زکات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1400

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: زکات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ، وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ فَمَنْ قَالَهَا فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلاَّ بِحَقِّهِ، وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ، فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ، وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا كَانُوا يُؤَدُّونَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهَا‏.‏ قَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ قَدْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ‏.‏

ترجمه

ابو الیمان حکم بن نافع برای ما حدیث کرد و گفت: شعیب بن ابی حمزه از زهری به ما خبر داد، او گفت: عبیدالله بن عبدالله بن عتبه بن مسعود برای ما حدیث کرد که ابوهریره — رضي الله عنه — فرمود: چون رسول‌الله ﷺ رحلت کردند و ابوبکر — رضي الله عنه — خلیفه شد، هر که از اعراب قرار بود کافر شود، کافر گردید. آنگاه عمر — رضي الله عنه — گفت: چگونه با مردم می‌جنگی در حالی که رسول‌الله ﷺ فرموده‌اند:

«مأمور شده‌ام با مردم بجنگم تا بگویند لا إله إلا الله؛ پس هر کس آن را بگوید، جان و مالش را از من محفوظ داشته است مگر به حق آن، و حسابش با خداست.» ابوبکر — رضي الله عنه — فرمود: به خدا سوگند! با کسانی که میان نماز و زکات تفاوت قائل شوند حتماً خواهم جنگید، زیرا زکات حقِ مال است. به خدا سوگند! اگر حتی یک بزغاله را که در زمان رسول‌الله ﷺ می‌پرداختند از من دریغ کنند، بر سر همین امتناع با آنان خواهم جنگید. عمر — رضي الله عنه — فرمود: به خدا سوگند! جز این نبود که خدا سینه ابوبکر — رضي الله عنه — را گشاده ساخت و من دانستم که حق همان است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوبکر زکات را حقی واجب بر دارایی دانست.

پیشینه و سبب بیان

پس از درگذشت پیامبر ﷺ، برخی از گروه‌های عرب از پرداخت زکات خودداری کردند. ابوبکر تصمیم گرفت با آنان مقابله کند؛ عمر ابتدا مخالفت کرد و سپس پذیرفت که تصمیم ابوبکر درست بوده است.

توضیح واژه‌های دشوار
زکات

بخشی واجب از دارایی که طبق احکام اسلامی به دریافت‌کنندگان واجد شرایط داده می‌شود.

حق دارایی

سهم واجبی که در صورت فراهم‌بودن شرایط زکات، از دارایی بر عهدهٔ شخص است.

پاسخ‌گویی در پیشگاه خدا

در نهایت، خدا ایمان، اعمال و نیت‌های هر فرد را داوری می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که زکات، در کنار نماز، تکلیفی مستقل است و حکومت اسلامیِ مشروع می‌تواند پرداخت آن را وصول کند. سخن ابوبکر به اقتدار او به‌عنوان خلیفه در بافت تاریخیِ پس از درگذشت پیامبر ﷺ مربوط است؛ این سخن به افراد حق نمی‌دهد که خشونت به کار برند یا خودسرانه دیگران را مجازات کنند. مذاهب فقهی وجوب زکات را می‌پذیرند و وصول آن و خودداری از پرداختش را در چارچوب قواعد مربوط به مرجع دارای صلاحیت و ادله بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. به‌محض آنکه دارایی‌ات شرایط لازم را پیدا کرد، زکات را محاسبه و به‌موقع پرداخت کن.
  2. اگر دربارهٔ محاسبه یا دریافت‌کنندگان تردید داری، از عالمی مورد اعتماد یا نهادی معتبر راهنمایی بگیر.
  3. اختلافات مربوط به وصول زکات و صلاحیت را به مراجع دارای اختیار واگذار کن؛ این رویداد تاریخی مجوز اقدام خودسرانه نیست.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.