جنائز · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1386

روایت‌شده توسط Samurah ibn Jundub. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جنائز
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ
  3. 3أَبُو رَجَاءٍ
  4. 4سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى صَلاَةً أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ رَأَى مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَإِنْ رَأَى أَحَدٌ قَصَّهَا، فَيَقُولُ مَا شَاءَ اللَّهُ، فَسَأَلَنَا يَوْمًا، فَقَالَ ‏"‏ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ رُؤْيَا ‏"‏‏.‏ قُلْنَا لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَكِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ رَجُلَيْنِ أَتَيَانِي فَأَخَذَا بِيَدِي، فَأَخْرَجَانِي إِلَى الأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ جَالِسٌ، وَرَجُلٌ قَائِمٌ بِيَدِهِ كَلُّوبٌ مِنْ حَدِيدٍ ـ قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنْ مُوسَى إِنَّهُ ـ يُدْخِلُ ذَلِكَ الْكَلُّوبَ فِي شِدْقِهِ، حَتَّى يَبْلُغَ قَفَاهُ، ثُمَّ يَفْعَلُ بِشِدْقِهِ الآخَرِ مِثْلَ ذَلِكَ، وَيَلْتَئِمُ شِدْقُهُ هَذَا، فَيَعُودُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ‏.‏ قُلْتُ مَا هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ عَلَى قَفَاهُ، وَرَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِهِ بِفِهْرٍ أَوْ صَخْرَةٍ، فَيَشْدَخُ بِهِ رَأْسَهُ، فَإِذَا ضَرَبَهُ تَدَهْدَهَ الْحَجَرُ، فَانْطَلَقَ إِلَيْهِ لِيَأْخُذَهُ، فَلاَ يَرْجِعُ إِلَى هَذَا حَتَّى يَلْتَئِمَ رَأْسُهُ، وَعَادَ رَأْسُهُ كَمَا هُوَ، فَعَادَ إِلَيْهِ فَضَرَبَهُ، قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا إِلَى ثَقْبٍ مِثْلِ التَّنُّورِ، أَعْلاَهُ ضَيِّقٌ وَأَسْفَلُهُ وَاسِعٌ، يَتَوَقَّدُ تَحْتَهُ نَارًا، فَإِذَا اقْتَرَبَ ارْتَفَعُوا حَتَّى كَادَ أَنْ يَخْرُجُوا، فَإِذَا خَمَدَتْ رَجَعُوا فِيهَا، وَفِيهَا رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ‏.‏ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ مِنْ دَمٍ، فِيهِ رَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى وَسَطِ النَّهَرِ رَجُلٌ بَيْنَ يَدَيْهِ حِجَارَةٌ، فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ الَّذِي فِي النَّهَرِ، فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ رَمَى الرَّجُلُ بِحَجَرٍ فِي فِيهِ، فَرَدَّهُ حَيْثُ كَانَ، فَجَعَلَ كُلَّمَا جَاءَ لِيَخْرُجَ رَمَى فِي فِيهِ بِحَجَرٍ، فَيَرْجِعُ كَمَا كَانَ‏.‏ فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ، فِيهَا شَجَرَةٌ عَظِيمَةٌ، وَفِي أَصْلِهَا شَيْخٌ وَصِبْيَانٌ، وَإِذَا رَجُلٌ قَرِيبٌ مِنَ الشَّجَرَةِ بَيْنَ يَدَيْهِ نَارٌ يُوقِدُهَا، فَصَعِدَا بِي فِي الشَّجَرَةِ، وَأَدْخَلاَنِي دَارًا لَمْ أَرَ قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهَا، فِيهَا رِجَالٌ شُيُوخٌ وَشَبَابٌ، وَنِسَاءٌ وَصِبْيَانٌ، ثُمَّ أَخْرَجَانِي مِنْهَا فَصَعِدَا بِي الشَّجَرَةَ فَأَدْخَلاَنِي دَارًا هِيَ أَحْسَنُ وَأَفْضَلُ، فِيهَا شُيُوخٌ وَشَبَابٌ‏.‏ قُلْتُ طَوَّفْتُمَانِي اللَّيْلَةَ، فَأَخْبِرَانِي عَمَّا رَأَيْتُ‏.‏ قَالاَ نَعَمْ، أَمَّا الَّذِي رَأَيْتَهُ يُشَقُّ شِدْقُهُ فَكَذَّابٌ يُحَدِّثُ بِالْكَذْبَةِ، فَتُحْمَلُ عَنْهُ حَتَّى تَبْلُغَ الآفَاقَ، فَيُصْنَعُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ يُشْدَخُ رَأْسُهُ فَرَجُلٌ عَلَّمَهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ، فَنَامَ عَنْهُ بِاللَّيْلِ، وَلَمْ يَعْمَلْ فِيهِ بِالنَّهَارِ، يُفْعَلُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي الثَّقْبِ فَهُمُ الزُّنَاةُ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي النَّهَرِ آكِلُو الرِّبَا‏.‏ وَالشَّيْخُ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ إِبْرَاهِيمُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهُ فَأَوْلاَدُ النَّاسِ، وَالَّذِي يُوقِدُ النَّارَ مَالِكٌ خَازِنُ النَّارِ‏.‏ وَالدَّارُ الأُولَى الَّتِي دَخَلْتَ دَارُ عَامَّةِ الْمُؤْمِنِينَ، وَأَمَّا هَذِهِ الدَّارُ فَدَارُ الشُّهَدَاءِ، وَأَنَا جِبْرِيلُ، وَهَذَا مِيكَائِيلُ، فَارْفَعْ رَأْسَكَ، فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا فَوْقِي مِثْلُ السَّحَابِ‏.‏ قَالاَ ذَاكَ مَنْزِلُكَ‏.‏ قُلْتُ دَعَانِي أَدْخُلْ مَنْزِلِي‏.‏ قَالاَ إِنَّهُ بَقِيَ لَكَ عُمْرٌ لَمْ تَسْتَكْمِلْهُ، فَلَوِ اسْتَكْمَلْتَ أَتَيْتَ مَنْزِلَكَ ‏"‏‏.‏

ترجمه

موسی بن اسماعیل برای ما حدیث کرد، جریر بن حازم برای ما حدیث کرد، ابورجاء برای ما حدیث کرد، از سمره بن جندب که گفت: پیامبر ﷺ هرگاه نمازی را به پایان می‌رساند، با چهره‌اش رو به ما می‌کرد و می‌فرمود:

«چه کسی از شما دیشب خوابی دیده است؟» اگر کسی خوابی دیده بود، آن را تعریف می‌کرد و ایشان می‌فرمود: «ما شاء الله». روزی از ما پرسید: «آیا کسی از شما خوابی دیده است؟» گفتیم: خیر. فرمود: «اما من دیشب دیدم که دو مرد نزد من آمدند و دستم را گرفتند و مرا به سرزمین مقدس بردند. ناگهان مردی نشسته و مردی ایستاده را دیدم که در دستش قلابی آهنی بود - برخی از یاران ما از موسی نقل کرده‌اند که او - آن قلاب را در گوشه دهانش فرو می‌برد تا به پس گردنش می‌رسید، سپس با گوشه دیگر دهانش نیز همین کار را می‌کرد، در حالی که گوشه اول دهانش ترمیم می‌شد و دوباره همان عمل را تکرار می‌کرد. گفتم: این چیست؟ گفتند: برو. پس رفتیم تا به مردی رسیدیم که به پشت خوابیده بود و مردی بالای سرش ایستاده بود با سنگی یا صخره‌ای که با آن سر او را خرد می‌کرد. هرگاه او را می‌زد، سنگ قل می‌خورد و دور می‌شد؛ او می‌رفت تا سنگ را بگیرد و پیش از آنکه بازگردد، سر آن مرد مانند اولش ترمیم می‌شد. پس برمی‌گشت و دوباره او را می‌زد. گفتم: این کیست؟ گفتند: برو. پس رفتیم تا به سوراخی مانند تنور رسیدیم که بالایش تنگ و پایینش گشاد بود و زیر آن آتشی افروخته شده بود. هرگاه شعله بالا می‌آمد، آنان چنان بالا می‌رفتند که نزدیک بود بیرون آیند و هرگاه آتش فروکش می‌کرد، به درون آن بازمی‌گشتند و در آنجا مردان و زنان برهنه بودند. گفتم: اینان چه کسانی هستند؟ گفتند: برو. پس رفتیم تا به رودخانه‌ای از خون رسیدیم که مردی در میان آن ایستاده بود و مردی دیگر در کنار رودخانه با سنگ‌هایی در برابرش قرار داشت. مردی که در رودخانه بود جلو آمد و هرگاه می‌خواست خارج شود، مرد کناری سنگی در دهانش می‌انداخت و او را به جای اولش بازمی‌گرداند؛ بدین ترتیب هر بار که می‌خواست بیرون آید، سنگی در دهانش انداخته می‌شد و به حال اول برمی‌گشت. گفتم: این چیست؟ گفتند: برو. پس رفتیم تا به باغی سبز و خرم رسیدیم که در آن درختی بزرگ بود و در پای آن پیری و کودکانی نشسته بودند و مردی نزدیک درخت بود که آتشی در برابرش افروخته بود. آنگاه آن دو مرا از درخت بالا بردند و وارد خانه‌ای کردند که هرگز زیباتر از آن ندیده بودم؛ در آنجا پیران و جوانان، زنان و کودکان بودند. سپس مرا از آنجا بیرون آوردند و دوباره از درخت بالا بردند و وارد خانه‌ای کردند که زیباتر و برتر از اولی بود و در آن پیران و جوانان بودند. گفتم: امشب مرا گرداندید، پس آنچه دیدم برایم تعبیر کنید. گفتند: بله. اما آن کس که دیدی گوشه دهانش شکافته می‌شد، دروغگویی است که دروغ می‌گفت و سخنش دهان به دهان می‌چرخید تا به همه جا می‌رسید؛ پس تا روز قیامت با او چنین رفتار می‌شود. و آن کس که دیدی سرش خرد می‌شد، مردی است که خداوند قرآن را به او آموخت، اما شب‌ها آن را رها کرد (و نخواند) و روزها به آن عمل ننمود؛ پس تا روز قیامت با او چنین رفتار می‌شود. و آنانی که در سوراخ دیدی، زناکاران هستند. و آنانی که در رودخانه دیدی، رباخواران هستند. و آن پیر که در پای درخت بود، ابراهیم علیه‌السلام است و کودکان اطرافش، فرزندان مردم هستند. و آن کس که آتش می‌افروخت، مالک نگهبان دوزخ است. و خانه اولی که وارد شدی، منزل عموم مؤمنان است و این خانه دوم، منزل شهداست. من جبرئیل هستم و این میکائیل است. سرت را بالا ببر. سرم را بالا بردم و ناگهان چیزی مانند ابر را بالای سرم دیدم. گفتند: آن جایگاه توست. گفتم: بگذارید وارد منزلم شوم. گفتند: هنوز عمری داری که تمام نشده است؛ اگر آن را به کمال برسانی، آنگاه وارد منزلت خواهی شد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این رؤیا پیامدهای دروغ‌گویی، غفلت از قرآن، زنا و ربا را نشان می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
ربا

بهره یا افزایشی حرام در برخی معاملات مالی.

زنا

رابطهٔ جنسی خارج از ازدواج معتبر.

شهیدان

مؤمنانی که بنا بر منابع اسلامی، مقام شهادت دارند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک تأکید می‌کنند که این رؤیا هشدارهای مشخصی در بر دارد: رواج دادن دروغ، غفلت از دانش قرآن، عمل نکردن به آن، زنا و استفاده از ربا، همگی اموری جدی‌اند. اشاره به ترک تلاوت شبانه باید همراه با عمل نکردن به قرآن در نظر گرفته شود؛ پیام این نیست که هر کسی که می‌خوابد گناهکار است. این صحنه‌ها از امور غیبی‌اند، آن‌گونه که وحی آنها را وصف کرده است، و نباید ماهیت دقیقشان را بر پایهٔ برداشت شخصی تعیین کرد. عالمان همچنین نتیجه می‌گیرند که رؤیای پیامبر ﷺ می‌تواند معنایی راستین داشته باشد و آموزش از راه تصاویر گویا می‌تواند فهم را ژرف‌تر کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از بازنشر پیام‌ها، آنها را بررسی کنید و ادعاهای تأییدنشده را منتشر نکنید.
  2. هر روز برای قرآن وقت بگذارید و بکوشید آموزه‌های آن را در انتخاب‌های خود به کار ببندید.
  3. از ربا و روابط خارج از ازدواج دوری کنید و برای پرسش‌های مربوط به آنها از راهنمایی دینی معتبر کمک بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.