وضو · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 216

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: وضو
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِحَائِطٍ مِنْ حِيطَانِ الْمَدِينَةِ أَوْ مَكَّةَ، فَسَمِعَ صَوْتَ إِنْسَانَيْنِ يُعَذَّبَانِ فِي قُبُورِهِمَا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يُعَذَّبَانِ، وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ ‏"‏، ثُمَّ قَالَ ‏"‏ بَلَى، كَانَ أَحَدُهُمَا لاَ يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ، وَكَانَ الآخَرُ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ دَعَا بِجَرِيدَةٍ فَكَسَرَهَا كِسْرَتَيْنِ، فَوَضَعَ عَلَى كُلِّ قَبْرٍ مِنْهُمَا كِسْرَةً‏.‏ فَقِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ فَعَلْتَ هَذَا قَالَ ‏"‏ لَعَلَّهُ أَنْ يُخَفَّفَ عَنْهُمَا مَا لَمْ تَيْبَسَا أَوْ إِلَى أَنْ يَيْبَسَا ‏"‏‏.‏

ترجمه

عثمان برای ما حدیث کرد و گفت: جریر برای ما حدیث کرد، از منصور، از مجاهد، از ابن عباس که گفت: پیامبر ﷺ از کنار باغی در مدینه یا مکه عبور می‌کردند که صدای دو نفر را شنیدند که در قبرهایشان عذاب می‌شدند. پیامبر ﷺ فرمودند:

«این دو نفر عذاب می‌شوند، ولی به خاطر گناهی بزرگ عذاب نمی‌شوند.» سپس فرمودند: «آری، یکی از آن دو خود را از ادرارش حفظ نمی‌کرد و دیگری سخن‌چینی (نمیمه) می‌کرد.» آنگاه شاخه‌ای تر از نخل طلبیدند و آن را دو نیم کردند و بر هر قبر یک نیمه نهادند. از ایشان پرسیده شد: «ای رسول خدا! چرا این کار را کردید؟» فرمودند: «امید است تا زمانی که این دو شاخه خشک نشده‌اند، عذاب از آنان تخفیف یابد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سهل‌انگاری در پاکیزگی از ادرار و سخن‌چینی، پیامد و حساب‌رسی سنگینی در پی دارد.

توضیح واژه‌های دشوار
محافظت از خود در برابر ادرار

با دقت مانع آلوده‌شدن بدن یا لباس به ادرار شدن و پس از ادرار، پاکیزگی را رعایت کردن.

سخن‌چینی (نمیمه)

سخنانی را میان مردم منتقل کردن، به‌گونه‌ای که هدف یا پیامد آن برانگیختن اختلاف و دشمنی باشد.

شاخهٔ نخل

شاخه‌ای تازه از درخت خرما؛ پیامبر ﷺ تکه‌ای از آن را بر هر یک از دو قبر گذاشت و امید داشت تا وقتی شاخه خشک نشده، عذاب کاهش یابد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که باید پس از ادرار با دقت پاکیزگی را رعایت کرد و سخن‌چینی گناهی بزرگ است، حتی اگر مردم آن را ناچیز بشمارند. سخن دربارهٔ گناهی که بزرگ نیست، چنین تفسیر می‌شود که مردم آن را کوچک می‌پنداشتند، نه اینکه جدی‌بودن آن انکار شده باشد. عالمان گذاشتن شاخه‌های تازه بر قبرها را کاری ویژهٔ پیامبر ﷺ دانسته‌اند و آن را توصیه‌ای عمومی برای هر قبری نمی‌شمارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از ادرار، با آرامش بررسی کنید که بدن و لباس پاک باشند و آن‌ها را با دقت تمیز کنید.
  2. داستان‌ها و سخنانی را که ممکن است میان مردم اختلاف یا بدگمانی برانگیزند، منتقل نکنید.
  3. گناهانی را که کوچک به نظر می‌رسند جدی بگیرید و از الله آمرزش و یاری برای بهترکردن رفتار خود بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.