Sahih al-Bukhari، حدیث 2666
روایتشده توسط Abdullah ibn Masud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1مُحَمَّدٌآن را به البخاري روایت کرد
- 2أَبُو مُعَاوِيَةَ
- 3الأَعْمَشِ
- 4شَقِيقٍ
- 5عَبْدِ اللَّهِ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". قَالَ فَقَالَ الأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ، كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي، فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلَكَ بَيِّنَةٌ ". قَالَ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ " احْلِفْ ". قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفَ وَيَذْهَبَ بِمَالِي. قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً} إِلَى آخِرِ الآيَةِ.
محمد برای ما حدیث کرد، ابومعاویه به ما خبر داد، از اعمش، از شقیق، از عبدالله رضی الله عنه که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:
«هر کس سوگندی دروغین یاد کند تا مال مسلمانی را به ناحق تصاحب نماید، در روز قیامت خداوند را در حالی ملاقات خواهد کرد که خدا بر او خشمگین است.» اشعث بن قیس گفت: «به خدا قسم! این آیه درباره من نازل شد. میان من و مردی یهودی بر سر زمینی اختلاف بود و او حق مرا انکار کرد. او را نزد پیامبر ﷺ بردم. رسول الله ﷺ از من پرسیدند: 'آیا دلیل و مدرکی داری؟' گفتم: 'خیر.' سپس به آن یهودی فرمودند: 'سوگند یاد کن.' گفتم: 'ای رسول الله ﷺ! اگر چنین شود، او سوگند میخورد و مال مرا به ناحق میبرد.' آنگاه خداوند متعال این آیه را نازل فرمود: {همانا کسانی که پیمان خدا و سوگندهای خود را به بهای ناچیزی میفروشند} تا پایان آیه.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
برای تصاحب مال دیگری با سوگند دروغ، خشم خداوند را در پی دارد.
اشعث بن قیس نقل کرد که بر سر زمینی با مردی یهودی اختلاف داشت و او ادعای اشعث را انکار میکرد. چون اشعث دلیلی نداشت، پیامبر ﷺ از طرف دیگر خواست سوگند بخورد. اشعث بیم داشت که آن سوگند حقش را از او بگیرد. این روایت این ماجرا را با نزول آیه ۷۷ سوره آلعمران مرتبط میسازد.
سوگندی که در آن شخص آگاهانه دروغ میگوید یا سخنی نادرست را حقیقت جلوه میدهد.
گرفتن یا نگهداشتن چیزی که شخص از نظر شرعی حق آن را ندارد.
نشانه یا گواهی معتبر که در یک اختلاف از ادعایی پشتیبانی میکند.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که سوگند نباید وسیلهای برای غصب مال دیگران باشد و شهادت دروغِ آگاهانه گناهی بزرگ است. یادکرد خشم خداوند بر سنگینی این گناه تأکید دارد. در روند دادرسی، مدعی باید دلیل بیاورد؛ اگر دلیلی در دست نباشد، ممکن است از طرف مقابل خواسته شود سوگند بخورد. سوگند حکم رسمی را تعیین میکند، اما آنچه را نزد خداوند ناحق است، حلال نمیسازد.
- هرگز برای باورپذیر کردن دروغ یا بهدستآوردن مال دیگری سوگند نخور.
- اسناد و دیگر مدارک معتبرِ مالکیت و توافقها را نگه دارید.
- اگر در اختلافی سوگند میخورید، راستگو باشید؛ حتی اگر حقیقت برایتان هزینه مالی داشته باشد.
این روایت صحیح نیز به پیامدهای سنگین سوگند دروغ در اختلاف بر سر حقوق میپردازد.
Sahih al-Bukhari · #2665 (Sahih)این روایت نقش دلیل و سوگند را در حلوفصل ادعاها روشن میکند.
Sahih al-Bukhari · #2667 (Sahih)این روایت با همان هشدار درباره سوگندی پیوند دارد که با آن مال ناحق به دست میآید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.