وکالت و نمایندگی · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2309

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: وکالت و نمایندگی
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، وَغَيْرِهِ،، يَزِيدُ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ، وَلَمْ يُبَلِّغْهُ كُلُّهُمْ رَجُلٌ وَاحِدٌ مِنْهُمْ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ، فَكُنْتُ عَلَى جَمَلٍ ثَفَالٍ، إِنَّمَا هُوَ فِي آخِرِ الْقَوْمِ، فَمَرَّ بِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَنْ هَذَا ‏"‏‏.‏ قُلْتُ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا لَكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ إِنِّي عَلَى جَمَلٍ ثَفَالٍ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَمَعَكَ قَضِيبٌ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَعْطِنِيهِ ‏"‏‏.‏ فَأَعْطَيْتُهُ فَضَرَبَهُ فَزَجَرَهُ، فَكَانَ مِنْ ذَلِكَ الْمَكَانِ مِنْ أَوَّلِ الْقَوْمِ قَالَ ‏"‏ بِعْنِيهِ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ بِعْنِيهِ قَدْ أَخَذْتُهُ بِأَرْبَعَةِ دَنَانِيرَ، وَلَكَ ظَهْرُهُ إِلَى الْمَدِينَةِ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا دَنَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ أَخَذْتُ أَرْتَحِلُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَيْنَ تُرِيدُ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً قَدْ خَلاَ مِنْهَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهَلاَّ جَارِيَةً تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ إِنَّ أَبِي تُوُفِّيَ وَتَرَكَ بَنَاتٍ، فَأَرَدْتُ أَنْ أَنْكِحَ امْرَأَةً قَدْ جَرَّبَتْ خَلاَ مِنْهَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَذَلِكَ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ قَالَ ‏"‏ يَا بِلاَلُ اقْضِهِ وَزِدْهُ ‏"‏‏.‏ فَأَعْطَاهُ أَرْبَعَةَ دَنَانِيرَ، وَزَادَهُ قِيرَاطًا‏.‏ قَالَ جَابِرٌ لاَ تُفَارِقُنِي زِيَادَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَلَمْ يَكُنِ الْقِيرَاطُ يُفَارِقُ جِرَابَ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ‏.‏

ترجمه

مکی بن ابراهیم به ما حدیث کرد، ابن جریج به ما حدیث کرد، از عطاء بن ابی رباح و دیگران، که برخی از آنان بر روایت برخی دیگر افزودند و همهٔ آنان آن را از یک نفر نقل نکردند؛ یکی از آنان از جابر بن عبدالله رضی الله عنهما روایت می‌کند که گفت: من در سفری همراه پیامبر ﷺ بودم و شتری کندرو سوار شده بودم که در انتهای کاروان حرکت می‌کرد. پیامبر ﷺ از کنار من گذشتند و فرمودند:

«این کیست؟» گفتم: جابر بن عبدالله. فرمودند: «چه شده است؟» گفتم: من بر شتری کندرو سوارم. فرمودند: «آیا چوب دستی داری؟» گفتم: بله. فرمودند: «آن را به من بده.» پس آن را به ایشان دادم و ایشان شتر را زدند و نهیب کشیدند؛ از همان لحظه آن شتر در پیشاپیش کاروان قرار گرفت. سپس فرمودند: «آن را به من بفروش.» گفتم: بلکه آن هدیه‌ای برای شماست ای رسول خدا ﷺ! فرمودند: «آن را به من بفروش؛ من آن را به چهار دینار خریدم و سواری آن تا مدینه برای توست.» وقتی به نزدیکی مدینه رسیدیم، خواستم پیاده شوم. فرمودند: «کجا می‌روی؟» گفتم: با زنی ازدواج کرده‌ام که پیش‌تر شوهر داشته است. فرمودند: «چرا با دختری جوان ازدواج نکردی تا با یکدیگر بازی کنید و انس بگیرید؟» گفتم: پدرم وفات یافت و دخترانی از خود بر جای گذاشت، لذا تصمیم گرفتم با زنی باتجربه ازدواج کنم تا سرپرستی آنان را بر عهده گیرد. فرمودند: «کار درستی کردی.» هنگامی که وارد مدینه شدیم، فرمودند: «ای بلال! پول او را بپرداز و مبلغی نیز اضافه کن.» بلال چهار دینار به من داد و یک قیراط نیز افزون بر آن بخشید. جابر گفت: هرگز آن افزودهٔ رسول خدا ﷺ از من جدا نشد و آن قیراط همواره در کیسهٔ جابر بن عبدالله باقی ماند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ شتر جابر را خرید و علاوه بر بهای آن، مبلغی نیز به او بخشید.

پیشینه و سبب بیان

جابر همراه پیامبر ﷺ با شتری کندرو سفر می‌کرد. او توضیح داد که پس از درگذشت پدرش، برای رسیدگی به خواهران کوچک‌ترش با زنی که پیش‌تر ازدواج کرده بود ازدواج کرده است.

توضیح واژه‌های دشوار
دینار

سکه‌ای طلا که به‌عنوان پول رایج استفاده می‌شد.

قیراط

واحدی کوچک برای سنجش ارزش؛ در اینجا مبلغی افزوده بر بهای توافق‌شده بود.

وکالت

اجازهٔ انجام کاری از طرف شخص دیگر؛ بلال به نمایندگی از پیامبر ﷺ بهای شتر را به جابر پرداخت کرد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت برداشت می‌کنند که اگر بها و شروط روشن باشند، معامله می‌تواند صحیح باشد، حتی اگر فروشنده موقتاً اجازه داشته باشد از کالای فروخته‌شده استفاده کند. پیامبر ﷺ پرداخت بهای توافق‌شده را انجام داد و افزون بر آن چیزی به جابر بخشید؛ این امر بر پسندیده‌بودن سخاوت، بدون جایگزین‌کردن توافق، تأکید دارد. اقدام بلال نشان می‌دهد که پرداخت از طریق وکیل جایز است. دانشمندان همچنین مراقبت جابر از خواهرانش را از دلایل انتخاب او برای ازدواج می‌دانند؛ ترجیح ازدواج با زنی جوان و ازدواج‌نکرده الزامی نیست و باید شرایط افراد درگیر را در نظر گرفت.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام فروش، بها و هرگونه توافق دربارهٔ استفادهٔ موقت را از پیش روشن کنید.
  2. آنچه را توافق شده بپردازید و اگر خواستید، بدون آنکه آن را شرط کنید، چیزی هم به‌عنوان بخشش بیفزایید.
  3. در انتخاب همسر، مسئولیت‌ها و نیازهای اعضای خانواده را نیز در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.