زکات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1483

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: زکات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ
  3. 3يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ
  4. 4الزُّهْرِيِّ
  5. 5سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
  6. 6أَبِيهِ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ فِيمَا سَقَتِ السَّمَاءُ وَالْعُيُونُ أَوْ كَانَ عَثَرِيًّا الْعُشْرُ، وَمَا سُقِيَ بِالنَّضْحِ نِصْفُ الْعُشْرِ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ هَذَا تَفْسِيرُ الأَوَّلِ لأَنَّهُ لَمْ يُوَقِّتْ فِي الأَوَّلِ ـ يَعْنِي حَدِيثَ ابْنِ عُمَرَ ـ وَفِيمَا سَقَتِ السَّمَاءُ الْعُشْرُ وَبَيَّنَ فِي هَذَا وَوَقَّتَ، وَالزِّيَادَةُ مَقْبُولَةٌ، وَالْمُفَسَّرُ يَقْضِي عَلَى الْمُبْهَمِ إِذَا رَوَاهُ أَهْلُ الثَّبَتِ، كَمَا رَوَى الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمْ يُصَلِّ فِي الْكَعْبَةِ‏.‏ وَقَالَ بِلاَلٌ قَدْ صَلَّى‏.‏ فَأُخِذَ بِقَوْلِ بِلاَلٍ وَتُرِكَ قَوْلُ الْفَضْلِ‏.‏

ترجمه

سعید بن ابی مریم برای ما حدیث کرد، عبدالله بن وهب برای ما حدیث کرد و گفت: یونس بن یزید مرا خبر داد، از زهری، از سالم بن عبدالله، از پدرش — رضي الله عنه —، از پیامبر ﷺ که فرمودند:

«در مورد زمین‌هایی که با آب باران، چشمه‌ها یا رطوبت طبیعی زمین آبیاری می‌شوند، عُشر (یک‌دهم) واجب است؛ و در مورد زمین‌هایی که با زحمت و ابزار آبیاری می‌شوند (مانند کشیدن آب از چاه)، نصف عُشر واجب است.» ابو عبدالله گفت: این حدیث تفسیر حدیث اول است، زیرا در حدیث اول — یعنی حدیث ابن عمر — مقدار مشخصی تعیین نشده بود و تنها گفته شده بود که برای زمین‌های آبیاری شده با باران عُشر است. اما در این حدیث موضوع تبیین و مقدار آن تعیین شده است. افزوده شدن اطلاعات توسط راویان مورد اعتماد پذیرفته است و متن واضح بر متن مبهم حاکم است اگر توسط افراد ثقه روایت شود. همان‌طور که فضل بن عباس روایت کرد که پیامبر ﷺ در داخل کعبه نماز نخواندند، در حالی که بلال گفت ایشان نماز خواندند. پس سخن بلال پذیرفته شد و سخن فضل ترک گردید.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

آبیاری طبیعی، یک‌دهم و آبیاری مصنوعی، یک‌بیستمِ محصول را مشمول زکات می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
عُشر

یک‌دهم، یعنی ده درصدِ محصول.

نصف‌العُشر

نیمِ یک‌دهم، یعنی پنج درصدِ محصول.

آبیاری مصنوعی

آبیاری‌ای که کشاورز در آن آب را به زمین می‌رساند؛ برای نمونه با چاه و صرف تلاش بیشتر.

برداشت‌های عالمان

بخاری توضیح می‌دهد که این روایت، بیان کلیِ پیشین درباره یک‌دهم را روشن می‌کند: در آبیاری طبیعی، ده درصد و در آبیاری با آبِ منتقل‌شده، پنج درصد واجب است. فقیهان کلاسیک این تفاوت را به میزان تلاش و هزینه کشاورز مرتبط می‌دانند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت همچنین شرایطی مانند نصاب و انواع دقیق محصولاتی را که زکات کشاورزی به آنها تعلق می‌گیرد بررسی می‌کنند؛ جزئیات در میان مذاهب متفاوت است.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام محاسبه زکات محصول، روش آبیاریِ به‌کاررفته را در نظر بگیر.
  2. اگر درباره محصولات، حد نصاب یا هزینه‌ها تردید داری، از عالمی مورد اعتماد راهنمایی بخواه.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.