Sahih al-Bukhari، حدیث 1400
روایتشده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Huraira
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ، وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. فَمَنْ قَالَهَا فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلاَّ بِحَقِّهِ، وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ ". فَقَالَ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ، فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ، وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا كَانُوا يُؤَدُّونَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهَا. قَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ قَدْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ.
ابو الیمان حکم بن نافع برای ما حدیث کرد و گفت: شعیب بن ابی حمزه از زهری به ما خبر داد، او گفت: عبیدالله بن عبدالله بن عتبه بن مسعود برای ما حدیث کرد که ابوهریره — رضي الله عنه — فرمود: چون رسولالله ﷺ رحلت کردند و ابوبکر — رضي الله عنه — خلیفه شد، هر که از اعراب قرار بود کافر شود، کافر گردید. آنگاه عمر — رضي الله عنه — گفت: چگونه با مردم میجنگی در حالی که رسولالله ﷺ فرمودهاند:
«مأمور شدهام با مردم بجنگم تا بگویند لا إله إلا الله؛ پس هر کس آن را بگوید، جان و مالش را از من محفوظ داشته است مگر به حق آن، و حسابش با خداست.» ابوبکر — رضي الله عنه — فرمود: به خدا سوگند! با کسانی که میان نماز و زکات تفاوت قائل شوند حتماً خواهم جنگید، زیرا زکات حقِ مال است. به خدا سوگند! اگر حتی یک بزغاله را که در زمان رسولالله ﷺ میپرداختند از من دریغ کنند، بر سر همین امتناع با آنان خواهم جنگید. عمر — رضي الله عنه — فرمود: به خدا سوگند! جز این نبود که خدا سینه ابوبکر — رضي الله عنه — را گشاده ساخت و من دانستم که حق همان است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابوبکر زکات را حقی واجب بر دارایی دانست.
پس از درگذشت پیامبر ﷺ، برخی از گروههای عرب از پرداخت زکات خودداری کردند. ابوبکر تصمیم گرفت با آنان مقابله کند؛ عمر ابتدا مخالفت کرد و سپس پذیرفت که تصمیم ابوبکر درست بوده است.
بخشی واجب از دارایی که طبق احکام اسلامی به دریافتکنندگان واجد شرایط داده میشود.
سهم واجبی که در صورت فراهمبودن شرایط زکات، از دارایی بر عهدهٔ شخص است.
در نهایت، خدا ایمان، اعمال و نیتهای هر فرد را داوری میکند.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که زکات، در کنار نماز، تکلیفی مستقل است و حکومت اسلامیِ مشروع میتواند پرداخت آن را وصول کند. سخن ابوبکر به اقتدار او بهعنوان خلیفه در بافت تاریخیِ پس از درگذشت پیامبر ﷺ مربوط است؛ این سخن به افراد حق نمیدهد که خشونت به کار برند یا خودسرانه دیگران را مجازات کنند. مذاهب فقهی وجوب زکات را میپذیرند و وصول آن و خودداری از پرداختش را در چارچوب قواعد مربوط به مرجع دارای صلاحیت و ادله بررسی میکنند.
- بهمحض آنکه داراییات شرایط لازم را پیدا کرد، زکات را محاسبه و بهموقع پرداخت کن.
- اگر دربارهٔ محاسبه یا دریافتکنندگان تردید داری، از عالمی مورد اعتماد یا نهادی معتبر راهنمایی بگیر.
- اختلافات مربوط به وصول زکات و صلاحیت را به مراجع دارای اختیار واگذار کن؛ این رویداد تاریخی مجوز اقدام خودسرانه نیست.
این روایت نیز تصمیم ابوبکر برای اقدام در برابر گروههایی را توصیف میکند که از پرداخت زکات خودداری کردند.
40 Hadith van an-Nawawi · #3 (Sahih)این حدیث زکات را یکی از پنج ستونی میداند که اسلام بر آن بنا شده است.
Sahih al-Bukhari · #1401 (Sahih)این روایت دربارهٔ بیعت است و زمینهٔ بیشتری دربارهٔ تکالیف در برابر پیامبر ﷺ فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.