بیع و تجارت · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2173

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: بیع و تجارت
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَبُو النُّعْمَانِآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ
  3. 3أَيُّوبَ
  4. 4نَافِعٍ
  5. 5ابْنِ عُمَرَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْمُزَابَنَةِ قَالَ وَالْمُزَابَنَةُ أَنْ يَبِيعَ الثَّمَرَ بِكَيْلٍ، إِنْ زَادَ فَلِي وَإِنْ نَقَصَ فَعَلَىَّ‏.‏ قَالَ وَحَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ فِي الْعَرَايَا بِخَرْصِهَا‏.‏

ترجمه

ابو نعمان به ما حدیث کرد، حماد بن زید به ما حدیث کرد از ایوب، او از نافع، و او از ابن عمر رضی الله عنهما روایت کرد که پیامبر ﷺ از مُزابَنَه نهی فرمودند. ایشان فرمودند:

«مُزابَنَه آن است که میوه را در برابر پیمانه‌ای معین بفروشی؛ اگر زیاد آمد مال من باشد و اگر کم آمد بر عهده من.» راوی گفت: و زید بن ثابت برایم حدیث کرد که پیامبر ﷺ در مورد عَرایا بر اساس تخمین، رخصت دادند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مُزابَنه ممنوع است، اما فروش تخمینیِ «عرایا» جایز است.

توضیح واژه‌های دشوار
مُزابَنه

معامله‌ای که در آن میوهٔ روی درخت با میوه‌ای معاوضه می‌شود که وزن یا پیمانه‌اش مشخص است، به‌گونه‌ای که برابری دقیق دو طرف نامعلوم می‌ماند.

«عرایا»

استثنایی محدود برای فروش میوهٔ روی درخت بر پایهٔ تخمین.

تخمین

برآورد مقدار مورد انتظار میوه، بدون چیدن آن و اندازه‌گیری دقیقش.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که معاوضه‌ای که مقدار در آن نامعلوم است، اگر ممکن باشد به نابرابری یا اختلاف بینجامد، ممنوع است. جواز «عرایا» استثنایی خاص است و مجوزی کلی برای معاملات نامطمئن به‌شمار نمی‌رود. مذاهب فقهی دربارهٔ شرایط و حدود این استثنا بحث کرده‌اند؛ از جمله، نوع کالاها و شیوهٔ تخمین مقدار اهمیت دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در معاملهٔ میوه، پیشاپیش مقدار تحویلی و شیوهٔ تعیین آن را به‌روشنی مشخص کنید.
  2. تخمین را جایگزینی کلی برای اندازه‌گیری روشن قرار ندهید؛ جواز «عرایا» استثنایی محدود است.
  3. پیش از نهایی‌کردن معامله، شروط مبهم را روشن کنید تا از سوءتفاهم و اختلاف جلوگیری شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.