Sahih al-Bukhari، حدیث 2437
روایتشده توسط Ubayy ibn Ka'b. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Ubayy ibn Ka'b
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، قَالَ سَمِعْتُ سُوَيْدَ بْنَ غَفَلَةَ، قَالَ كُنْتُ مَعَ سَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ، وَزَيْدِ بْنِ صُوحَانَ فِي غَزَاةٍ، فَوَجَدْتُ سَوْطًا. فَقَالَ لِي أَلْقِهِ. قُلْتُ لاَ، وَلَكِنْ إِنْ وَجَدْتُ صَاحِبَهُ، وَإِلاَّ اسْتَمْتَعْتُ بِهِ. فَلَمَّا رَجَعْنَا حَجَجْنَا فَمَرَرْتُ بِالْمَدِينَةِ، فَسَأَلْتُ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ وَجَدْتُ صُرَّةً عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ، فَأَتَيْتُ بِهَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " عَرِّفْهَا حَوْلاً ". فَعَرَّفْتُهَا حَوْلاً ثُمَّ أَتَيْتُ، فَقَالَ " عَرِّفْهَا حَوْلاً ". فَعَرَّفْتُهَا حَوْلاً ثُمَّ أَتَيْتُهُ، فَقَالَ " عَرِّفْهَا حَوْلاً ". فَعَرَّفْتُهَا حَوْلاً ثُمَّ أَتَيْتُهُ الرَّابِعَةَ فَقَالَ " اعْرِفْ عِدَّتَهَا وَوِكَاءَهَا وَوِعَاءَهَا، فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلاَّ اسْتَمْتِعْ بِهَا ".
سلیمان بن حرب برای ما حدیث کرد، شعبه برای ما حدیث کرد، از سلمه بن کهیل، که گفت: شنیدم سوید بن غفله میگفت: در یکی از غزوات همراه سلمان بن ربیعه و زید بن صوحان بودم که تازیانهای یافتم. یکی از آنان به من گفت:
«آن را بینداز.» گفتم: «نه، اما اگر صاحبش را پیدا کردم به او برمیگردانم، وگرنه از آن بهره میبرم.» چون بازگشتیم، حج به جا آوردیم و هنگام عبور از مدینه، از أُبیّ بن کعب رضی الله عنه پرسیدم. او گفت: «در زمان پیامبر ﷺ کیسهای یافتم که در آن صد دینار بود. آن را نزد پیامبر ﷺ بردم، ایشان فرمودند: “یک سال آن را اعلام کن.” من یک سال اعلام کردم، سپس نزد ایشان رفتم. فرمودند: “یک سال دیگر اعلام کن.” من یک سال دیگر اعلام کردم، سپس نزد ایشان رفتم. فرمودند: “یک سال دیگر اعلام کن.” من یک سال دیگر اعلام کردم، سپس بار چهارم نزد ایشان رفتم. آنگاه فرمودند: “تعداد آن، بندِ کیسه و ظرف آن را به خاطر بسپار. اگر صاحبش آمد، آن را به او بده؛ وگرنه از آن استفاده کن.”»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
مال پیداشده باید اعلام شود و بهگونهای نگهداری شود که قابل شناسایی باشد.
مالی که شخص پس از گمشدن آن از سوی مالک، پیدا میکند.
پیداشدن مال را به شیوهای مناسب اعلام کنید تا مالک بتواند آن را مطالبه کند.
ویژگیهایی که مالک با آنها میتواند ثابت کند مال متعلق به اوست.
عالمان از این روایت برداشت کردهاند که مال ارزشمندِ پیداشده باید با دقت توصیف و اعلام شود تا مالک بتواند آن را پس بگیرد. یابنده ویژگیهای مال را به خاطر میسپارد و هنگامی آن را تحویل میدهد که مالک بتواند آن را بهطور قانعکننده شناسایی کند. مذاهب فقهی کلاسیک دربارهٔ مدت و شیوهٔ اعلام، با توجه به ارزش و ماهیت مالِ پیداشده بحث کردهاند؛ در حدیث، برای کیسهای حاوی صد دینار، اعلام بهمدت سه سال ذکر شده است. استفاده از مال پس از این مدت، حق مالک را از بین نمیبرد: اگر مالک بعداً پیدا شود، باید حق او رعایت شود.
- ویژگیهای مال پیداشده را یادداشت کنید و پیداشدن آن را از راههای مناسب اعلام کنید.
- مال را فقط به کسی بازگردانید که بتواند ویژگیهای مربوط آن را بیان کند.
- با مال پیداشده همچون امانتی مسئولیتآور رفتار کنید، نه غنیمتی بیقیدوشرط.
این روایت نیز به مال پیداشده میپردازد و مسئولیت مراقبتیِ یابنده را روشنتر میکند.
Sahih al-Bukhari · #2438 (Sahih)این روایت دربارهٔ اعلام و شناسایی مالِ پیداشده، راهنماییهای بیشتری ارائه میدهد.
Sahih al-Bukhari · #2437.2 (Sahih)این روایت گزارشی افزوده دربارهٔ دیدار با اُبَیّ بن کعب دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.