زکات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1453

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: زکات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا أَنَسًا

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2أَبِي
  3. 3ثُمَامَةُ
  4. 4أَنَسًا

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي ثُمَامَةُ، أَنَّ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ كَتَبَ لَهُ فَرِيضَةَ الصَّدَقَةِ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ مِنَ الإِبِلِ صَدَقَةُ الْجَذَعَةِ، وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ جَذَعَةٌ وَعِنْدَهُ حِقَّةٌ، فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ الْحِقَّةُ وَيَجْعَلُ مَعَهَا شَاتَيْنِ إِنِ اسْتَيْسَرَتَا لَهُ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا، وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْحِقَّةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ الْحِقَّةُ وَعِنْدَهُ الْجَذَعَةُ، فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ الْجَذَعَةُ، وَيُعْطِيهِ الْمُصَدِّقُ عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ، وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْحِقَّةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ إِلاَّ بِنْتُ لَبُونٍ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ بِنْتُ لَبُونٍ، وَيُعْطِي شَاتَيْنِ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا، وَمَنْ بَلَغَتْ صَدَقَتُهُ بِنْتَ لَبُونٍ وَعِنْدَهُ حِقَّةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ الْحِقَّةُ وَيُعْطِيهِ الْمُصَدِّقُ عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ، وَمَنْ بَلَغَتْ صَدَقَتُهُ بِنْتَ لَبُونٍ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ وَعِنْدَهُ بِنْتُ مَخَاضٍ، فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ بِنْتُ مَخَاضٍ وَيُعْطِي مَعَهَا عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ ‏"‏‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالله به ما حدیث کرد و گفت: پدرم برایم حدیث کرد و گفت: ثُمامه برایم حدیث کرد که انس رضی الله عنه به او خبر داد که ابوبکر رضی الله عنه درباره فریضه زکاتی که خداوند به رسولش ﷺ دستور داده بود، برایش نوشت:

«هر کس که زکات شترانش جَذَعه (شتر ماده چهار ساله) باشد ولی جذعه نداشته باشد و حِقّه (شتر ماده سه ساله) داشته باشد، از او حقّه پذیرفته می‌شود و همراه آن دو گوسفند بدهد اگر برایش مقدور است، یا بیست درهم. و هر کس که زکاتش حقّه باشد ولی حقّه نداشته باشد و جذعه داشته باشد، از او جذعه پذیرفته می‌شود و مأمور زکات بیست درهم یا دو گوسفند به او بازپس می‌دهد. و هر کس که زکاتش حقّه باشد ولی جز بِنتِ لَبون (شتر ماده دو ساله) نداشته باشد، از او بنت لبون پذیرفته می‌شود و او باید دو گوسفند یا بیست درهم بپردازد. و هر کس که زکاتش بنت لبون باشد و حقّه داشته باشد، از او حقّه پذیرفته می‌شود و مأمور زکات بیست درهم یا دو گوسفند به او بازپس می‌دهد. و هر کس که زکاتش بنت لبون باشد ولی آن را نداشته باشد و بِنتِ مَخاض (شتر ماده یک ساله) داشته باشد، از او بنت مخاض پذیرفته می‌شود و همراه آن بیست درهم یا دو گوسفند بدهد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

اگر نوع سنیِ معیّن از شتر موجود نباشد، جبران مالیِ منصفانه و مشخصی در نظر گرفته شده است.

توضیح واژه‌های دشوار
جَذَعه

شتر ماده‌ای که چهار ساله است.

حِقّه

شتر ماده‌ای که سه ساله است.

بنت لَبون

شتر ماده‌ای که دو ساله است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که زکات شتر بر اساس گروه‌های سنیِ معیّن محاسبه می‌شود. اگر گروه سنیِ واجب موجود نباشد، می‌توان گروه دیگری را همراه با جبرانِ یادشده به‌صورت گوسفند یا درهم پذیرفت. این احکام نشان می‌دهد که گردآورنده زکات باید هم حق نیازمندان و هم رفتار منصفانه با پرداخت‌کننده را رعایت کند. جزئیات اجرای این احکام ممکن است میان مذاهب فقهی تفاوت داشته باشد؛ این روایت مبنایی مهم برای احکام کلاسیک زکات دام است.

درس‌هایی برای امروز
  1. در زکات دام، بررسی کنید طبق احکام چه گروه سنی‌ای واجب است و چه حیواناتی در اختیار دارید.
  2. هنگام گردآوری زکات، روشن توضیح دهید که حیوان جایگزین و جبران مربوط به آن چگونه محاسبه شده است.
  3. با پرداخت‌کننده و صاحبان حق منصفانه رفتار کنید و برای تعیین زکات از دانش معتبر پیروی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.