خصومات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2425

روایت‌شده توسط Khabbab ibn al-Aratt. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: خصومات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Khabbab ibn al-Aratt

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ خَبَّابٍ، قَالَ كُنْتُ قَيْنًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ لِي عَلَى الْعَاصِ بْنِ وَائِلٍ دَرَاهِمُ، فَأَتَيْتُهُ أَتَقَاضَاهُ فَقَالَ لاَ أَقْضِيكَ حَتَّى تَكْفُرَ بِمُحَمَّدٍ، فَقُلْتُ لاَ وَاللَّهِ لاَ أَكْفُرُ بِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يُمِيتَكَ اللَّهُ ثُمَّ يَبْعَثَكَ‏.‏ قَالَ فَدَعْنِي حَتَّى أَمُوتَ ثُمَّ أُبْعَثَ فَأُوتَى مَالاً وَوَلَدًا، ثُمَّ أَقْضِيَكَ‏.‏ فَنَزَلَتْ ‏{‏أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لأُوتَيَنَّ مَالاً وَوَلَدًا‏}‏ الآيَةَ‏.‏

ترجمه

اسحاق برای ما حدیث کرد، وهب بن جریر بن حازم برای ما حدیث کرد، شعبه به ما خبر داد، از اعمش، از ابوالضحی، از مسروق، از خباب که گفت:

«در دوران جاهلیت آهنگر بودم و عاص بن وائل مقداری درهم به من بدهکار بود. نزد او رفتم تا طلبم را بگیرم، اما او گفت: 'هرگز بدهی‌ات را نمی‌پردازم مگر آنکه به محمد کافر شوی.' گفتم: 'نه، سوگند به الله! هرگز به محمد ﷺ کافر نخواهم شد تا اینکه الله تو را بمیراند و سپس دوباره زنده‌ات گرداند.' او گفت: 'پس مرا رها کن تا بمیرم و سپس برانگیخته شوم؛ آنگاه مال و فرزندان به من داده خواهد شد و بدهی‌ات را خواهم پرداخت.' بدین ترتیب این آیه نازل شد: {آیا دیدی کسی را که به آیات ما کفر ورزید و گفت: «حتماً به من مال و فرزندان داده خواهد شد؟»}"

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خَبّاب با وجود باج‌خواهیِ بدهکارش، بر ایمان خود پایدار ماند.

پیشینه و سبب بیان

خَبّاب بن اَرَت از عاص بن وائل خواست بدهی‌اش را بپردازد. او پرداخت را به انکار پیامبر ﷺ مشروط کرد و سپس دربارهٔ دارایی و فرزندان پس از رستاخیز به تمسخر سخن گفت. این روایت این رخداد را با نزول سورهٔ مریم، آیهٔ ۷۷، مرتبط می‌سازد.

توضیح واژه‌های دشوار
کَیّ

پیشه‌وری که فلز را شکل می‌داد، مانند آهنگر.

تَقاضاه

از بدهکارش خواست مبلغی را که بدهکار بود بازپرداخت کند.

رستاخیز

خداوند مردم را پس از مرگ دوباره زنده می‌کند تا برای داوری نهایی حاضر شوند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که ایمان خریدنی نیست و مسلمان هنگامی که کسی برای انکار خدا یا پیامبرش ﷺ به او فشار می‌آورد، باید پایدار بماند. این آیات همچنین تأکید می‌کنند که ثروت و فرزندان در آخرت حقی تضمین‌شده نیستند؛ ادعای عاص بن وائل تمسخر بود، نه دلیل. این حدیث در کتابِ اختلافات آمده است و تأیید می‌کند که فشار آوردن به طلبکار، بدهیِ موجود را از میان نمی‌برد.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای دستیابی به منفعت مالی یا بازپرداخت بدهی، از ایمان خود دست نکشید.
  2. توافق‌های مالی را روشن ثبت کنید و با آرامش آنچه را به‌حق از آنِ شماست مطالبه کنید.
  3. با احترام دربارهٔ رستاخیز سخن بگویید و اجازه ندهید تمسخر آخرت شما را گمراه کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.