Sahih al-Bukhari، حدیث 1374
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1عَيَّاشُ بْنُ الْوَلِيدِآن را به البخاري روایت کرد
- 2عَبْدُ الأَعْلَى
- 3سَعِيدٌ
- 4قَتَادَةَ
- 5أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَيَّاشُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا وُضِعَ فِي قَبْرِهِ، وَتَوَلَّى عَنْهُ أَصْحَابُهُ، وَإِنَّهُ لَيَسْمَعُ قَرْعَ نِعَالِهِمْ، أَتَاهُ مَلَكَانِ فَيُقْعِدَانِهِ فَيَقُولاَنِ مَا كُنْتَ تَقُولُ فِي الرَّجُلِ لِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم. فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ فَيَقُولُ أَشْهَدُ أَنَّهُ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ. فَيُقَالُ لَهُ انْظُرْ إِلَى مَقْعَدِكَ مِنَ النَّارِ، قَدْ أَبْدَلَكَ اللَّهُ بِهِ مَقْعَدًا مِنَ الْجَنَّةِ، فَيَرَاهُمَا جَمِيعًا ". قَالَ قَتَادَةُ وَذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُفْسَحُ فِي قَبْرِهِ. ثُمَّ رَجَعَ إِلَى حَدِيثِ أَنَسٍ قَالَ " وَأَمَّا الْمُنَافِقُ وَالْكَافِرُ فَيُقَالُ لَهُ مَا كُنْتَ تَقُولُ فِي هَذَا الرَّجُلِ فَيَقُولُ لاَ أَدْرِي، كُنْتُ أَقُولُ مَا يَقُولُ النَّاسُ. فَيُقَالُ لاَ دَرَيْتَ وَلاَ تَلَيْتَ. وَيُضْرَبُ بِمَطَارِقَ مِنْ حَدِيدٍ ضَرْبَةً، فَيَصِيحُ صَيْحَةً يَسْمَعُهَا مَنْ يَلِيهِ، غَيْرَ الثَّقَلَيْنِ ".
عیاش بن ولید به ما حدیث کرد، عبدالاعلی به ما حدیث کرد، سعید از قتاده، و او از انس بن مالک — رضي الله عنه — روایت کرد که ایشان به آنان خبر دادند که رسول خدا ﷺ فرمودند:
«هنگامی که بنده در قبرش نهاده شود و یارانش بازگردند، در حالی که او صدای پایافزارشان را میشنود، دو فرشته نزد او میآیند و او را مینشانند و میپرسند: درباره این مرد، محمد ﷺ چه میگفتی؟ پس فرد مؤمن میگوید: شهادت میدهم که او بنده خدا و فرستاده اوست. آنگاه به او گفته میشود: جایگاهت را در آتش بنگر؛ خداوند آن را با جایگاهی در بهشت برایت عوض کرده است. و او هر دو را میبیند.» قتاده گفت: «و به ما ذکر شده است که قبرش گشاده میگردد.» سپس به حدیث انس بازگشت و گفت: «اما منافق و کافر، به او گفته میشود: درباره این مرد چه میگفتی؟ میگوید: نمیدانم؛ آنچه مردم میگفتند من هم همان را میگفتم. پس به او گفته میشود: نه دانستی و نه پیروی کردی. سپس با چکشهای آهنی ضربهای به او زده میشود که چنان فریادی میزند که هر چه نزدیک اوست جز جن و انس آن را میشنوند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
مؤمن با ایمانی راستین به پرسشهای قبر پاسخ میدهد.
فرشتگانی که از متوفی در قبر پرسش میکنند.
به متوفی هر دو جایگاه نشان داده میشود؛ خداوند برای مؤمن جایگاه او در آتش را با جایگاهی در بهشت جایگزین میکند.
کسی که در ظاهر ایمان نشان میدهد، اما در دل ایمان راستینی ندارد.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که پرسش در قبر واقعاً رخ میدهد و متوفی، به خواست خدا، صدای گامهای همراهانش را میشنود. روایت تأکید میکند که شناخت راستین پیامبر ﷺ و ایمان، هنگام پاسخگویی موجب پایداری میشوند؛ تکرار سخنان دیگران بدون باور قلبی جایگزین آن نیست. عالمان گشایش قبر را نعمتی برای مؤمن میدانند، چنانکه در توضیح قتاده آمده است.
- پیامبر ﷺ را بشناسید و با باوری راستین از راهنمایی او پیروی کنید، نه صرفاً به این دلیل که دیگران چنین میکنند.
- با خواندن قرآن، آموختن معنای آن و عمل به آن، ایمانتان را تقویت کنید.
- از خداوند پایداری بخواهید و هنگام انتخابها، زندگی پس از مرگ را به یاد آورید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.