روزه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1936

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: روزه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكْتُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا لَكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ وَقَعْتُ عَلَى امْرَأَتِي وَأَنَا صَائِمٌ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ تَجِدُ رَقَبَةً تُعْتِقُهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تَصُومَ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ فَهَلْ تَجِدُ إِطْعَامَ سِتِّينَ مِسْكِينًا ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ فَمَكَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِعَرَقٍ فِيهَا تَمْرٌ ـ وَالْعَرَقُ الْمِكْتَلُ ـ قَالَ ‏"‏ أَيْنَ السَّائِلُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَنَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ خُذْهَا فَتَصَدَّقْ بِهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ أَعَلَى أَفْقَرَ مِنِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَوَاللَّهِ مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا ـ يُرِيدُ الْحَرَّتَيْنِ ـ أَهْلُ بَيْتٍ أَفْقَرُ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي، فَضَحِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَدَتْ أَنْيَابُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَطْعِمْهُ أَهْلَكَ ‏"‏‏.‏

ترجمه

ابوالیمان برای ما حدیث کرد، شعیب از زهری به ما خبر داد، او گفت: حمید بن عبدالرحمن به من خبر داد که ابوهُریره رضی الله عنه گفت: در حالی که نزد پیامبر ﷺ نشسته بودیم، مردی آمد و عرض کرد:

«ای رسول خدا! هلاک شدم.» ایشان فرمودند: «چه شده است؟» گفت: «در حالی که روزه بودم با همسرم آمیزش کردم.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «آیا توانایی آزاد کردن یک برده را داری؟» گفت: «خیر.» فرمودند: «آیا می‌توانی دو ماه پی‌درپی روزه بگیری؟» گفت: «خیر.» فرمودند: «آیا می‌توانی شصت مسکین را طعام دهی؟» گفت: «خیر.» سپس پیامبر ﷺ مدتی سکوت کردند. در حالی که ما در همین حال بودیم، سبد بزرگی پر از خرما (عَرَق) برای پیامبر ﷺ آورده شد. ایشان فرمودند: «پرسشگر کجاست؟» گفت: «من هستم.» فرمودند: «این را بگیر و صدقه بده.» آن مرد گفت: «آیا به کسی فقیرتر از خودم بدهم، ای رسول خدا؟ سوگند به خدا! میان دو سنگستان (دو حرّه مدینه) خانواده‌ای فقیرتر از خانواده من وجود ندارد.» آنگاه پیامبر ﷺ لبخند زدند تا دندان‌های آسیایشان نمایان شد و سپس فرمودند: «آن را به خانواده‌ات بخوران.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

برای آمیزش عمدی در هنگام روزه، کفاره‌ای سنگین مقرر است و در عین حال جایی برای رحمت وجود دارد.

پیشینه و سبب بیان

مردی پس از آن‌که در حال روزه با همسرش آمیزش کرده بود، نزد پیامبر ﷺ آمد. او نه توان آزاد کردن برده را داشت، نه می‌توانست دو ماه پیاپی روزه بگیرد و نه قادر بود به شصت فقیر غذا بدهد. هنگامی که نتوانست خرماهای دریافتی را به خانواده‌ای فقیرتر بدهد، چون خانوادهٔ خودش از همه فقیرتر بود، پیامبر ﷺ به او دستور داد خانواده‌اش را با آن خرماها اطعام کند.

توضیح واژه‌های دشوار
کفاره

عملی مقرر برای جبران تخلفی سنگین.

صدقه

بخشش یا کمک داوطلبانه برای یاری رساندن به دیگران.

دو میدان گدازه‌ای

دو منطقهٔ پوشیده از گدازه در دو سوی مدینه.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که آمیزش عمدی در روزهای ماه رمضان تخلفی سنگین است و کفارهٔ مقرر آن چنین است: آزاد کردن برده؛ اگر ممکن نبود، دو ماه روزهٔ پیاپی؛ و اگر این نیز ممکن نبود، غذا دادن به شصت نیازمند. مذاهب فقهی دربارهٔ جزئیات اجرا اختلاف‌نظر دارند؛ از جمله این‌که آیا کفاره بر زن نیز واجب است و آیا رعایت ترتیب الزامی است. پیامبر ﷺ گام‌به‌گام توانایی آن مرد را جویا شد و با مهربانی با گرفتاری او برخورد کرد؛ سرانجام اجازه داد صدقهٔ دریافتی صرف اطعام خانواده‌اش شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. در صورت ارتکاب خطایی جدی، از کارشناس دینی راهنمایی بخواهید و دربارهٔ توانایی خود صادق باشید.
  2. کسی که کمک دریافت می‌کند باید نیازهای ضروری خانواده‌اش را نیز در نظر بگیرد.
  3. با توبه‌کنندگان هم جدی و هم دلسوزانه رفتار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.