زکات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1454

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: زکات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا أَنَسًا

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُثَنَّى الأَنْصَارِيُّآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2أَبِي
  3. 3ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ
  4. 4أَنَسًا

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُثَنَّى الأَنْصَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ، أَنَّ أَنَسًا، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ كَتَبَ لَهُ هَذَا الْكِتَابَ لَمَّا وَجَّهَهُ إِلَى الْبَحْرَيْنِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ‏ "‏ هَذِهِ فَرِيضَةُ الصَّدَقَةِ الَّتِي فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمُسْلِمِينَ، وَالَّتِي أَمَرَ اللَّهُ بِهَا رَسُولَهُ، فَمَنْ سُئِلَهَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ عَلَى وَجْهِهَا فَلْيُعْطِهَا، وَمَنْ سُئِلَ فَوْقَهَا فَلاَ يُعْطِ فِي أَرْبَعٍ وَعِشْرِينَ مِنَ الإِبِلِ فَمَا دُونَهَا مِنَ الْغَنَمِ مِنْ كُلِّ خَمْسٍ شَاةٌ، إِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ إِلَى خَمْسٍ وَثَلاَثِينَ فَفِيهَا بِنْتُ مَخَاضٍ أُنْثَى، فَإِذَا بَلَغَتْ سِتًّا وَثَلاَثِينَ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَفِيهَا بِنْتُ لَبُونٍ أُنْثَى، فَإِذَا بَلَغَتْ سِتًّا وَأَرْبَعِينَ إِلَى سِتِّينَ فَفِيهَا حِقَّةٌ طَرُوقَةُ الْجَمَلِ، فَإِذَا بَلَغَتْ وَاحِدَةً وَسِتِّينَ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَفِيهَا جَذَعَةٌ، فَإِذَا بَلَغَتْ ـ يَعْنِي ـ سِتًّا وَسَبْعِينَ إِلَى تِسْعِينَ فَفِيهَا بِنْتَا لَبُونٍ، فَإِذَا بَلَغَتْ إِحْدَى وَتِسْعِينَ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِيهَا حِقَّتَانِ طَرُوقَتَا الْجَمَلِ، فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ بِنْتُ لَبُونٍ، وَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ، وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ إِلاَّ أَرْبَعٌ مِنَ الإِبِلِ فَلَيْسَ فِيهَا صَدَقَةٌ، إِلاَّ أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا، فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا مِنَ الإِبِلِ فَفِيهَا شَاةٌ، وَفِي صَدَقَةِ الْغَنَمِ فِي سَائِمَتِهَا إِذَا كَانَتْ أَرْبَعِينَ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ شَاةٌ، فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ إِلَى مِائَتَيْنِ شَاتَانِ، فَإِذَا زَادَتْ عَلَى مِائَتَيْنِ إِلَى ثَلاَثِمِائَةٍ فَفِيهَا ثَلاَثٌ، فَإِذَا زَادَتْ عَلَى ثَلاَثِمِائَةٍ فَفِي كُلِّ مِائَةٍ شَاةٌ، فَإِذَا كَانَتْ سَائِمَةُ الرَّجُلِ نَاقِصَةً مِنْ أَرْبَعِينَ شَاةً وَاحِدَةً فَلَيْسَ فِيهَا صَدَقَةٌ، إِلاَّ أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا، وَفِي الرِّقَةِ رُبْعُ الْعُشْرِ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ إِلاَّ تِسْعِينَ وَمِائَةً فَلَيْسَ فِيهَا شَىْءٌ، إِلاَّ أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا ‏"‏‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالله بن مثَنّی انصاری به ما حدیث کرد و گفت: پدرم برایم نقل کرد و گفت: ثُمامه بن عبدالله بن انس برایم نقل کرد که انس رضی الله عنه به او خبر داد که ابوبکر رضی الله عنه هنگامی که او را به سوی بحرین فرستاد، این نامه را برایش نوشت: بسم الله الرحمن الرحیم.

«این فریضه‌ی صدقه‌ای است که رسول الله ﷺ بر مسلمانان واجب گردانید و الله به رسولش دستور داد تا آن را اجرا کند. پس هر مسلمانی که مطابق این قانون از او مطالبه شود، باید آن را بپردازد و اگر بیش از آن از او خواسته شد، نپردازد. در بیست و چهار شتر یا کمتر از آن، زکات از گوسفند داده می‌شود: در هر پنج شتر، یک گوسفند. وقتی تعداد شتران به بیست و پنج تا سی و پنج برسد، در آن یک «بنت مخاض» ماده واجب است. وقتی به سی و شش تا چهل و پنج برسد، یک «بنت لبون» ماده. وقتی به چهل و شش تا شصت برسد، یک «حِقّه» که آماده جفت‌گیری با شتر نر باشد. وقتی به شصت و یک تا هفتاد و پنج برسد، یک «جَذَعه». وقتی به هفتاد و شش تا نود برسد، دو «بنت لبون». وقتی به نود و یک تا صد و بیست برسد، دو «حِقّه» که آماده جفت‌گیری باشند. اگر بر صد و بیست افزوده شود، در هر چهل تا یک «بنت لبون» و در هر پنجاه تا یک «حِقّه» واجب است. کسی که تنها چهار شتر داشته باشد، زکاتی بر او نیست مگر اینکه صاحبش داوطلبانه بپردازد. وقتی شتران به پنج عدد برسند، در آن‌ها یک گوسفند واجب است. و در زکات گوسفندانِ چراکننده: اگر از چهل تا صد و بیست باشند، یک گوسفند. اگر بر صد و بیست بیفزاید تا دویست، دو گوسفند. اگر بر دویست بیفزاید تا سیصد، سه گوسفند. اگر بر سیصد بیفزاید، در هر صد تا یک گوسفند. اگر گوسفندانِ چراکننده‌ی مردی حتی یکی کمتر از چهل باشد، زکاتی در آن نیست مگر اینکه صاحبش داوطلبانه بپردازد. و در نقره، یک‌چهلم (دو و نیم درصد) واجب است. اگر تنها صد و نود درهم باشد، چیزی در آن واجب نیست مگر اینکه صاحبش داوطلبانه بپردازد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوبکر نرخ‌های ثابت زکات دام و نقره را تعیین می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

ابوبکر این نامه را برای انس نوشت، زمانی که او را برای جمع‌آوری زکات به بحرین فرستاد.

توضیح واژه‌های دشوار
بِنتِ مَخاض

شتری ماده که وارد دومین سال زندگی خود شده است.

بِنتِ لَبون

شتری ماده که وارد سومین سال زندگی خود شده است.

دامِ آزادچَر

دامی که بیشترِ سال را خود به چرا می‌گذراند و عمدتاً با علوفهٔ دستی تغذیه نمی‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این نامه چنین برداشت می‌کنند که زکات شتران و دام‌های کوچکِ آزادچَر بر پایهٔ تعداد و سن‌های تعیین‌شده محاسبه می‌شود و زکات نقره، پس از رسیدن به حد نصاب لازم، ۲٫۵ درصد است. دستور به گرفتن‌نکردنِ بیش از مقدار مقرر، از اخذ ناعادلانه جلوگیری می‌کند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت جزئیات نصاب، مالکیت و زکات دام را در کتاب‌های فقهی خود بررسی کرده‌اند؛ نحوهٔ اجرا تا اندازه‌ای به شرایط مذهب فقهی مربوط بستگی دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. زکات دارایی‌هایت را با توجه به نصاب‌ها و احکام درست، با دقت محاسبه کن.
  2. آنچه را واجب است بپرداز، اما گرفتنِ مبلغ اضافیِ بی‌دلیل را نپذیر.
  3. اگر نوع دارایی‌ات یا احکام مربوط به آن روشن نیست، از فردی آگاه راهنمایی بگیر.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.