خصومات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2416

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Masud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: خصومات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدٌآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2أَبُو مُعَاوِيَةَ
  3. 3الأَعْمَشِ
  4. 4شَقِيقٍ
  5. 5عَبْدِ اللَّهِ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَقَالَ الأَشْعَثُ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ، كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي، فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَلَكَ بَيِّنَةٌ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ ‏"‏ احْلِفْ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفَ، وَيَذْهَبَ بِمَالِي، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ‏.‏

ترجمه

محمد برای ما حدیث کرد، ابومعاویه به ما خبر داد، از اعمش، از شقیق، از عبدالله رضی الله عنه که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:

«هر کس برای غصب مال یک مسلمان، قسم دروغ و ظالمانه‌ای بخورد، در حالی که خداوند بر او خشمگین است با او ملاقات خواهد کرد.» اشعث گفت: «به خدا سوگند، این سخن درباره من نازل شد. میان من و مردی یهودی زمینی مشترک بود که او حق مرا انکار کرد. پس او را نزد پیامبر ﷺ بردم. رسول الله ﷺ از من پرسیدند: 'آیا دلیل و مدرکی داری؟' گفتم: 'خیر.' سپس به یهودی فرمودند: 'قسم بخور.' گفتم: 'یا رسول الله ﷺ! اگر چنین کند، قسم می‌خورد و مال مرا می‌برد!' آنگاه خداوند متعال این آیه را نازل فرمود: {همانا کسانی که پیمان خدا و سوگندهای خود را به بهای ناچیزی می‌فروشند} تا انتهای آیه.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سوگند دروغ برای تصاحب مال دیگری، خشم الهی را در پی دارد.

پیشینه و سبب بیان

اشعث بن قیس روایت کرد که بر سر زمینی مشترک با مردی یهودی اختلاف داشت. چون اشعث دلیلی برای اثبات ادعای خود نداشت، پیامبر ﷺ از طرف دیگر خواست سوگند یاد کند. اشعث بیم آن داشت که مالش را از دست بدهد؛ سپس آیه‌ای دربارهٔ کسانی نازل شد که پیمان خود با خدا و سوگندهایشان را به بهایی ناچیز می‌فروشند (سورهٔ آل‌عمران، ۳:۷۷).

توضیح واژه‌های دشوار
سوگند دروغ

سوگند خوردن به خدا در حالی که شخص می‌داند ادعایش حقیقت ندارد.

تصاحب ناحق

گرفتن دارایی دیگری بدون داشتن حق آن.

زمین مشترک

زمینی که بیش از یک نفر در آن حق مالکیت دارند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که سوگند نباید وسیله‌ای برای ربودن مال باشد و گرفتن حق دیگری گناهی بزرگ است. در اختلافات، اصل فقهی این است که مدعی دلیل ارائه کند؛ اگر دلیلی نداشته باشد، ممکن است از طرف مقابل خواسته شود سوگند یاد کند. سوگندِ خوانده، در پیشگاه خدا دروغ را حلال نمی‌کند؛ حتی اگر قاضی بر پایهٔ روند دادرسی موجود حکم دهد. چهار مذهب فقهی اهل سنت بر اهمیت دلیل و سوگند در اختلافات تأکید دارند، هرچند کاربرد آن‌ها در هر پرونده جزئیاتی متفاوت دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هرگز دربارهٔ ادعایی که می‌دانید دروغ است سوگند نخورید، به‌ویژه برای به‌دست‌آوردن مال.
  2. قراردادها، رسیدهای پرداخت و مدارک دیگری را که حق مالکیت شما را ثابت می‌کنند نگه دارید.
  3. اختلاف را منصفانه حل کنید و هرگاه روشن شد مالی به دیگری تعلق دارد، آن را بازگردانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.