Sahih al-Bukhari، حدیث 1953
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِآن را به البخاري روایت کرد
- 2مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو
- 3زَائِدَةُ
- 4الأَعْمَشِ
- 5مُسْلِمٍ الْبَطِينِ
- 6سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ
- 7ابْنِ عَبَّاسٍ
- 8رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ، وَعَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ، أَفَأَقْضِيهِ عَنْهَا قَالَ " نَعَمْ ـ قَالَ ـ فَدَيْنُ اللَّهِ أَحَقُّ أَنْ يُقْضَى ". قَالَ سُلَيْمَانُ فَقَالَ الْحَكَمُ وَسَلَمَةُ، وَنَحْنُ جَمِيعًا جُلُوسٌ حِينَ حَدَّثَ مُسْلِمٌ بِهَذَا الْحَدِيثِ ـ قَالاَ ـ سَمِعْنَا مُجَاهِدًا يَذْكُرُ هَذَا عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ. وَيُذْكَرُ عَنْ أَبِي خَالِدٍ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنِ الْحَكَمِ، وَمُسْلِمٍ الْبَطِينِ، وَسَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، وَعَطَاءٍ، وَمُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُخْتِي مَاتَتْ. وَقَالَ يَحْيَى وَأَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ. وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا صَوْمُ نَذْرٍ. وَقَالَ أَبُو حَرِيزٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَاتَتْ أُمِّي وَعَلَيْهَا صَوْمُ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا.
محمد بن عبدالرحیم به ما حدیث کرد، معاویه بن عمرو به ما حدیث کرد، زائده از اعمش، او از مسلم بطین، او از سعید بن جبیر، و او از ابن عباس رضی الله عنهما روایت کرد که گفت: مردی نزد پیامبر ﷺ آمد و عرض کرد:
«ای رسول خدا ﷺ! مادرم فوت شده و یک ماه روزه بر گردن داشت. آیا من آن را به جای او قضا کنم؟» فرمودند: «بله.» سپس فرمودند: «دِین خدا سزاوارتر است که ادا شود.» سلیمان گفت: حکم و سلمه گفتند — در حالی که همه ما نشسته بودیم و مسلم این حدیث را نقل میکرد — هر دو گفتند: «ما از مجاهد شنیدیم که این مطلب را از ابن عباس ذکر میکرد.» و از ابوخالد نقل شده است، اعمش به ما حدیث کرد، از حکم، مسلم بطین و سلمه بن کهیل، آنان از سعید بن جبیر، عطاء و مجاهد، و آنان از ابن عباس: زنی به پیامبر ﷺ گفت: «خواهرم فوت شده است.» یحیی و ابومعاویه گفتند: اعمش به ما حدیث کرد، از مسلم، او از سعید، و او از ابن عباس: زنی به پیامبر ﷺ گفت: «مادرم فوت شده است.» عبیدالله از زید بن ابی انیسه، او از حکم، او از سعید بن جبیر، و او از ابن عباس روایت کرد: زنی به پیامبر ﷺ گفت: «مادرم فوت شده و روزه نذر بر گردن داشت.» ابوحریز گفت: عکرمه به ما حدیث کرد، از ابن عباس: زنی به پیامبر ﷺ گفت: «مادرم فوت شد و پانزده روز روزه بر گردن داشت.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
وارث میتواند روزهٔ فوتشدهٔ والد درگذشتهاش را بهجا آورد.
روزه گرفتن در روزی دیگر برای جبران روزی که روزهاش فوت شده است.
تعبیری برای یک تکلیف دینی که هنوز انجام نشده است.
روزهای که شخص با نذر به درگاه خدا بر خود واجب کرده است.
عالمان از این روایت برداشت کردهاند که نزدیکان میتوانند روزهای را که بر عهدهٔ فرد درگذشته باقی مانده است بهجا آورند؛ تعبیر «دَینِ خدا» بر اهمیت انجام دادن تکالیف دینی تأکید میکند. طرق روایت هم به روزهٔ فوتشدهٔ رمضان و هم به روزهٔ نذر اشاره دارند. دربارهٔ چگونگی دقیق اجرای این حکم میان مذاهب فقهی اختلافنظر وجود دارد: مذهب حنفی معمولاً دربارهٔ روزههای جبراننشده بر پرداخت فدیه از ترکه تأکید میکند، درحالیکه مذاهب دیگر برای روزه گرفتن یکی از نزدیکان مجال قائلاند و دربارهٔ شرایط و نوع روزه اختلافاتی دارند. در مورد ترکهٔ مشخص، با عالمی آگاه مشورت کنید.
- دربارهٔ یکی از بستگان درگذشته بررسی کنید که آیا روزهٔ فوتشدهای بر عهدهاش مانده است و چگونگی رسیدگی به آن را با عالمی مورد اعتماد در میان بگذارید.
- تا زمانی که توانایی دارید، تکالیف را انجام دهید و جبران روزههای فوتشده را بیدلیل به تأخیر نیندازید.
- تکالیف دینی فرد درگذشته را با دقت پیگیری کنید و هرگونه اقدام برای ادای آنها را با وارثان هماهنگ سازید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.