مقدمه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2417

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدٌآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2أَبُو مُعَاوِيَةَ
  3. 3الأَعْمَشِ
  4. 4شَقِيقٍ
  5. 5عَبْدِ اللَّهِ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَقَالَ الأَشْعَثُ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ، كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي، فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَلَكَ بَيِّنَةٌ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ ‏"‏ احْلِفْ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفَ، وَيَذْهَبَ بِمَالِي، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ‏.‏

ترجمه

محمد برای ما حدیث کرد، ابومعاویه از اعمش خبر داد، او از شقیق، و او از عبدالله رضی الله عنه روایت نمود که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:

«هر کس سوگند دروغین یاد کند تا مال مسلمانی را به ناحق ببرد، در حالی با خداوند ملاقات خواهد کرد که خدا بر او خشمگین است.» اشعث گفت: «به خدا قسم، این سخن درباره من نازل شد. میان من و مردی یهودی زمینی مشترک بود که او حق مرا انکار کرد. پس او را نزد پیامبر ﷺ بردم. رسول الله ﷺ از من پرسیدند: «آیا دلیل و مدرکی داری؟» گفتم: «خیر.» سپس به آن یهودی فرمودند: «سوگند یاد کن.» گفتم: «ای رسول خدا ﷺ! اگر چنین شود، او سوگند می‌خورد و مال مرا می‌برد.» آنگاه خداوند متعال این آیه را نازل فرمود: {همانا کسانی که پیمان خدا و سوگندهای خود را به بهای ناچیزی می‌فروشند} تا پایان آیه.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سوگند دروغ برای تصاحب مال دیگری، خشم شدید الهی را در پی دارد.

پیشینه و سبب بیان

اشعث بن قیس روایت می‌کند که با مردی یهودی بر سر زمینی اختلاف داشت. چون اشعث دلیلی نداشت، پیامبر ﷺ از طرف مقابل خواست سوگند بخورد. اشعث بیم داشت که آن سوگند باعث از دست رفتن مالش شود؛ پس از آن، آیه‌ای درباره کسانی نازل شد که پیمان و سوگندهای خدا را به بهایی اندک می‌فروشند.

توضیح واژه‌های دشوار
سوگند دروغ

سوگندی که شخص آگاهانه با آن سخنی نادرست را تأیید می‌کند.

دلیل

شهادت یا داده‌ای دیگر که از نظر حقوقی پذیرفتنی باشد و ادعایی را پشتیبانی کند.

بهای اندک

سود گذرای دنیوی که در برابر داوری خدا ارزشی ندارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که مال حرمت دارد و اگر سوگندخورنده دروغ بگوید، سوگند مالکیت مشروع ایجاد نمی‌کند. در فقه اسلامی، اصل این است که در اختلاف، مدعی باید دلیل بیاورد؛ و اگر دلیلی در دست نباشد، ممکن است از منکر خواسته شود سوگند بخورد. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت این اصل بنیادین را می‌پذیرند، هرچند درباره دلیل، سوگند و رسیدگی به موارد خاص، احکام تکمیلی دارند. هشدار درباره خشم الهی نشان می‌دهد که سوءاستفاده از روند دادرسی در آخرت نیز پیامدی سنگین دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هرگز درباره ادعایی که می‌دانید نادرست است سوگند نخورید، حتی برای به‌دست‌آوردن پول یا زمین.
  2. قراردادها، پیام‌ها و دیگر مدارک مالکیت را نگه دارید تا اختلاف با دقت رسیدگی شود.
  3. اگر مالی را به ناحق به دست آورده‌اید، آن را بازگردانید و از زیان‌دیده طلب بخشش کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.