نماز شب در رمضان · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2010

روایت‌شده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز شب در رمضان
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umar ibn al-Khattab

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَعَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ، أَنَّهُ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ لَيْلَةً فِي رَمَضَانَ، إِلَى الْمَسْجِدِ، فَإِذَا النَّاسُ أَوْزَاعٌ مُتَفَرِّقُونَ يُصَلِّي الرَّجُلُ لِنَفْسِهِ، وَيُصَلِّي الرَّجُلُ فَيُصَلِّي بِصَلاَتِهِ الرَّهْطُ فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي أَرَى لَوْ جَمَعْتُ هَؤُلاَءِ عَلَى قَارِئٍ وَاحِدٍ لَكَانَ أَمْثَلَ‏.‏ ثُمَّ عَزَمَ فَجَمَعَهُمْ عَلَى أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، ثُمَّ خَرَجْتُ مَعَهُ لَيْلَةً أُخْرَى، وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلاَةِ قَارِئِهِمْ، قَالَ عُمَرُ نِعْمَ الْبِدْعَةُ هَذِهِ، وَالَّتِي يَنَامُونَ عَنْهَا أَفْضَلُ مِنَ الَّتِي يَقُومُونَ‏.‏ يُرِيدُ آخِرَ اللَّيْلِ، وَكَانَ النَّاسُ يَقُومُونَ أَوَّلَهُ‏.‏

ترجمه

از ابن شهاب، از عروه بن زبیر، از عبدالرحمن بن عبد القاری روایت شده است که گفت: شبی در ماه رمضان همراه عمر بن خطاب رضی الله عنه به مسجد رفتم. دیدم مردم به صورت گروه‌های پراکنده نماز می‌خوانند؛ مردی به تنهایی نماز می‌خواند و مردی دیگر نماز می‌خواند و عده‌ای پشت سر او اقتدا کرده‌اند. عمر رضی الله عنه فرمود:

«به گمانم اگر اینان را پشت سر یک قاری جمع کنم، بهتر خواهد بود.» سپس تصمیم قطعی گرفت و آنان را پشت سر أُبیّ بن کعب جمع کرد. شب دیگری دوباره با او بیرون آمدم، در حالی که مردم پشت سر قاری خود نماز می‌خواندند. عمر رضی الله عنه فرمود: «چه نیکو بدعتی است این! اما نمازی که در وقت آن می‌خوابند، برتر از نمازی است که اکنون به پا داشته‌اند.» منظور ایشان نماز در پایان شب بود، زیرا مردم در آن زمان عادت داشتند اوایل شب نماز بخوانند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عمر نمازهای پراکندهٔ رمضان را پشت سر یک قاری گرد آورد.

پیشینه و سبب بیان

راوی شرح می‌دهد که عمر بن خطاب در ماه رمضان دید مردم در مسجد پراکنده نماز می‌خوانند؛ سپس آنان را پشت سر اُبَیّ بن کعب گرد آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
قاری

کسی که قرآن تلاوت می‌کند و در این نماز به‌عنوان امام پیش‌نماز می‌شود.

بدعت

در لغت یعنی چیزی نو. عمر این واژه را برای گردآوردن دوبارهٔ مردم در یک جماعت منظم به کار برد.

پایان شب

بازهٔ پیش از سپیده‌دم؛ عمر نماز در این زمان را برتر از نماز در آغاز شب دانست.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه گرفته‌اند که خواندن نماز شب رمضان به جماعت جایز است و امام می‌تواند جماعت را در آن رهبری کند. عمر عملی را که پیامبر ﷺ پیش‌تر همراه یارانش انجام داده بود، احیا و سامان‌دهی کرد؛ بنابراین واژهٔ «بدعت» در اینجا به معنای پدیدآوردن عبادتی دینیِ تازه نیست. هر چهار مذهب فقهی اهل سنت نماز شب رمضان را مستحب می‌دانند، هرچند در جزئیاتی مانند شمار رکعت‌ها و شیوهٔ اجرا اختلاف دارند. این روایت همچنین نماز در ساعات پایانی شب را می‌ستاید، بی‌آنکه نماز در ساعات آغازین را نامعتبر بداند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در رمضان، زمانی ثابت برای نماز شب در نظر بگیرید؛ چه به‌تنهایی و چه همراه جماعت.
  2. اگر می‌توانید، بخشی از نماز شب را برای ساعات پایانی شب نگه دارید.
  3. نماز جماعت را به‌گونه‌ای سامان دهید که مردم را گرد هم آورد و قرآن را محور قرار دهد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.