وکالت و نمایندگی · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2312

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: وکالت و نمایندگی
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1إِسْحَاقُآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2يَحْيَى بْنُ صَالِحٍ
  3. 3مُعَاوِيَةُ
  4. 4يَحْيَى
  5. 5عُقْبَةَ بْنَ عَبْدِ الْغَافِرِ
  6. 6أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ ـ هُوَ ابْنُ سَلاَّمٍ ـ عَنْ يَحْيَى، قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَبْدِ الْغَافِرِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَ بِلاَلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِتَمْرٍ بَرْنِيٍّ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مِنْ أَيْنَ هَذَا ‏"‏‏.‏ قَالَ بِلاَلٌ كَانَ عِنْدَنَا تَمْرٌ رَدِيٌّ، فَبِعْتُ مِنْهُ صَاعَيْنِ بِصَاعٍ، لِنُطْعِمَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ ‏"‏ أَوَّهْ أَوَّهْ عَيْنُ الرِّبَا عَيْنُ الرِّبَا، لاَ تَفْعَلْ، وَلَكِنْ إِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَشْتَرِيَ فَبِعِ التَّمْرَ بِبَيْعٍ آخَرَ ثُمَّ اشْتَرِهِ ‏"‏‏.‏

ترجمه

اسحاق برای ما حدیث کرد، یحیی بن صالح برای ما حدیث کرد، معاویه — که همان ابن سلام است — از یحیی برای ما حدیث کرد، او گفت: شنیدم عقبه بن عبدالغافر می‌گفت که از ابوسعید خدری رضی الله عنه شنیده است که گفت: بلال نزد پیامبر ﷺ خرمای برنی آورد. پیامبر ﷺ از او پرسیدند:

«این‌ها از کجاست؟» بلال عرض کرد: «ما خرمای نامرغوبی داشتیم، من دو پیمانه از آن را با یک پیمانه خرمای برنی معاوضه کردم تا به پیامبر ﷺ بخورانم.» در این هنگام پیامبر ﷺ فرمودند: «افسوس! افسوس! این عین رباست! این عین رباست! چنین نکن، بلکه اگر خواستی بخری، ابتدا آن خرما را در معامله‌ای جداگانه بفروش و سپس با پول آن بخر.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خرما را با مقدار نابرابر و به‌صورت مستقیم با خرما معاوضه نکنید؛ ابتدا بفروشید و سپس بخرید.

پیشینه و سبب بیان

بلال خرمای بَرنی را نزد پیامبر ﷺ آورد. او پیش‌تر دو پیمانه خرمای نامرغوب‌تر را مستقیماً با یک پیمانه خرمای بَرنی معاوضه کرده بود تا پیامبر ﷺ از آن بخورد.

توضیح واژه‌های دشوار
خرمای بَرنی

نوعی شناخته‌شده از خرما که در این روایت کیفیت بهتری دارد.

صاع

واحدی برای اندازه‌گیری حجم که در حدیث به کار رفته است.

ربا

بهرهٔ حرام یا نابرابری ممنوع در برخی معاملات معاوضه‌ای.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که خرما را نمی‌توان مستقیماً و به مقدار نابرابر با خرما معاوضه کرد، حتی اگر کیفیت آن‌ها متفاوت باشد. مذاهب فقهی کلاسیک، ممنوعیت ربا را در معاوضهٔ مربوط به مواد غذایی می‌پذیرند؛ در صورت تفاوت کیفیت، راهکار روایت به کار گرفته می‌شود: یک نوع را جداگانه بفروشید و سپس با پول حاصل، نوع دیگر را بخرید. هر دو مرحله باید معامله‌هایی واقعی و جدا از هم باشند.

درس‌هایی برای امروز
  1. انواع مختلفِ یک کالای مشمول احکام ربا را مستقیماً و به مقدار نابرابر با یکدیگر معاوضه نکنید.
  2. اگر کیفیت بهتر می‌خواهید، ابتدا نوع کم‌کیفیت‌تر را بفروشید و سپس جداگانه آنچه نیاز دارید بخرید.
  3. معاملات را منصفانه و شفاف ثبت کنید، حتی وقتی با نیتی خیر معامله می‌کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.