حج · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1640

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حج
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا نَافِعٍ

Sahih (معتبر)
  1. 1قُتَيْبَةُآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2اللَّيْثُ
  3. 3نَافِعٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَرَادَ الْحَجَّ عَامَ نَزَلَ الْحَجَّاجُ بِابْنِ الزُّبَيْرِ‏.‏ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ النَّاسَ كَائِنٌ بَيْنَهُمْ قِتَالٌ، وَإِنَّا نَخَافُ أَنْ يَصُدُّوكَ‏.‏ فَقَالَ ‏{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏ إِذًا أَصْنَعَ كَمَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، إِنِّي أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عُمْرَةً‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِظَاهِرِ الْبَيْدَاءِ قَالَ مَا شَأْنُ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ إِلاَّ وَاحِدٌ، أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجًّا مَعَ عُمْرَتِي‏.‏ وَأَهْدَى هَدْيًا اشْتَرَاهُ بِقُدَيْدٍ وَلَمْ يَزِدْ عَلَى ذَلِكَ، فَلَمْ يَنْحَرْ، وَلَمْ يَحِلَّ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ، وَلَمْ يَحْلِقْ وَلَمْ يُقَصِّرْ حَتَّى كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ، فَنَحَرَ وَحَلَقَ، وَرَأَى أَنْ قَدْ قَضَى طَوَافَ الْحَجِّ، وَالْعُمْرَةِ بِطَوَافِهِ الأَوَّلِ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ كَذَلِكَ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، لیث برای ما حدیث کرد، از نافع که ابن عمر رضی الله عنهما در سالی که حجاج بر ابن زبیر لشکر کشید، قصد حج داشت. به او گفته شد:

«میان مردم جنگ درخواهد گرفت و بیم آن داریم که تو را باز دارند.» فرمود: «به‌راستی برای شما در رسول خدا ﷺ سرمشقی نیکوست.» پس من نیز همان کاری را می‌کنم که رسول خدا ﷺ انجام دادند. شما را گواه می‌گیرم که عمره را بر خود واجب کرده‌ام.» سپس حرکت کرد تا وقتی به ظاهر البیداء رسید، فرمود: «کار حج و عمره جز یکی نیست؛ شما را گواه می‌گیرم که همراه با عمره‌ام، حج را نیز بر خود واجب کردم.» او هَدْیی را که در قدید خریده بود با خود برد و بیش از این کاری نکرد. نه آن را ذبح کرد و نه از چیزی که بر او حرام شده بود حلال گشت، و نه سر تراشید و نه مو کوتاه کرد، تا اینکه روز نحر (دهم ذی‌الحجه) فرا رسید. آنگاه هدی خود را ذبح کرد، سر تراشید و دانست که طواف نخستینش برای حج و عمره هر دو کفایت کرده است. و ابن عمر رضی الله عنهما فرمود: «رسول خدا ﷺ نیز همین‌گونه عمل کردند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابن عمر از پیامبر ﷺ پیروی کرد و حج را با عمره همراه ساخت.

پیشینه و سبب بیان

ابن عمر می‌خواست در سالی حج به‌جا آورد که حجاج، ابن زبیر را محاصره کرده بود. وقتی او را از درگیری و احتمال جلوگیری از انجام حج آگاه کردند، تصمیم گرفت از الگوی پیامبر ﷺ پیروی کند.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

حالت شرعی ویژه‌ای که در آن برخی اعمال و امور بر زائر ممنوع می‌شود.

هَدی

حیوان قربانی‌ای که زائر آن را به حرم می‌آورد یا برای قربانی‌کردن در آنجا در نظر می‌گیرد.

حج قِران

نوعی حج که در آن زائر حج و عمره را با یک احرام به‌جا می‌آورد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که ابن عمر حج و عمره را با هم انجام داد؛ این همان حج قِران است، و در این کار از الگوی پیامبر ﷺ پیروی کرد. همراه داشتن هَدی و باقی‌ماندن در احرام تا روز عید قربان با این نوع حج سازگار است. مذاهب فقهی دربارهٔ جزئیات مناسک و چگونگی اجرای دقیق برخی اجزا اختلاف دارند؛ از این روایت برای اثبات حج قِران و پیروی از سنت پیامبر استناد می‌شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. احکام حج را از منابع معتبر بیاموزید و با دقت از روش پیامبر ﷺ پیروی کنید.
  2. هنگام تصمیم‌گیری برای سفر، شرایط را جدی بگیرید و با دانش و توکل به خدا راهنمایی شوید.
  3. پیش از حج، دربارهٔ نیت درست، احرام و احکام قربانی از کارشناسی آگاه مشورت بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.