Sahih al-Bukhari، حدیث 1399
روایتشده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Huraira
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ، وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. فَمَنْ قَالَهَا فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلاَّ بِحَقِّهِ، وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ ". فَقَالَ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ، فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ، وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا كَانُوا يُؤَدُّونَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهَا. قَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ قَدْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ.
ابو الیمان حکم بن نافع به ما حدیث کرد، شعیب بن ابی حمزه از زهری به ما خبر داد، عبیدالله بن عبدالله بن عتبه بن مسعود روایت کرد که ابوهریره — رضي الله عنه — گفت: چون رسول خدا ﷺ رحلت فرمود و ابوبکر — رضي الله عنه — خلیفه شد، هر که از عرب قرار بود کافر شود، کافر گردید. عمر — رضي الله عنه — گفت:
«چگونه با مردم میجنگی در حالی که رسول خدا ﷺ فرموده است: مأمور شدهام با مردم بجنگم تا بگویند: لا إله إلا الله. هر کس این را بگوید، جان و مالش را از من محفوظ داشته است، مگر به حق آن، و حسابش با خداست.» ابوبکر — رضي الله عنه — فرمود: «به خدا سوگند! با کسانی که میان نماز و زکات تفاوت قائل شوند خواهم جنگید، زیرا زکات حقِ مال است. به خدا سوگند! اگر حتی یک بزغاله را که در زمان رسول خدا ﷺ میپرداختند از من دریغ کنند، بر سر همین امتناع با آنان خواهم جنگید.» عمر — رضي الله عنه — گفت: «به خدا سوگند! جز این نبود که خدا سینه ابوبکر — رضي الله عنه — را گشاده ساخت و من دانستم که این همان حق است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابوبکر از زکات بهعنوان تکلیفی واجب در کنار نماز دفاع کرد.
پس از درگذشت پیامبر ﷺ، برخی گروههای عرب از پرداخت زکات خودداری کردند یا از اسلام رویگردان شدند. ابوبکر تصمیم گرفت با آنان مقابله کند؛ عمر در آغاز پرسشهایی مطرح کرد و سپس پذیرفت که این تصمیم درست بوده است.
بخشی واجب از دارایی که طبق احکام اسلامی به افراد مستحق داده میشود.
داوری نهایی دربارهٔ ایمان و اعمال هر شخص از آنِ خداست.
زیر پا گذاشتن حدی که شریعت اسلامی برای آن پیامدی معتبر تعیین کرده است.
دانشمندان کلاسیک از این روایت نتیجه میگیرند که زکات تکلیفی است که نمیتوان آن را از عمل دینی اسلام جدا کرد. ابوبکر دریافت که سخن دربارهٔ مصونیت کسی که شهادتین را بر زبان میآورد، او را از دیگر واجبات الزامآور معاف نمیکند. این روایت همچنین تأکید میکند که حاکمیت جامعه میتواند زکات را جمعآوری کند و عمر هنگامی که قوت استدلال ابوبکر برایش روشن شد، از دیدگاه اولیهٔ خود بازگشت. این روایت مجوزی کلی برای استفادهٔ افراد از خشونت نیست؛ اجرای احکام بر عهدهٔ مرجع صلاحیتدار است و شرایطی دارد.
- زکات را تکلیفی ثابت دینی بدانید و در محاسبهٔ آن دقت کنید.
- هنگام اختلاف، از دانش معتبر بپرسید و پیش از داوری، دلایل را با دقت بسنجید.
- اجرای احکام را به مرجع صلاحیتدار بسپارید؛ از این روایت برای توجیه خشونت خودسرانه استفاده نکنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.