقِيلَ لَهُمَا إِنَّهَا مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ، أَىْ مِنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ فَقَالاَ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَقَامَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهَا جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ أَلَيْسَتْ نَفْسًا ‏"‏‏.‏ وَقَالَ أَبُو حَمْزَةَ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَمْرٍو، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، قَالَ كُنْتُ مَعَ قَيْسٍ وَسَهْلٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالاَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ زَكَرِيَّاءُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى كَانَ أَبُو مَسْعُودٍ وَقَيْسٌ يَقُومَانِ لِلْجِنَازَةِ‏.‏

ترجمه

آدم به ما حدیث کرد، شعبه به ما حدیث کرد، عمرو بن مرّه به ما حدیث کرد و گفت: شنیدم که عبدالرحمن بن ابی‌لیلی می‌گفت: سهل بن حنیف و قیس بن سعد در قادسیه نشسته بودند که جنازه‌ای از برابرشان گذشت و آن دو برخاستند. به ایشان گفته شد که این جنازهٔ یکی از ساکنان این سرزمین است، یعنی از اهل ذمّه. آن دو گفتند: پیامبر ﷺ نیز جنازه‌ای از برابرشان گذشت و ایشان برخاستند. به ایشان گفته شد که این جنازهٔ یک یهودی است. پس فرمودند:

«آیا او یک جان (نفس) نیست؟» ابوحَمزه از اعمش، از عمرو، از ابن ابی‌لیلی روایت کرده است که گفت: من همراه قیس و سهل — رضی الله عنهما — بودم و آنان گفتند: ما همراه پیامبر ﷺ بودیم. و زکریا از شعبی، از ابن ابی‌لیلی روایت کرده است که ابومسعود و قیس برای جنازه برمی‌خاستند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از روی احترام به جان انسان، برای تشییع جنازهٔ یک یهودی برخاست.

توضیح واژه‌های دشوار
تشییع جنازه

گروهی از مردم که پیکر درگذشته را تا محل دفن همراهی می‌کنند.

ذمّی

غیرمسلمانی که در جامعهٔ اسلامی از حمایت برخوردار بود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که برخاستن هنگام عبور تشییع جنازه می‌تواند نشانهٔ احترام به کرامت انسانی باشد، حتی اگر درگذشته مسلمان نباشد. آنان دربارهٔ اینکه برخاستن مستحب بوده یا پیامبر ﷺ بعدها آن را ترک کرده است، بحث کرده‌اند؛ مذاهب فقهی در این باره دیدگاه‌های متفاوتی دارند. در هر حال، این روایت تأکید می‌کند که نباید کرامت انسانی کسی را به‌دلیل باور دینی‌اش نادیده گرفت.

درس‌هایی برای امروز
  1. با هر درگذشته‌ای، فارغ از باور دینی او، با کرامت رفتار کنید.
  2. هنگام عبور تشییع جنازه با آرامش راه را باز کنید و مراسم را مختل نکنید.
  3. در انسان‌دوستی و احترام، از پیامبر ﷺ پیروی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.